Ai đứng sau màn “lột xác” và tham vọng thâu tóm thị phần rác TP.HCM của Tâm Sinh Nghĩa? (Bài 3)
LTS: Rác đang trở thành một ngành kinh tế như thế nào?
Mỗi ngày, hàng chục nghìn tấn rác được thải ra từ các đô thị, khu dân cư, nhà máy và hoạt động sản xuất. Nếu trước đây chất thải chủ yếu được nhìn nhận như một bài toán vệ sinh môi trường và chi phí xã hội, thì cùng với quá trình đô thị hóa, yêu cầu giảm chôn lấp và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, rác đang dần trở thành một nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế.
Phía sau mỗi tấn rác là cả một chuỗi dịch vụ và dòng tiền: thu gom, vận chuyển, xử lý, chôn lấp, đốt phát điện, tái chế, thu hồi vật liệu và xử lý các sản phẩm sau quá trình đốt. Hàng loạt dự án có tổng vốn hàng nghìn tỷ đồng đang được triển khai, trong khi các doanh nghiệp môi trường ngày càng tham gia sâu hơn vào lĩnh vực điện rác, tái chế và xử lý chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại.
Nhưng ai đang sở hữu những “mỏ rác” này? Doanh nghiệp kiếm tiền từ rác thế nào? Đâu là những tài sản thực sự có giá trị trong ngành môi trường? Và khi Việt Nam chuyển từ chôn lấp sang đốt rác phát điện, tái chế và kinh tế tuần hoàn, dòng tiền trong ngành sẽ thay đổi ra sao?
Đây cũng là một thị trường có những nghịch lý không dễ nhìn thấy. Nhu cầu xử lý rác rất lớn nhưng không phải dự án nào cũng có hiệu quả tài chính; vốn đầu tư cho công nghệ cao, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi giá dịch vụ xử lý, cơ chế mua điện và nguồn rác đầu vào quyết định trực tiếp đến khả năng vận hành của doanh nghiệp.
Với loạt bài “Thị trường rác Việt Nam: Ai đang sở hữu những “mỏ vàng” nghìn tỷ?”, Tạp chí Kinh tế Môi trường đi từ những con số về lượng rác phát sinh đến những doanh nghiệp đang sở hữu nhà máy, công nghệ và hạ tầng xử lý chất thải; từ các dự án điện rác quy mô nghìn tỷ đến những doanh nghiệp môi trường đang hiện diện trên thị trường chứng khoán.
Thông qua các dữ liệu về vốn đầu tư, công suất xử lý, doanh thu, lợi nhuận, cổ đông, dự án và dòng tiền, loạt bài hướng tới phác họa bản đồ kinh tế phía sau ngành rác Việt Nam – nơi chất thải đang từng bước được nhìn nhận không chỉ là thứ cần loại bỏ, mà còn là nguồn nguyên liệu cho một nền kinh tế tuần hoàn.
Bài 3- Ai đứng sau màn “lột xác” và tham vọng thâu tóm thị phần rác TP.HCM của Tâm Sinh Nghĩa?
Từ một doanh nghiệp xử lý chất thải được thành lập gần 20 năm trước, Tâm Sinh Nghĩa đang bước vào giai đoạn mới với sự tham gia của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tại Củ Chi, doanh nghiệp đang triển khai nhà máy đốt rác phát điện giai đoạn 1 với tổng vốn đầu tư khoảng 6.400 tỷ đồng, công suất xử lý tới 2.600 tấn rác mỗi ngày và phát điện 60 MW.
Từ doanh nghiệp xử lý rác đến sự xuất hiện của các nhà đầu tư mới
CTCP Đầu tư – Phát triển Tâm Sinh Nghĩa được thành lập tháng 5/2006, đặt trụ sở tại phường Bình Trị Đông, TP.HCM. Ngành nghề kinh doanh chính của doanh nghiệp là xử lý ô nhiễm và hoạt động quản lý chất thải khác.
