Khổ sở xin chữ ký của hàng xóm liền kề để xây nhà

Tôi có giấy tờ về quyền sử dụng đất, đã thực hiện các thủ tục theo quy định, nhưng vẫn phải xin chữ ký của hai hộ liền kề.

Ngày trước, khi xây nhà, tôi cũng phải đi xin chữ ký của hai nhà hàng xóm liền kề. Đó là một trải nghiệm mà có lẽ nhiều người từng xây nhà sẽ hiểu: sau khi lo đủ thứ từ tiền bạc, giấy tờ đất đai đến thiết kế, thi công, người chủ nhà vẫn phải dành thêm thời gian để tìm gặp hàng xóm, trình bày công việc của mình và mong nhận được sự hợp tác.

Tôi hiểu rằng việc xác định ranh giới đất đai là cần thiết. Không ai muốn căn nhà vừa xây xong đã phát sinh tranh chấp, càng không ai muốn quyền lợi của mình bị ảnh hưởng bởi việc xây dựng của nhà bên cạnh. Nhưng từ chính trải nghiệm ấy, tôi cũng tự hỏi: nếu người dân đã có giấy tờ về quyền sử dụng đất, đã thực hiện các thủ tục theo quy định, thì việc xác minh ranh giới nên được tổ chức như thế nào để vừa bảo vệ quyền lợi của các bên, vừa không biến một thủ tục hành chính thành hành trình đi xin sự đồng thuận của người khác?

Không phải ai cũng thuận lợi như tôi. Chỉ cần một hộ gia đình đi vắng, một người không đồng ý ký hoặc giữa hai bên vốn đã có mâu thuẫn, câu chuyện có thể trở nên phức tạp hơn nhiều. Khi ấy, người dân không chỉ lo chuyện xây nhà mà còn phải tìm cách tháo gỡ một nút thắt thủ tục mà bản thân họ chưa chắc có đủ kiến thức pháp lý để giải quyết.

Tôi tự hỏi, có nên để tiến độ giải quyết thủ tục hợp pháp của một người phụ thuộc quá nhiều vào chữ ký của người khác, trong khi cơ quan nhà nước có trách nhiệm và công cụ nghiệp vụ để xác minh những vấn đề thuộc phạm vi quản lý của mình?

>> Hàng xóm phá đám khiến tôi nửa năm không thể bán nhà

Hãy hình dung một gia đình dành dụm nhiều năm, vay thêm ngân hàng để xây căn nhà đầu tiên. Hồ sơ đất đai đã chuẩn bị, phương án xây dựng được lập, công trình được thi công với mong muốn sớm ổn định cuộc sống. Nhưng khi thực hiện một thủ tục hành chính, gia đình được yêu cầu phải có chữ ký của những người sử dụng đất liền kề.

Quan hệ láng giềng vốn cần sự tôn trọng và thiện chí, nhưng không phải lúc nào cũng êm đẹp. Có những bất đồng thực sự về mốc giới, diện tích, tường chung, mái đua hoặc lối đi. Cũng có những trường hợp người được đề nghị ký không hiểu rõ ý nghĩa pháp lý của việc xác nhận. Nếu để tiến độ giải quyết hồ sơ phụ thuộc hoàn toàn vào sự đồng thuận của người khác, người dân rất dễ rơi vào thế bị động. Hồ sơ vì thế có nguy cơ bị kéo dài, còn người dân không biết phải làm gì tiếp theo.

Tôi không cho rằng mọi yêu cầu ký giáp ranh đều vô lý, càng không đòi hỏi phải bỏ việc xác minh ranh giới. Điều cần thay đổi là cách xác định khi nào phải xác minh, ai chịu trách nhiệm thực hiện và xử lý ra sao nếu người liên quan không hợp tác. Cơ quan quản lý không thể chỉ dừng lại ở việc yêu cầu người dân có chữ ký, mà cần chủ động giải thích và tổ chức thực hiện những bước thuộc trách nhiệm của mình.

Vũ Thị Minh Huyền