Hội nghị toàn quốc về nghiệp vụ quản lý nhà nước và tổ chức hoạt động của hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện
Tham dự Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng; bà Thang Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ, Bộ Nội vụ; đại diện các cơ quan Trung ương và đông đảo đại biểu đến từ các hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện trên toàn quốc.
Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân đang tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và huy động hiệu quả mọi nguồn lực xã hội, phát biểu khai mạc Hội nghị, Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ Thang Thị Hạnh nhấn mạnh các tổ chức hội, quỹ xã hội và quỹ từ thiện giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tập hợp, đoàn kết hội viên, khơi dậy trí tuệ, kinh nghiệm, sáng kiến và huy động các nguồn lực hợp pháp chăm lo an sinh xã hội, đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Tinh thần này đã được Bộ Chính trị cụ thể hóa sâu sắc tại Chỉ thị số 11 ngày 20/7/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và phát huy vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn mới, trong đó khẳng định phải lấy hiệu quả đóng góp thực chất cho xã hội làm thước đo đối với tổ chức và hoạt động của các hội, quỹ. Để các hội, quỹ phát huy tối đa vai trò của mình, công tác quản lý nhà nước cần tiếp tục đổi mới theo hướng vừa bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, công khai, minh bạch, đúng tôn chỉ, mục đích, vừa tạo điều kiện thuận lợi để các hội, quỹ nâng cao tính chủ động, tự quản và tự chịu trách nhiệm.
Đồng thời, đây là diễn đàn quan trọng để trang bị kỹ năng nghiệp vụ chuyên ngành, tăng cường tính minh bạch, chuyên nghiệp và chia sẻ những bài học thực tiễn trong công tác quản trị, điều hành. Để Hội nghị đạt kết quả cao nhất, Vụ trưởng Thang Thị Hạnh đề nghị các đại biểu nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung tiếp thu các chuyên đề của báo cáo viên; đồng thời tích cực trao đổi, thẳng thắn phản ánh những khó khăn, vướng mắc nảy sinh từ thực tiễn hoạt động của cơ sở để làm cơ sở nghiên cứu, tháo gỡ và vận dụng hiệu quả vào thực tiễn từng đơn vị.
Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ Phạm Trung Giang trình bày chuyên đề “Những nội dung mới trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội; Trách nhiệm, thẩm quyền xem xét, xử lý đơn, thư, phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến hội”.
Trong khuôn khổ chương trình Hội nghị các đại biểu tham dự đã được nghe phổ biến các chuyên đề về nội dung cốt lõi của Chỉ thị số 11 của Bộ Chính trị; về công tác tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ an ninh phi truyền thống trong tình hình mới; về các quy định mới đối với tổ chức, hoạt động của hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện; các chủ trương về đẩy mạnh công tác đối ngoại nhân dân và quy định pháp luật liên quan đến hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế của hội, quỹ; về công tác tổ chức, hoạt động của các cơ quan báo chí, tạp chí trực thuộc hội bảo đảm đúng quy định, tôn chỉ mục đích; về những nội dung mới trong dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định số 126/2024/NĐ-CP; trao đổi về trách nhiệm quản lý nhà nước, thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo, đơn thư phản ánh, cũng như phổ biến các quy định về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và phòng, chống tham nhũng.
Cùng với việc phổ biến các văn bản, thể chế, Hội nghị đã dành thời lượng để đại diện các hội, quỹ cùng cơ quan quản lý và các báo cáo viên thẳng thắn trao đổi, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc nảy sinh từ thực tiễn hoạt động.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng ghi nhận và gửi lời cảm ơn trân trọng đến các báo cáo viên đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương đã chuẩn bị chu đáo nội dung, cùng toàn thể đại biểu đại diện các hội, quỹ đã dành thời gian tham dự Hội nghị, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao.
Thứ trưởng cho biết, thực hiện kế hoạch công tác của Bộ Nội vụ, lĩnh vực hội và quỹ được tổ chức thành hai hội nghị, diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 18/9/2026 dành cho các đơn vị phía Nam, và ngày 29/9/2026 tại thành phố Hà Nội dành cho các hội, quỹ khu vực phía Bắc. Hội nghị được tổ chức nhằm phổ biến các quy định, chủ trương mới, đồng thời dành thời lượng thỏa đáng để lắng nghe phản ánh, trao đổi, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm hoạt động của hội, quỹ đúng tôn chỉ mục đích, tuân thủ pháp luật và đạt hiệu quả thiết thực.
Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng nhấn mạnh, Hội nghị diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tổng kết một năm triển khai chính quyền địa phương hai cấp, việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã tạo ra một không gian mới, một cơ chế vận hành mới. Những kết quả đạt được không còn chỉ là mục tiêu đặt ra mà đã từng bước được đo đếm, nhìn thấy và cảm nhận khá rõ trong thực tiễn.
Bộ máy được tiếp tục tinh gọn; các cơ quan, đầu mối trung gian được giảm thiểu; tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan, các cấp từng bước được khắc phục. Cùng với đó, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền ngày càng rõ hơn, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.
Tinh thần chung là Trung ương tập trung xây dựng thể chế, kiến tạo phát triển và thiết lập các công cụ kiểm tra, giám sát; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm. Với lợi thế gần dân, sát cơ sở, địa phương có điều kiện nhận diện và xử lý kịp thời hơn những nhu cầu, nguyện vọng và vấn đề cấp thiết từ thực tiễn. Đặc biệt, lĩnh vực nào xã hội làm tốt hơn, các hội, quỹ làm tốt hơn thì Nhà nước sẽ chuyển giao. Đây chính là cơ hội và dư địa rất lớn để các hội, quỹ phát huy vai trò.
Qua theo dõi, Bộ Nội vụ đánh giá rất cao tinh thần chủ động, thích ứng nhanh của các tổ chức hội, quỹ trong thời gian qua, thể hiện rõ nét qua việc nhiều hội, quỹ đã chủ động sắp xếp lại cơ quan văn phòng, rà soát hệ thống viện, trung tâm, câu lạc bộ, cơ quan báo chí, truyền thông và các pháp nhân trực thuộc. Nhiều đơn vị đã chủ động sáp nhập các đầu mối trung gian, các pháp nhân có chức năng tương đồng. Nhất là khối các hội được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đã triển khai đồng bộ việc kiện toàn tổ chức từ Trung ương đến cơ sở theo đề án, bảo đảm tinh gọn thực chất gắn với nâng cao hiệu lực hoạt động. Đặc biệt, cần quán triệt tinh gọn không đơn thuần là giảm đầu mối, giảm số lượng người làm việc. Quan trọng nhất là tinh gọn phải gắn với hiệu quả. Phải xem tổ chức nào thực sự cần thiết, tổ chức nào còn chồng chéo, tổ chức nào hoạt động không hiệu quả; bộ phận nào cần sắp xếp, hợp nhất hoặc chấm dứt hoạt động. Các hội trong lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số… đã bám sát các nghị quyết trụ cột của Trung ương, đưa các mục tiêu chiến lược vào chương trình công tác và điều lệ của mình. Các hội cũng tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác hội quần chúng.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cũng chỉ rõ, trước những yêu cầu mới và nhiệm vụ chưa có tiền lệ, việc vận hành bộ máy của nhiều hội, quỹ vẫn còn gặp không ít khó khăn, thách thức. Để các hội, quỹ phát huy tốt vai trò, khắc phục hạn chế, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng đã nhấn mạnh hai nhóm nội dung lớn.
Một là, về công tác quản trị, tổ chức và điều hành nội bộ của các hội, quỹ, Thứ trưởng lưu ý cần tiếp tục quyết liệt tinh gọn bộ máy và rà soát pháp nhân trực thuộc. Cụ thể, các hội rà soát kỹ lưỡng các cơ quan, đơn vị trung gian, nếu không hiệu quả thì mạnh dạn giải thể hoặc sáp nhập; không để xảy ra hoặc tiếp diễn tình trạng một số hội lập ra nhiều tổ chức, pháp nhân trực thuộc nhưng buông lỏng quản lý, để xảy ra vi phạm pháp luật, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của hội. Lãnh đạo các hội phải quán triệt nguyên tắc “Lập ra được thì phải quản lý được”. Đơn vị nào quản lý tốt, hoạt động đúng hướng và đóng góp thiết thực thì duy trì; đơn vị nào buông lỏng, sai phạm thì kiên quyết thu hồi, xử lý.