Trong thời gian dài, Tâm Sinh Nghĩa hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xử lý chất thải, với các dự án tại TP.HCM và một số địa phương phía Nam.
Theo dữ liệu doanh nghiệp, vào tháng 11/2019, ông Ngô Xuân Tiệc, sinh năm 1961, là người đại diện theo pháp luật kiêm Chủ tịch HĐQT Tâm Sinh Nghĩa.
Đến tháng 2/2024, doanh nghiệp có bước thay đổi đáng chú ý khi vốn điều lệ tăng từ 800 tỷ đồng lên 1.470 tỷ đồng. Cùng thời điểm, vị trí đại diện pháp luật được chuyển sang ông Phạm Minh Tuấn, sinh năm 1977, đồng thời giữ chức Tổng Giám đốc.
Đây cũng là giai đoạn Tâm Sinh Nghĩa bắt đầu thu hút sự chú ý từ các nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng.
Ngày 31/1/2024, CTCP BCG Energy, thành viên của Tập đoàn Bamboo Capital, công bố đã ký hợp đồng nguyên tắc về việc mua bán cổ phần với Tâm Sinh Nghĩa. Theo BCG Energy, thương vụ này đưa Tâm Sinh Nghĩa trở thành một thành viên trong hệ sinh thái Bamboo Capital và đánh dấu việc tập đoàn chính thức bước vào lĩnh vực điện rác.
Sau thương vụ, định hướng của Tâm Sinh Nghĩa cũng dần chuyển từ xử lý chất thải sang mô hình đốt rác phát điện, trong đó dự án tại Củ Chi là khoản đầu tư trọng điểm.
Đến tháng 12/2024, cơ cấu sở hữu của Tâm Sinh Nghĩa tiếp tục xuất hiện một cổ đông ngoại đáng chú ý là SUS Vietnam Holdings PTE. LTD., doanh nghiệp đăng ký tại Singapore, nắm 50% vốn Tâm Sinh Nghĩa. Người được ủy quyền nắm toàn bộ phần vốn của doanh nghiệp này là ông Zan Liang, quốc tịch Trung Quốc.
Cùng thời điểm, ông Zan Liang giữ vai trò Chủ tịch HĐQT kiêm đại diện pháp luật của Tâm Sinh Nghĩa cùng với ông Phạm Minh Tuấn.
Theo dữ liệu Tạp chí Kinh tế Môi trường, tại báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2024 của Bamboo Capital, thông qua công ty con, tập đoàn này ghi nhận 25% tỷ lệ biểu quyết và 11,93% tỷ lệ lợi ích tại Tâm Sinh Nghĩa.
Như vậy, cấu trúc sở hữu của Tâm Sinh Nghĩa cho thấy sự tham gia đồng thời của nhà đầu tư Việt Nam và đối tác nước ngoài, trong đó BCG Energy đóng vai trò quan trọng trong định hướng phát triển các dự án năng lượng từ chất thải.
Đến thay đổi gần nhất vào tháng 6/2026, ông Zhan Liang, sinh năm 1979, giữ chức Chủ tịch HĐQT kiêm đại diện pháp luật; ông Đặng Đình Quyết, sinh năm 1985, giữ chức Tổng Giám đốc.
Dữ liệu đăng ký thuế tại thời điểm này ghi nhận doanh nghiệp có tổng cộng 3 lao động.
Tâm Sinh Nghĩa dùng 2 ô tô và khoản tiền gửi gần 38,5 tỷ đồng làm tài sản bảo đảm
Dữ liệu đăng ký giao dịch bảo đảm cho thấy Tâm Sinh Nghĩa đang có các giao dịch tài chính liên quan đến tài sản tại Vietcombank.
Cụ thể, ngày 26/7/2024, một hợp đồng cho thuê tài chính giữa Tâm Sinh Nghĩa và Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM được đăng ký giao dịch với số đăng ký 1547438826.
