Năm học 2026-2027: Trường học phải giảm hồ sơ, tăng trách nhiệm giải trình
Không yêu cầu phụ huynh nộp lại dữ liệu đã có
Chuyển đổi số trong quản lý giáo dục tiếp tục được Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định là một nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027.
Theo Công văn 5208/BGDĐT-GDPT ngày 7/8, các trường phải triển khai học bạ số, học liệu số, tuyển sinh trực tuyến và các ứng dụng công nghệ trong quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá.
Toàn bộ học sinh phải có học bạ số được cập nhật đầy đủ, kịp thời. Dữ liệu học bạ số được kết nối với cơ sở dữ liệu của Bộ và liên thông với cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục.
Một yêu cầu có tác động trực tiếp đến học sinh và cha mẹ học sinh là không yêu cầu cung cấp lại những thông tin đã có trên hệ thống.
Bộ cũng yêu cầu không phát sinh hồ sơ, sổ sách ngoài quy định; dữ liệu giáo dục phải được cập nhật đúng, đầy đủ, thống nhất và an toàn.
Như vậy, chuyển đổi số trong trường học không chỉ nhằm đưa thêm công nghệ vào quản lý mà còn hướng tới giảm thủ tục cho giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Hiệu trưởng được trao quyền nhưng phải chịu trách nhiệm
Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Bộ yêu cầu phân định rõ nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm giữa Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND cấp xã và cơ sở giáo dục để hoạt động dạy học không bị gián đoạn.
Ở cấp trường, hiệu trưởng được yêu cầu phát huy quyền chủ động trong quản trị nhưng gắn với trách nhiệm giải trình.
Người đứng đầu chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục, cải tiến chất lượng, bảo đảm an toàn, công khai và dân chủ trong nhà trường.
Các trường được yêu cầu sử dụng dữ liệu về kết quả học tập, rèn luyện, chuyên cần, phản ánh của học sinh và cha mẹ học sinh, đội ngũ, cơ sở vật chất và điều kiện dạy học để điều chỉnh kế hoạch, phân công giáo viên, hỗ trợ học sinh và cải tiến chất lượng.
Việc công khai thông tin theo quy định phải đi cùng vai trò giám sát của giáo viên, phụ huynh và cộng đồng.
Siết an toàn trường học, từ bạo lực đến nguy cơ trên mạng
Một trong những yêu cầu xuyên suốt của năm học mới là xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, dân chủ và kỷ cương.
Các trường phải chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tai nạn, mất an toàn thực phẩm, tệ nạn và những nguy cơ trên không gian mạng.
Bộ đồng thời yêu cầu tăng cường quản lý đạo đức nhà giáo, văn hóa ứng xử và kỷ cương trường học; xử lý nghiêm hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo, xâm phạm danh dự, nhân phẩm của giáo viên và học sinh.
Với học sinh nội trú, bán trú hoặc ở xa gia đình, yêu cầu an toàn được đặt ở mức toàn diện hơn, từ ăn ở, sinh hoạt, học tập đến chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý, phòng chống bạo lực, xâm hại, kỳ thị và phân biệt đối xử.
Nhà trường cũng cần chủ động phát hiện học sinh gặp khó khăn tâm lý, áp lực học tập hoặc nguy cơ trên môi trường số để tư vấn và hỗ trợ.
Không được biến “tự nguyện” thành khoản thu bắt buộc, tăng cường kiểm tra chấn chỉnh, xử lý
Công văn dành một phần riêng cho dạy thêm, học thêm, các khoản thu, chi, tài trợ và huy động nguồn lực xã hội.
Bộ yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về dạy thêm, học thêm, đồng thời nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường để giảm áp lực học tập cho học sinh.
Đối với các khoản thu, tài trợ và hoạt động huy động nguồn lực xã hội, nguyên tắc được nhấn mạnh là tự nguyện, minh bạch, đúng mục đích và đúng thẩm quyền.
Các trường phải kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý hành vi lạm thu, ép buộc đóng góp, ép buộc học thêm hoặc lợi dụng danh nghĩa tự nguyện để thu tiền trái quy định.
Hoạt động phối hợp, liên kết cũng không được trở thành cách thức buộc học sinh tham gia hoặc phát sinh khoản thu không đúng quy định.
Ngoài ra, Bộ cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát những vấn đề tác động trực tiếp đến quyền lợi học sinh, chất lượng giáo dục và các điều kiện bảo đảm.
Việc kiểm tra phải có trọng tâm, dựa trên dữ liệu và tình hình thực tế, hướng tới hỗ trợ, chấn chỉnh và tháo gỡ khó khăn thay vì tạo thêm thủ tục cho cơ sở giáo dục.
Các phản ánh, kiến nghị về hoạt động giáo dục phổ thông phải được tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn giải quyết.
Với yêu cầu này, quản trị trường học trong năm học mới được đặt trên ba trụ cột: trao quyền chủ động, giảm thủ tục và tăng trách nhiệm giải trình.
Mục tiêu cuối cùng vẫn là bảo đảm quyền lợi của học sinh, chất lượng dạy học và một môi trường giáo dục an toàn, minh bạch.
