Hoàn thiện nghị định mới về kinh doanh xăng dầu: Hướng tới thị trường minh bạch, ổn định nguồn cung
Tinh gọn hệ thống phân phối, giảm chi phí lưu thông
Theo Văn bản số 10747/VPCP-CN ngày 21/10/2026 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 3/9/2014 cùng các nghị định sửa đổi, bổ sung văn bản này.
Việc hoàn thiện dự thảo phải bảo đảm thực hiện đầy đủ, thực chất các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 488/TB-VPCP ngày 17/9/2026, hướng tới khắc phục những bất cập trong hoạt động kinh doanh xăng dầu và nâng cao hiệu quả vận hành thị trường.
Một trong những yêu cầu trọng tâm là tái cơ cấu hệ thống kinh doanh xăng dầu, giảm số lượng thương nhân đầu mối, đồng thời nâng cao năng lực tạo nguồn, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung. Quá trình điều chỉnh cần có lộ trình phù hợp, khả thi, tránh gây xáo trộn thị trường.
Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu cắt giảm thực chất các khâu trung gian không cần thiết, khắc phục tình trạng mua bán xăng dầu qua nhiều tầng nấc, qua đó giảm chi phí lưu thông. Hệ thống phân phối cần được tổ chức theo hướng tinh gọn, minh bạch và hiệu quả hơn.
Những yêu cầu này đặt trọng tâm vào việc nâng cao hiệu quả của chuỗi cung ứng xăng dầu, từ khâu tạo nguồn, dự trữ đến phân phối và bán lẻ. Khi các khâu trung gian được rà soát, chi phí phát sinh trong quá trình lưu thông có thêm cơ sở để được kiểm soát, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và hỗ trợ ổn định thị trường.
Đổi mới cơ chế điều hành giá, tăng cường kiểm soát thị trường
Cơ chế điều hành giá xăng dầu cũng là nội dung quan trọng được đặt ra trong quá trình xây dựng nghị định mới.
Theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, cơ chế điều hành giá cần được đổi mới theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Cùng với đó, Nhà nước phải kiểm soát, giám sát được các yếu tố hình thành giá và giá bán xăng dầu, đồng thời có đầy đủ công cụ để điều tiết, bình ổn giá khi cần thiết.
Mục tiêu là hạn chế nguy cơ đầu cơ, thao túng thị trường và tăng giá bất hợp lý, bảo đảm hoạt động kinh doanh xăng dầu diễn ra minh bạch, phù hợp với các nguyên tắc quản lý đã đặt ra.
Để hoàn thiện cơ chế chính sách, Bộ Công Thương được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan rà soát những bất cập, sơ hở trong quy định về kinh doanh xăng dầu đã được chỉ ra qua công tác thanh tra.
Việc rà soát nhằm khắc phục những kẽ hở có thể bị lợi dụng để trục lợi, gây thất thoát, lãng phí, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với thị trường xăng dầu.
Với vai trò là mặt hàng đầu vào thiết yếu của nhiều ngành sản xuất, vận tải và dịch vụ, xăng dầu có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí hoạt động của doanh nghiệp cũng như chi tiêu của người dân. Vì vậy, việc hoàn thiện cơ chế điều hành giá và nâng cao tính minh bạch của thị trường có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu duy trì ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
Chốt tiến độ trình Chính phủ trước ngày 10/11/2026
Về tiến độ thực hiện, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương lấy ý kiến các bộ, cơ quan liên quan đối với dự thảo Nghị định và các kiến nghị tại Tờ trình số 8153/TTr-BCT ngày 8/10/2026 của Bộ Công Thương.
Trên cơ sở ý kiến góp ý, Bộ Công Thương có trách nhiệm tiếp thu, giải trình đầy đủ, hoàn thiện hồ sơ và trình Chính phủ chậm nhất trước ngày 10/11/2026. Bộ trưởng Bộ Công Thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về chất lượng và tiến độ thực hiện nhiệm vụ.
Song song với quá trình hoàn thiện chính sách, Bộ Công Thương phải chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan chủ động xây dựng và triển khai phương án bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống.
Yêu cầu được đặt ra là tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung; bảo đảm đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp. Đây cũng là nhiệm vụ gắn với yêu cầu phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Việc hoàn thiện nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP vì thế không chỉ tập trung vào điều chỉnh các quy định về kinh doanh xăng dầu, mà còn hướng đến việc tổ chức lại hệ thống phân phối, hoàn thiện cơ chế quản lý giá và nâng cao năng lực bảo đảm nguồn cung. Tiến độ xây dựng, chất lượng chính sách và khả năng triển khai trên thực tế sẽ là những yếu tố quan trọng trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường xăng dầu thời gian tới.
