Hải quan khu vực IV đồng hành cùng doanh nghiệp chế xuất, chủ động phòng ngừa rủi ro xuất nhập khẩu
Doanh nghiệp chế xuất đóng góp lớn vào kim ngạch xuất nhập khẩu
Ngày 22/10/2026, tại tỉnh Hưng Yên, Chi cục Hải quan khu vực IV tổ chức Hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất. Hội nghị do ông Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV, chủ trì, với sự tham dự của đại diện 149 doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn.
Hoạt động này nhằm tăng cường phổ biến chính sách, giúp doanh nghiệp nắm chắc quy định pháp luật, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi trực tiếp giữa cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Theo thông tin tại hội nghị, từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh Hưng Yên có 3.040 doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu. Trong đó, 149 doanh nghiệp chế xuất chỉ chiếm 4,89% tổng số doanh nghiệp nhưng đạt kim ngạch xuất nhập khẩu 7,56 tỷ USD, tương đương 36% tổng kim ngạch. Số lượng tờ khai của nhóm doanh nghiệp này đạt 156.702 tờ, chiếm 27%.
Những con số trên cho thấy vai trò đáng kể của doanh nghiệp chế xuất đối với hoạt động thương mại quốc tế của địa phương. Dù số lượng không chiếm tỷ trọng lớn, nhóm doanh nghiệp này có quy mô giao dịch đáng chú ý, kéo theo yêu cầu cao về quản lý nguyên vật liệu, hàng hóa, tài sản, hồ sơ và nghĩa vụ tuân thủ pháp luật hải quan, thuế.
Từ thực tiễn đó, Chi cục Hải quan khu vực IV xác định công tác tuyên truyền, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp là nhiệm vụ quan trọng. Thông qua hội nghị, cơ quan Hải quan cung cấp thông tin về quy định hiện hành, tình hình chấp hành pháp luật của doanh nghiệp chế xuất, đồng thời đưa ra các cảnh báo, khuyến cáo nhằm giúp doanh nghiệp nhận diện nguy cơ vi phạm và hạn chế sai sót trong quá trình hoạt động.
Việc đối thoại trực tiếp cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp phản ánh những bất cập, khó khăn khi thực hiện thủ tục hải quan và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Qua đó, cơ quan Hải quan có thêm cơ sở nắm bắt tình hình thực tế, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định, góp phần giảm thiểu rủi ro và chi phí phát sinh.
Cảnh báo 14 nhóm rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp chế xuất
Một trong những nội dung trọng tâm của hội nghị là cảnh báo 14 nhóm rủi ro thuộc bốn lĩnh vực mà doanh nghiệp chế xuất có thể gặp phải trong quá trình sản xuất, kinh doanh và thực hiện thủ tục hải quan.
Theo thông tin được phổ biến tại hội nghị, trong số 149 doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn Hưng Yên, có 117 doanh nghiệp do Hải quan Hưng Yên quản lý và 32 doanh nghiệp thuộc địa bàn Hải quan Thái Bình quản lý. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư đến từ nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ, hoạt động trong các lĩnh vực như cơ khí, phụ tùng ô tô, điện tử, nhựa, cao su, giấy, may mặc, trang thiết bị y tế và hóa chất.
Đối với nhóm doanh nghiệp có hoạt động sản xuất và xuất nhập khẩu thường xuyên, việc quản lý cơ sở sản xuất, hàng hóa, nguyên liệu và hồ sơ quyết toán đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận. Chỉ một thay đổi về mặt bằng, quy trình hoặc phương thức quản lý không được cập nhật theo quy định cũng có thể dẫn đến những rủi ro đáng kể.
Cụ thể, bốn nhóm vấn đề được cơ quan Hải quan lưu ý gồm:
Thông qua việc phân tích các nhóm rủi ro, cơ quan Hải quan giúp doanh nghiệp nhận diện những khâu dễ phát sinh sai sót, từ đó chủ động rà soát quy trình quản lý nội bộ và hoàn thiện hồ sơ theo quy định.
