‘Ngày xưa, bằng tuổi tụi bây, tao đã mua được nhà rồi’

Nhiều người thuộc thế hệ trước chê bai người trẻ chuyện mua nhà.

Mỗi lần nghe chuyện nhà cửa, tôi lại thấy một câu quen thuộc được nhắc đi nhắc lại của thế hệ lớn tuổi: “Ngày xưa, bằng tuổi tụi bây, tao đã mua được nhà rồi”. Câu nói ấy có lẽ xuất phát từ trải nghiệm thật của nhiều người đi trước. Nhưng tôi luôn tự hỏi: liệu chúng ta có đang đặt hai thế hệ vào cùng một vạch xuất phát để so sánh?

Theo tôi, mỗi thời đại có một bài toán khác nhau. Ngày trước, đất rộng, người thưa, nhà đất chưa phải là áp lực lớn của xã hội. Thứ mà nhiều gia đình mong muốn lúc đó là một chiếc xe máy, rồi sau này là ôtô. Tôi từng nghe nhiều người kể rằng cả nhà chỉ có một chiếc xe để đi chung. Việc sở hữu một phương tiện cá nhân khi ấy là cả một mục tiêu lớn.

Còn bây giờ thì khác. Không ít bạn trẻ có thể tự mua cho mình một chiếc xe máy, thậm chí là ôtô nếu có thu nhập tốt. Điều đó cho thấy thế hệ hiện nay không hề kém cỏi hay thiếu năng lực. Chỉ là họ đang sống trong một bối cảnh hoàn toàn khác.

Vấn đề nằm ở chỗ, khi dân số ngày càng đông, quỹ đất ngày càng hạn chế, giá nhà đất đã tăng nhanh hơn rất nhiều so với thu nhập. Nếu ngày trước, một tháng lương có thể đổi được một diện tích đất đáng kể, thì hiện nay, ở nhiều đô thị, người trẻ phải mất từ 6 đến 10 tháng lương mới mua được một mét vuông đất.

>> Cân nhắc vay mua nhà khi có 5 tỷ đồng

Bởi vậy, tôi không nghĩ việc so sánh “ngày xưa tôi mua được nhà, sao bây giờ các bạn không mua nổi” là thật sự công bằng. Một người trẻ của năm 2026 không chỉ đối mặt với giá nhà cao, mà còn phải cạnh tranh trong một xã hội có chi phí sống, áp lực công việc và tốc độ thay đổi lớn hơn rất nhiều.

Tôi tin rằng nhiều bạn trẻ ngày nay rất tài năng. Họ có nhiều cơ hội học tập, nhiều công cụ để phát triển bản thân và nhiều cách để tạo ra giá trị hơn các thế hệ trước. Nhưng để sở hữu một căn nhà, có lẽ họ cần một chiến lược dài hạn, thậm chí là một hành trình đầu tư kéo dài 20-30 năm.

Vì thế, thay vì trách người trẻ thiếu cố gắng, tôi nghĩ những người đã có điều kiện nên nhìn nhận thực tế của thời đại này và, nếu có thể, hãy hỗ trợ thế hệ đi sau. Một sự hỗ trợ về tài chính, một lời khuyên đúng lúc hay đơn giản là sự thấu hiểu cũng có thể giúp họ đi nhanh hơn trên hành trình của mình.

Mỗi thế hệ đều có những thuận lợi và khó khăn riêng. Người đi trước từng nỗ lực để có được mái nhà của mình. Người trẻ hôm nay cũng đang nỗ lực không kém, chỉ là họ đang leo một ngọn núi cao hơn. Vì thế, trước khi chê bai, có lẽ chúng ta nên tự hỏi: nếu sinh ra và bắt đầu lại trong bối cảnh hiện tại, liệu chúng ta có dễ dàng làm được như ngày trước hay không?

NNH