Hợp đồng số 63.24.10/CTTC có hiệu lực từ ngày 22/4/2024 và đã được cơ quan đăng ký phê duyệt. Bên cho thuê tài chính là Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM.
Theo nội dung đăng ký, tài sản trong hợp đồng gồm 2 phương tiện Ford sản xuất năm 2024.
Trong đó, một chiếc Ford Everest, biển số 51H-989.64, màu đỏ cam, xuất xứ nhập khẩu từ Thái Lan, chất lượng mới 100%. Tài sản còn lại là Ford Ranger pickup cabin kép, biển số 51D-944.22, màu Vàng Luxe, được lắp ráp tại Việt Nam và cũng có chất lượng mới 100%.
Một giao dịch khác được đăng ký vào ngày 22/12/2025 liên quan trực tiếp đến tài sản tài chính của Tâm Sinh Nghĩa.
Theo dữ liệu đăng ký giao dịch bảo đảm số 1626374223, đây là biện pháp cầm cố, theo hợp đồng số 0066/2025/STN, có hiệu lực từ ngày 22/12/2025.
Bên nhận cầm cố là Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Sài Thành (VCB Sài Thành), địa chỉ tại 2A-2B-2C Lý Thường Kiệt, phường Chợ Lớn, TP.HCM. Bên cầm cố là Công ty CP Đầu tư – Phát triển Tâm Sinh Nghĩa.
Tài sản được Tâm Sinh Nghĩa sử dụng để cầm cố là số dư tiền gửi có kỳ hạn do VCB Sài Thành phát hành.
Cụ thể, theo hợp đồng tiền gửi số 28/HĐTG.TC25/VCB-PGDNGT, khoản tiền gửi được phát hành ngày 18/12/2025, kỳ hạn 12 tháng, trả lãi hàng tháng tại VCB Sài Thành. Giá trị khoản tiền gửi gần 38,5 tỷ đồng.
Đặt cược 6.400 tỷ đồng vào điện rác
Sau khi BCG Energy tham gia, dự án đáng chú ý nhất của Tâm Sinh Nghĩa là Nhà máy đốt rác phát điện Tâm Sinh Nghĩa tại Củ Chi.
Ngày 20/7/2024, Tập đoàn Bamboo Capital tổ chức khởi công dự án tại xã Thái Mỹ, huyện Củ Chi, TP.HCM. Theo BCG Energy, giai đoạn 1 có tổng vốn đầu tư khoảng 6.400 tỷ đồng, công suất đốt rác 2.000-2.600 tấn/ngày và công suất phát điện 60 MW.
Website Tâm Sinh Nghĩa hiện cập nhật dự án giai đoạn 1 có công suất xử lý 2.600 tấn rác/ngày, diện tích xây dựng 8 ha trên tổng số 20 ha đất nhà máy hiện hữu và công suất phát điện 60 MW.
Dự án nằm tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc, khu vực Củ Chi (cũ). Đây vốn là địa bàn Tâm Sinh Nghĩa đã có hoạt động xử lý rác từ trước.
Theo thông tin doanh nghiệp, nhà máy xử lý rác Củ Chi hiện hữu được đưa vào vận hành từ năm 2012, với công suất khoảng 1.000 tấn/ngày. Mô hình ban đầu tập trung vào tiếp nhận, phân loại, xử lý và đốt rác nhưng chưa thu hồi nhiệt để phát điện.
Việc triển khai nhà máy điện rác 6.400 tỷ đồng vì vậy đánh dấu bước chuyển khá lớn trong mô hình hoạt động của doanh nghiệp: từ xử lý chất thải sang thu hồi năng lượng từ chất thải.
Theo kế hoạch được công bố, nhà máy sử dụng công nghệ đốt rác phát điện, qua đó chuyển nhiệt sinh ra trong quá trình đốt thành hơi, vận hành turbine và phát điện.