Đáng chú ý, đối với điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan, cơ quan Hải quan lưu ý tình trạng doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng, thay đổi sơ đồ mặt bằng nhưng không thông báo hoặc khai báo bổ sung theo quy định. Một số trường hợp thay đổi vị trí lưu giữ nguyên liệu, chuyển khu vực sản xuất hoặc điều chỉnh bố trí nhà xưởng nhưng chưa cập nhật thông tin đã đăng ký.
Những thay đổi tưởng chừng chỉ liên quan đến tổ chức sản xuất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện giám sát hàng hóa và công tác quản lý hải quan. Theo cảnh báo tại hội nghị, sai sót trong lĩnh vực này có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị truy thu số thuế lớn.
Để hạn chế rủi ro, Hải quan Hưng Yên hướng dẫn doanh nghiệp thông báo kịp thời khi thay đổi mặt bằng, kho bãi và nơi sản xuất; cập nhật sơ đồ cơ sở sản xuất, hệ thống camera để cơ quan Hải quan đánh giá lại điều kiện giám sát; bổ sung camera tại khu vực mới và cập nhật sơ đồ, bộ nhớ lưu trữ. Việc cài đặt hệ thống camera cũng cần bảo đảm không ghi đè, làm mất dữ liệu cũ.
Nâng cao tuân thủ, hướng tới môi trường xuất nhập khẩu minh bạch
Bên cạnh việc nhận diện các nguy cơ, hội nghị còn tập trung phổ biến những quy định mới liên quan đến lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp chế xuất và giải đáp trực tiếp các vướng mắc được doanh nghiệp phản ánh.
Đại diện doanh nghiệp phát biểu, trao đổi tại hội nghị. Đối thoại trực tiếp giúp cơ quan Hải quan nắm bắt những vấn đề phát sinh trong thực tiễn và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định. Ảnh: Cục Hải quan.
Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực IV, doanh nghiệp cần bố trí nhân sự có đủ thẩm quyền và trách nhiệm tham dự các hội nghị đối thoại để tiếp nhận đầy đủ thông tin, chính sách và hướng dẫn từ cơ quan Hải quan. Những nội dung được phổ biến cần được chuyển hóa thành quy trình quản lý cụ thể tại doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin.
Thực tế, nâng cao mức độ tuân thủ không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn có ý nghĩa đối với hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Khi hồ sơ được quản lý đầy đủ, dữ liệu hàng hóa được cập nhật kịp thời và các quy trình nội bộ được kiểm soát chặt chẽ, doanh nghiệp có thể hạn chế sai sót, giảm nguy cơ phát sinh nghĩa vụ thuế ngoài dự kiến và chủ động hơn trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Ở góc độ quản lý nhà nước, việc tăng cường hướng dẫn và cảnh báo sớm giúp cơ quan Hải quan hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa vi phạm ngay từ khâu thực hiện. Đây cũng là cách tiếp cận góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo điều kiện để hoạt động xuất nhập khẩu được thực hiện minh bạch, thông suốt và đúng quy định.
Đối với doanh nghiệp chế xuất, chủ động tuân thủ pháp luật hải quan, pháp luật thuế và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khai báo là nền tảng để duy trì hoạt động ổn định, kiểm soát rủi ro và nâng cao năng lực quản trị. Trong bối cảnh các chuỗi sản xuất ngày càng gắn kết với thị trường quốc tế, việc bảo đảm tính chính xác, minh bạch trong quản lý hàng hóa và hồ sơ còn góp phần củng cố uy tín của doanh nghiệp trong quan hệ với đối tác.
Thông qua hội nghị tại Hưng Yên, Chi cục Hải quan khu vực IV tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua tuyên truyền chính sách, hướng dẫn nghiệp vụ, cảnh báo rủi ro và giải đáp vướng mắc. Đây là những hoạt động thiết thực nhằm nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật, giảm thiểu sai sót và xây dựng môi trường xuất nhập khẩu minh bạch, thuận lợi, hướng tới phát triển bền vững.
Linh Nguyễn
