TP.HCM cho Thadico thuê hơn 701ha đất: Bài toán hiệu quả sử dụng đất và chuyển đổi xanh
TP.HCM vừa cho Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Khu công nghiệp Thadico – Bình Dương thuê hơn 701ha đất để phát triển Khu công nghiệp chuyên ngành cơ khí, trong đó gần 194ha đất hạ tầng dùng chung không phải nộp tiền thuê. Đằng sau những con số về diện tích và nghĩa vụ tài chính là bài toán lớn hơn: làm thế nào để quỹ đất công nghiệp quy mô lớn tạo ra giá trị kinh tế cao hơn, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh.
Đây là một trong những quỹ đất công nghiệp quy mô lớn được TP.HCM đưa vào triển khai trong bối cảnh thành phố đang mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đồng thời đặt yêu cầu cao hơn về chuyên môn hóa, hạ tầng và hiệu quả sử dụng tài nguyên đất.
Theo quyết định, khu đất có thời hạn sử dụng 50 năm, hình thức Nhà nước cho thuê đất và doanh nghiệp trả tiền thuê đất hằng năm. Đáng chú ý, cơ chế tài chính đối với hơn 701ha đất không áp dụng đồng nhất cho toàn bộ diện tích mà được phân loại theo chức năng sử dụng và quy định pháp luật.
Gần 194ha hạ tầng dùng chung và bài toán hiệu quả từng hecta đất
Trong tổng diện tích được thuê, khoảng 1,94 triệu m², tương đương gần 194ha, được xác định là đất xây dựng kết cấu hạ tầng sử dụng chung trong khu công nghiệp và thuộc diện không phải nộp tiền thuê đất.
Đây là một trong những quỹ đất công nghiệp quy mô lớn được TP.HCM đưa vào triển khai trong bối cảnh thành phố đang mở rộng không gian phát triển công nghiệp.
Phần diện tích còn lại khoảng 5,07 triệu m², tương đương hơn 507ha, được xem xét miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản và thời gian hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định. Cơ quan thuế sẽ xác định cụ thể thời gian, diện tích và số tiền được miễn theo hồ sơ và quy định hiện hành.
Việc phân bổ cơ chế tiền thuê đất theo từng loại diện tích cho thấy vấn đề đáng quan tâm không chỉ nằm ở con số hơn 700ha được thuê, mà là quỹ đất này sẽ tạo ra giá trị kinh tế như thế nào trong dài hạn.
Đối với một KCN chuyên ngành cơ khí, hiệu quả sử dụng đất không đơn thuần được đo bằng diện tích nhà xưởng hay số doanh nghiệp được thu hút. Quan trọng hơn là khả năng hình thành chuỗi giá trị công nghiệp, từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất linh kiện, cơ khí chính xác đến lắp ráp, logistics và các dịch vụ hỗ trợ.
Khi được quy hoạch theo hướng chuyên môn hóa, các doanh nghiệp trong cùng chuỗi có thể chia sẻ hệ thống logistics, kho bãi, xử lý nước thải, năng lượng và các dịch vụ công nghiệp. Đây là yếu tố có thể giúp giảm chi phí đầu tư riêng lẻ, rút ngắn chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị tạo ra trên mỗi hecta đất.
Từ góc độ phát triển bền vững, đây cũng là cách tiếp cận đáng chú ý khi tài nguyên đất được sử dụng để tạo ra giá trị công nghiệp thay vì phát triển dàn trải.
Từ KCN cơ khí đến yêu cầu chuyển đổi xanh
Thadico – Bình Dương là doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái THACO, tập đoàn do ông Trần Bá Dương sáng lập và hiện giữ vai trò Chủ tịch HĐQT. THADICO phụ trách các hoạt động đầu tư – xây dựng trong hệ sinh thái, trong đó có hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, khu đô thị và bất động sản.
Quyết định cho doanh nghiệp thuê hơn 701ha vì vậy có thể xem là một bước pháp lý quan trọng để dự án KCN chuyên ngành cơ khí tiến tới triển khai.
Việc phát triển KCN chuyên ngành cơ khí vì vậy không chỉ mang ý nghĩa mở rộng quỹ đất công nghiệp mà còn gắn với định hướng phát triển hệ sinh thái sản xuất của doanh nghiệp.
Trong xu hướng công nghiệp hiện nay, một khu công nghiệp quy mô lớn khó có thể chỉ cạnh tranh bằng giá thuê đất. Hạ tầng xanh, năng lượng sạch, quản lý nước, xử lý chất thải, logistics và khả năng kết nối chuỗi cung ứng ngày càng trở thành những yếu tố quyết định sức hấp dẫn của một KCN.
Đặc biệt, với ngành cơ khí và công nghiệp hỗ trợ, yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường của các chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng cao. Do đó, ngay từ giai đoạn đầu tư hạ tầng, việc thiết kế hệ thống cấp – thoát nước, xử lý nước thải, sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm phát thải và tăng tỷ lệ tái chế chất thải công nghiệp sẽ có ý nghĩa lớn đối với sức cạnh tranh của toàn khu.
Nếu được triển khai theo hướng khu công nghiệp sinh thái, các doanh nghiệp có thể tiến tới chia sẻ năng lượng, nước và hạ tầng xử lý chất thải; tận dụng phụ phẩm của doanh nghiệp này làm đầu vào cho doanh nghiệp khác. Đây chính là nền tảng của mô hình kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp.
Ở góc độ rộng hơn, việc TP.HCM cho thuê hơn 701ha đất cũng đặt ra yêu cầu về trách nhiệm sử dụng tài nguyên. Một quỹ đất lớn được đưa vào phát triển công nghiệp cần được đánh giá bằng những chỉ số cụ thể như giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích, số việc làm tạo ra, mức đóng góp ngân sách, tỷ lệ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ được thu hút, mức tiêu thụ năng lượng và nước, tỷ lệ tái chế chất thải cũng như lượng phát thải trên mỗi đơn vị sản phẩm.
Theo đó, ưu đãi về đất đai chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng hiệu quả đầu tư, hiệu quả sử dụng tài nguyên và giá trị kinh tế – xã hội được tạo ra.
Quyết định cho thuê hơn 701ha vì vậy có thể xem là một bước pháp lý quan trọng để dự án KCN chuyên ngành cơ khí tiến tới triển khai. Tuy nhiên, chặng đường phía trước sẽ nằm ở khả năng biến quỹ đất thành một hệ sinh thái công nghiệp có năng suất cao, công nghệ cao và giảm tác động môi trường.
Trong bối cảnh TP.HCM đang tái cấu trúc không gian công nghiệp, bài toán không còn đơn thuần là “có thêm bao nhiêu hecta đất cho công nghiệp”, mà là mỗi hecta đất tạo ra bao nhiêu giá trị, sử dụng bao nhiêu tài nguyên và đóng góp thế nào cho quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Quốc Lâm