BCG Energy cho biết nhà máy dự kiến có thể phát khoảng 365 triệu kWh điện mỗi năm. Nếu lấy sản lượng này chia cho công suất xử lý tối đa 2.600 tấn/ngày, suất phát điện quy đổi vào khoảng 384 kWh cho mỗi tấn rác. Đây là phép tính từ các thông số được công bố, không phải chỉ tiêu suất phát điện do doanh nghiệp công bố trực tiếp.
Cuộc đua xử lý 6.000 tấn rác mỗi ngày
Điểm đáng chú ý là tham vọng của Tâm Sinh Nghĩa không dừng ở nhà máy 60 MW.
Theo phương án phát triển hiện tại của doanh nghiệp, giai đoạn 2 dự kiến bổ sung thêm 3.400 tấn rác/ngày và 100 MW công suất phát điện. Nếu hai giai đoạn hoàn thành, tổng công suất của tổ hợp sẽ đạt khoảng 6.000 tấn rác/ngày và 160 MW điện.
Giai đoạn 2 dự kiến sử dụng 12 ha còn lại trong tổng diện tích 20 ha của nhà máy hiện hữu. Doanh nghiệp dự kiến khởi công vào quý I/2027 và hoàn thành, đưa vào vận hành trong quý IV/2028.
Như vậy, từ một cơ sở xử lý 1.000 tấn rác/ngày, Tâm Sinh Nghĩa đang hướng tới xây dựng một tổ hợp xử lý chất thải có quy mô gấp nhiều lần, đồng thời tạo ra nguồn điện từ rác.
Đây là quy mô đáng chú ý nếu đặt trong tương quan với lượng rác của TP.HCM.
Theo số liệu được BCG Energy dẫn lại tại thời điểm khởi công dự án, TP.HCM phát sinh khoảng 9.800 tấn rác sinh hoạt/ngày trong năm 2023, những ngày cao điểm có thể vượt 11.000 tấn/ngày.
Trong khi đó, số liệu mới hơn được cơ quan quản lý môi trường công bố năm 2025 cho thấy lượng chất thải rắn sinh hoạt của TP.HCM đã ở mức khoảng 14.000 tấn/ngày.
Nếu tổ hợp Tâm Sinh Nghĩa đạt công suất 6.000 tấn/ngày, quy mô này về lý thuyết tương đương hơn 40% lượng rác sinh hoạt hiện nay của TP.HCM. Tuy nhiên, đây chỉ là phép so sánh về công suất; lượng rác thực tế được tiếp nhận phụ thuộc vào quy hoạch, hợp đồng và phương án phân bổ nguồn rác của thành phố.
Từ một tấn rác đến nhiều dòng giá trị
Điểm hấp dẫn của điện rác nằm ở việc doanh nghiệp có thể khai thác nhiều giá trị trên cùng một nguồn nguyên liệu.
Với mô hình truyền thống, rác chủ yếu được thu gom, vận chuyển và chôn lấp hoặc xử lý. Với nhà máy điện rác, chất thải sau khi được tiếp nhận trở thành nguyên liệu đầu vào cho quá trình sản xuất năng lượng.
Tại Tâm Sinh Nghĩa, chuỗi giá trị được định hướng theo mô hình:
Rác thải → đốt → nhiệt → hơi → turbine → điện.
Song song đó là hệ thống xử lý nước rỉ rác, khí thải, tro bay và tro xỉ.
Theo doanh nghiệp, nước thải phát sinh trong quá trình vận hành được thu gom, xử lý khép kín và tái sử dụng; khí thải và tro bay được xử lý trước khi thải ra môi trường. Phần tro xỉ sau đốt cũng được định hướng kiểm soát, xử lý và nghiên cứu sử dụng làm vật liệu xây dựng.