Cùng với đó, việc quản lý chặt chẽ tài chính, tài sản và dòng tiền là vấn đề được Bộ Nội vụ đặc biệt lưu ý. Khi thành lập quỹ, việc huy động nguồn lực phải công khai, minh bạch và giải ngân đúng tôn chỉ, mục đích. Thứ trưởng nhấn mạnh rủi ro dòng tiền tài trợ không được kiểm soát chặt chẽ, dễ dẫn tới nguy cơ rửa tiền, tài trợ khủng bố hoặc bị các tổ chức, cá nhân thiếu thiện chí lợi dụng để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự xã hội. Cần hết sức thận trọng với những nguồn tài trợ hướng về vùng sâu, vùng xa nhưng mang động cơ không trong sáng.
Đối với yêu cầu tăng cường đoàn kết nội bộ và siết chặt công tác phát triển hội viên, Thứ trưởng chỉ rõ thực tế một số hội khi mới thành lập thì đồng thuận, nhưng sau đó nảy sinh mâu thuẫn nội bộ, chia rẽ, thành viên đông nhưng hoạt động hình thức. Do đó, lãnh đạo, ban chấp hành, ban kiểm tra các hội cần phải giữ vững nguyên tắc, công tâm, quy tụ nhân lực có trình độ chuyên môn, có tâm huyết và trách nhiệm. Công tác kết nạp hội viên tổ chức và cá nhân phải tiến hành chặt chẽ, không để các phần tử cơ hội lọt vào gây rối nội bộ.
Đồng thời, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số cũng là đòi hỏi tất yếu, bởi các hội, quỹ không thể đứng ngoài cuộc cách mạng số. Cần tập trung đầu tư hạ tầng dữ liệu hội viên, ứng dụng công nghệ trong báo cáo, trao đổi thông tin và kết nối thông suốt với cơ quan quản lý nhà nước.
Hai là, về thực hiện nhiệm vụ chính trị – xã hội của hội, quỹ, Thứ trưởng đề nghị các hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện cần chủ động tham gia xây dựng thể chế và phản biện chính sách, bởi lẽ hội là nơi tập hợp đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, trí thức đầu ngành trên khắp các lĩnh vực. Các hội cần chủ động đóng góp ý kiến phản biện sắc sảo, khách quan, mang tính xây dựng đối với các dự thảo luật, nghị định, chính sách. Đồng thời, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cũng yêu cầu các cơ quan quản lý nhà nước, các bộ, ngành phải mạnh dạn đặt hàng đề tài, giao nhiệm vụ và bố trí nguồn lực tương xứng cho các hội đảm nhận, tương tự như Bộ Nội vụ đã phối hợp chặt chẽ với các hội văn thư lưu trữ, khoa học hành chính.
Song song đó, việc đưa các mục tiêu đột phá chiến lược quốc gia vào kế hoạch hoạt động cũng là nhiệm vụ then chốt, đòi hỏi các hội cần gắn nhiệm vụ của mình với các chiến lược lớn của Đảng và Nhà nước, như các nghị quyết về giáo dục, y tế, chuyển đổi số quốc gia, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, phát triển năng lượng nguyên tử, điện hạt nhân, dự án đường sắt tốc độ cao, kinh tế xanh, nông nghiệp tuần hoàn, ứng phó biến đổi khí hậu…. Các hội chuyên ngành cần tích cực hiến kế, giải quyết những bài toán lớn mà thực tiễn đất nước đang đặt ra.
Về nhiệm vụ tăng cường đối ngoại nhân dân gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, trong bối cảnh đối ngoại là trụ cột trọng yếu, các tổ chức hội, liên hiệp hữu nghị cần phát huy vai trò cầu nối quảng bá hình ảnh đất nước, giao lưu văn hóa, kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và tranh thủ nguồn lực quốc tế. Song song đó, các hội cần luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, chủ động nhận diện và phòng ngừa các nguy cơ đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống; tuyệt đối không để các đối tượng lợi dụng danh nghĩa đối ngoại nhân dân, tài trợ quốc tế để hoạt động chống phá.
Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng khẳng định Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục đồng hành, lắng nghe các kiến nghị, đề xuất từ các hội, quỹ tại Hội nghị để kịp thời bổ sung, điều chỉnh các văn bản hướng dẫn hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền tháo gỡ triệt để các rào cản, điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các hội, quỹ phát huy tối đa năng lực, chung tay xây dựng đất nước phát triển vững mạnh trong giai đoạn mới.
Lê Hằng
