Hải quan Trà Lĩnh đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho thương mại biên giới
Số hóa quy trình, nâng cao hiệu quả quản lý cửa khẩu
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy cải cách hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu biên giới ngày càng có ý nghĩa thiết thực. Tại Cao Bằng, Hải quan cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh thuộc Chi cục Hải quan khu vực XVI đang từng bước đưa các quy trình quản lý phương tiện, hàng hóa lên môi trường số, góp phần hiện đại hóa hoạt động nghiệp vụ và tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp.
Theo thông tin từ Hải quan cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh, Nền tảng cửa khẩu số được tập huấn cho các lực lượng chức năng và doanh nghiệp ngày 21/4/2026, triển khai thử nghiệm từ ngày 22/4 đến ngày 30/4/2026 và chính thức thực hiện thí điểm từ ngày 1/5/2026.
Sau thời gian vận hành, nền tảng từng bước đi vào nền nếp, nhận được sự phối hợp của các lực lượng chức năng và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp. Các bước khai báo, xử lý nghiệp vụ trên hệ thống cơ bản bám sát quy trình thực tế tại cửa khẩu, tạo cơ sở để tăng cường kết nối thông tin và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị liên quan.
Kết quả từ ngày 1/5 đến ngày 11/10/2026, tổng số phương tiện được doanh nghiệp khai báo trên Nền tảng cửa khẩu số đạt 3.340 lượt, trong đó có 1.456 lượt phương tiện xuất cảnh và 1.884 lượt phương tiện nhập cảnh.
Con số này cho thấy nền tảng đã từng bước được đưa vào sử dụng thường xuyên, trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan chức năng trong quá trình thực hiện, theo dõi và xử lý thủ tục đối với phương tiện vận tải qua cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh.
Điểm đáng chú ý của mô hình là khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa các lực lượng quản lý tại cửa khẩu. Hải quan, Bộ đội Biên phòng, các cơ quan kiểm dịch và đơn vị liên quan chủ động phối hợp, bố trí nhân sự thực hiện các bước nghiệp vụ trên hệ thống. Qua đó, việc trao đổi thông tin bằng phương thức thủ công từng bước được giảm bớt, khả năng theo dõi trạng thái xử lý phương tiện, hàng hóa được cải thiện.
Đối với cơ quan Hải quan, nền tảng hỗ trợ kết nối quy trình làm thủ tục với hoạt động quản lý phương tiện, hàng hóa ra vào khu vực cửa khẩu; tạo điều kiện xác nhận hoàn thành thủ tục, quản lý phương tiện qua các vị trí kiểm soát và phối hợp với những lực lượng chức năng có liên quan.
Đối với doanh nghiệp, việc khai báo và theo dõi quá trình xử lý trên hệ thống góp phần chuẩn hóa quy trình, nâng cao tính công khai, minh bạch. Những khó khăn phát sinh trong quá trình sử dụng cũng được các lực lượng chức năng và đơn vị kỹ thuật phối hợp hướng dẫn, xử lý, giúp doanh nghiệp từng bước thích ứng với phương thức làm việc trên môi trường số.
Từ dữ liệu số đến năng lực cạnh tranh thương mại biên giới
Không chỉ hỗ trợ xử lý công việc trước mắt, Nền tảng cửa khẩu số còn có ý nghĩa trong việc hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, thống kê và điều hành hoạt động tại cửa khẩu. Dữ liệu về phương tiện được khai báo, xử lý qua từng giai đoạn có thể hỗ trợ phân tích lưu lượng phương tiện, đánh giá tình hình xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh và cung cấp thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.
Trong hoạt động thương mại biên giới, thời gian xử lý thủ tục, khả năng phối hợp giữa các cơ quan quản lý và tính minh bạch của quy trình là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí logistics cũng như hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, việc số hóa các khâu quản lý tại cửa khẩu có thể tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong tổ chức vận tải, bố trí phương tiện và thực hiện kế hoạch giao nhận hàng hóa.
Đối với địa bàn Cao Bằng, nơi hoạt động giao thương qua biên giới giữ vai trò quan trọng trong kết nối kinh tế khu vực, việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng và phương thức quản lý số có ý nghĩa thiết thực. Một quy trình phối hợp rõ ràng, thông tin được cập nhật và khả năng theo dõi thủ tục thuận tiện hơn sẽ góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ hoạt động lưu thông hàng hóa và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp.
Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài của chuyển đổi số không chỉ được đánh giá qua số lượng phương tiện khai báo trên hệ thống. Yêu cầu đặt ra là nền tảng cần vận hành ổn định, dữ liệu được cập nhật chính xác, các chức năng kỹ thuật tiếp tục được hoàn thiện và quy trình điện tử phải phù hợp với thực tiễn nghiệp vụ của từng lực lượng tại cửa khẩu.
Theo thông tin từ đơn vị, trong quá trình vận hành vẫn còn một số chức năng kỹ thuật cần tiếp tục hoàn thiện. Các vấn đề phát sinh đang được đơn vị xây dựng nền tảng phối hợp với cơ quan chức năng nghiên cứu, xử lý. Đây là công việc cần thiết để nâng cao tính ổn định, khả năng đáp ứng và hiệu quả khai thác hệ thống trong thực tế.
Về lâu dài, việc kết nối đồng bộ giữa các lực lượng quản lý, nâng cao mức độ sử dụng nền tảng của doanh nghiệp và khai thác hiệu quả dữ liệu số sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng chuyển đổi số tại cửa khẩu. Cùng với cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa nghiệp vụ hải quan, những giải pháp này có thể góp phần giảm các khâu xử lý thủ công, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Việc Hải quan cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh từng bước đưa Nền tảng cửa khẩu số vào hoạt động thực tế cho thấy chuyển đổi số đang được cụ thể hóa từ những quy trình nghiệp vụ tại cơ sở. Khi tiếp tục được hoàn thiện và vận hành đồng bộ, nền tảng sẽ góp phần xây dựng cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh hiện đại, minh bạch, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển thương mại biên giới và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Linh Nguyễn