Như vậy, bài toán của Tâm Sinh Nghĩa không đơn thuần là xử lý bao nhiêu tấn rác mỗi ngày, mà còn là thu hồi được bao nhiêu năng lượng và vật chất từ lượng rác đó.
Đây cũng là điểm khác biệt căn bản giữa mô hình chôn lấp và mô hình Waste-to-Energy.
Tiến độ dự án và bài toán vốn
Theo website Tâm Sinh Nghĩa, dự án giai đoạn 1 hiện đang trong quá trình thi công và được công bố mục tiêu hoàn thành, đưa vào vận hành trong quý IV/2026.
Tuy nhiên, cập nhật mới nhất của BCG Energy vào ngày 20/5/2026 cho biết dự án đã bắt đầu lắp đặt cột kết cấu lò hơi sau khi tiếp nhận lô thiết bị trọng yếu, đồng thời đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án vào quý I/2027.
Với tổng vốn khoảng 6.400 tỷ đồng, hiệu quả của dự án sẽ phụ thuộc vào khả năng đưa nhà máy vào vận hành ổn định, bảo đảm nguồn rác đầu vào và khai thác hiệu quả công suất phát điện.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải đối mặt với các khoản chi phí đặc thù của điện rác như đầu tư công nghệ, vận hành hệ thống xử lý khí thải, xử lý tro bay, bảo dưỡng lò đốt và turbine, cũng như chi phí tài chính trong quá trình xây dựng.
Đối với một dự án quy mô lớn, công suất thiết kế chỉ là bước đầu. Khả năng chuyển công suất đó thành sản lượng điện thương phẩm, doanh thu xử lý rác và dòng tiền thực tế mới quyết định hiệu quả đầu tư.
Từ Củ Chi đến tham vọng mở rộng
Tâm Sinh Nghĩa không phải là dự án điện rác duy nhất nằm trong chiến lược của BCG Energy.
Ngay khi công bố việc tham gia Tâm Sinh Nghĩa, BCG Energy cho biết sẽ xây dựng hai nhà máy đốt rác phát điện tại TP.HCM và Long An, đồng thời nghiên cứu dự án tại Kiên Giang và các dự án năng lượng tái tạo khác.
Điều này cho thấy thương vụ với Tâm Sinh Nghĩa không đơn thuần là việc mua cổ phần tại một doanh nghiệp xử lý rác, mà còn là bước đi để BCG Energy mở rộng hệ sinh thái năng lượng sang lĩnh vực Waste-to-Energy.
Với Tâm Sinh Nghĩa, lợi thế nằm ở kinh nghiệm xử lý rác và cơ sở hạ tầng đã hình thành tại Củ Chi. Với BCG Energy, lợi thế nằm ở năng lực phát triển dự án năng lượng. Trong khi đó, sự tham gia của SUS Environment bổ sung yếu tố công nghệ và nguồn vốn quốc tế.
Ba yếu tố này tạo thành một cấu trúc đáng chú ý trong cuộc đua điện rác tại TP.HCM.
Từ một doanh nghiệp xử lý chất thải được thành lập năm 2006, Tâm Sinh Nghĩa đang đứng trước một bước chuyển lớn: biến rác từ đầu vào của hoạt động xử lý thành nguyên liệu cho một nhà máy năng lượng trị giá hàng nghìn tỷ đồng.
Nhưng để biến “mỏ rác” thành “mỏ vàng”, doanh nghiệp vẫn phải giải bài toán khó nhất: duy trì nguồn rác ổn định, vận hành nhà máy ở mức công suất cao, kiểm soát chi phí và biến mỗi tấn rác thành lượng điện và giá trị thu hồi đủ lớn để bù đắp khoản vốn đầu tư khổng lồ.
Đó cũng sẽ là thước đo thực tế cho hiệu quả của cuộc chơi điện rác mà Tâm Sinh Nghĩa đang đặt cược tại Củ Chi.
Tâm Sinh Nghĩa không đứng một mình trong dự án điện rác tại Củ Chi. Từ năm 2024, Bamboo Capital (BCG) thông qua BCG Energy đã tham gia vào doanh nghiệp này, trong khi dự án điện rác 6.400 tỷ đồng được triển khai cùng Shanghai SUS Environment.
Tháng 2/2024, BCG Energy ký thỏa thuận khung để nhận chuyển nhượng cổ phần tại Tâm Sinh Nghĩa. Đến tháng 9/2025, BCG Energy tiếp tục công bố kế hoạch góp vốn vào dự án điện rác của Tâm Sinh Nghĩa. Theo thông tin BCG công bố, dự án là liên doanh giữa BCG Energy và Shanghai SUS Environment, với tổng vốn đầu tư khoảng 6.400 tỷ đồng. Giai đoạn 1 có công suất xử lý 2.600 tấn rác/ngày, phát điện khoảng 60 MW, dự kiến vận hành thương mại trong quý I/2027.
Đáng chú ý, “người đồng hành” của Tâm Sinh Nghĩa đang đối mặt với những biến động lớn. Ngày 10/7/2026, BCG nhận quyết định hủy niêm yết bắt buộc trên HoSE do vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin và chậm công bố nhiều báo cáo tài chính. Sau đó, cổ phiếu BCG chuyển sang trạng thái đình chỉ giao dịch và hủy giao dịch trên HNX.
Trước đó, cơ quan chức năng đã công bố việc khởi tố ông Nguyễn Hồ Nam, nhà sáng lập và cựu Chủ tịch Bamboo Capital. BCG cho biết những biến động về nhân sự cấp cao, tài chính – kế toán và việc tiếp cận hồ sơ phục vụ điều tra đã ảnh hưởng đến tiến độ lập và công bố báo cáo tài chính.
Tuy nhiên, không có cơ sở để đồng nhất các vấn đề của Bamboo Capital với tình trạng pháp lý của Tâm Sinh Nghĩa. Đến năm 2026, BCG Energy vẫn công bố các thông tin cập nhật về dự án Củ Chi, trong đó ghi nhận thiết bị chính đã được đưa về công trường và các hạng mục đầu tiên đang được triển khai.
Với dự án điện rác quy mô 6.400 tỷ đồng, vấn đề đáng theo dõi vì vậy là khả năng thực hiện nghĩa vụ vốn, tiến độ giải ngân và sự liên tục trong quản trị dự án của các bên tham gia. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tiến độ nếu nguồn lực tài chính hoặc cơ cấu quản trị thay đổi, nhưng hiện chưa có thông tin cho thấy BCG Energy đã rút khỏi dự án hay dự án bị dừng.
Điểm đáng chú ý: Bóng Bamboo Capital khiến câu chuyện Tâm Sinh Nghĩa không chỉ còn là bài toán xử lý rác, mà còn là câu chuyện về dòng vốn, cấu trúc sở hữu và khả năng hoàn tất một dự án điện rác hàng nghìn tỷ đồng.
Khép lại câu chuyện về Tâm Sinh Nghĩa, có thể thấy cuộc chơi xử lý rác tại TP.HCM không chỉ nằm ở những dự án mới và những khoản vốn nghìn tỷ. Phía sau đó là một hệ sinh thái đã hình thành từ nhiều năm, với những doanh nghiệp sở hữu quy mô xử lý lớn và dòng tiền đáng kể. VWS – Đa Phước là một trường hợp đáng lưu ý, khi Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước trở thành một trong những mắt xích lớn của hệ thống xử lý rác phía Nam.
Ở bài tiếp theo, Tạp chí Kinh tế Môi trường sẽ tìm hiểu sâu hơn về VWS – doanh nghiệp đứng sau Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, cùng những dòng tiền và tài sản được hình thành phía sau hoạt động xử lý rác.
