Người gửi tiền ‘săn’ ngân hàng lãi suất cao
Chị Dung (Hà Nội), có hai khoản tiết kiệm gần 2 tỷ đồng tại một nhà băng lớn đến hạn vào cuối tháng 9. Chị lên hội nhóm hỏi tìm nơi gửi lãi suất tốt. Bài đăng nhận được hàng trăm bình luận, nhiều tài khoản giới thiệu là nhân viên ngân hàng mời chào lãi suất và quà tặng đi kèm.
Sau một vòng tham khảo, chị quyết định chuyển tiền sang ngân hàng trả lãi 9,4% một năm. Ước tính, tiền lãi tăng thêm so với khoản cũ là 50 triệu đồng một năm. “Ngay cả khi ngân hàng hiện tại áp dụng lãi suất mới là 8%, gửi ở nơi mới vẫn có thể hưởng thêm tiền lãi 30 triệu trên cùng số tiền và kỳ hạn một năm. Giao dịch online thuận tiện, tôi quyết định mở tài khoản và bỏ tiền vào nhà băng khác”, chị Dung kể.
Các ứng dụng ngân hàng khác nhau trên điện thoại khách hàng. Ảnh: Quỳnh Trang
Tương tự, bà Trần Hòa, một giáo viên về hưu tại Hà Tĩnh, có sổ tiết kiệm đáo hạn vào giữa tháng này với khoản tiền hơn 100 triệu đồng, cũng ngừng gửi ở ngân hàng quen.
Tại khu vực bà sống cũng có vài nhà băng nhưng mức lãi cao nhất chỉ 7,5% một năm. “Tôi nghe con gái nói một số ngân hàng khác trả trên 9% mà không có chi nhánh gần nhà nên chuyển tiền nhờ con gửi hộ vì không quen tự thao tác trên điện thoại”, bà nói và cho rằng phần lãi tăng thêm hơn 1 triệu đồng với người về hưu ở quê là không nhỏ.
Nguyễn Hà, giao dịch viên tại một nhà băng có vốn nhà nước cho biết cạnh tranh huy động khó hơn nhiều so với năm ngoái. Chi nhánh nơi cô làm việc nhiều lúc rất khó giữ khách khi các nơi khác vừa trả lãi cao hơn, vừa có quà tặng.
Tuần rồi, Hà cho hay một khách hàng gửi tiền tỷ ở chi nhánh vừa tất toán sổ tiết kiệm vì lãi suất thấp hơn nhiều so với thị trường, dịp lễ hay Tết cũng không có nổi cuốn lịch. Dù lãi suất gửi mới lên, khách hàng này vẫn mang tiền gửi ở nhà băng khác lãi suất cao hơn tới 1,5 điểm phần trăm. Với tình hình hiện tại, Hà nói xác định không đạt chỉ tiêu huy động năm nay.
Ngân hàng tung voucher, ưu đãi hút người gửi
Biểu lãi suất niêm yết hiện nay chỉ mang tính tham khảo khi thực tế phần lớn ngân hàng đều triển khai chương trình cộng lãi suất ngoài cho khách hàng qua nhiều hình thức, từ tặng voucher, áp mã nhân viên, cộng ưu đãi “giờ vàng”.
Tới cuối tháng 9, ít nhất 13 nhà băng trả lãi trên 9% mà không yêu cầu số tiền, hoặc chỉ cần từ chục triệu hoặc vài trăm triệu tuỳ nơi.
Một số ngân hàng tung các mã voucher cộng lãi suất hút tiền gửi mới. Cake by VPBank cộng lãi suất 2,2% một năm cho “bạn mới” lần đầu gửi tiền có kỳ hạn trên ứng dụng. Techcombank ưu đãi cộng lãi suất lên tới 1,8% một năm cho khoản tiền gửi mở mới trong tuần lễ cuối tháng 9, đầu tháng 10. BIDV gửi thông báo tới ứng dụng của khách hàng chương trình tiết kiệm “giờ vàng”…
Phía các chi nhánh, nhân viên nhà băng liên tục tìm kiếm, tiếp cận, tư vấn khách qua các chương trình lãi suất, từ rải tin trên facebook, zalo. Việc chào mời, tư vấn và “chốt” mức lãi diễn ra ngay trên mạng xã hội.
Cuộc cạnh tranh giữ khách diễn ra khi tiền gửi không theo kịp tín dụng. Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, trong 7 tháng đầu năm 2026, dư nợ tín dụng tăng khoảng 1,67 triệu tỷ đồng còn tiền gửi tăng khoảng 0,95 triệu tỷ so với cuối năm trước.
Ông Huỳnh Duy Sang, Giám đốc Khối Thị trường tài chính Ngân hàng Á Châu (ACB) nhấn mạnh nhu cầu vốn lớn cho một chu kỳ tăng trưởng kinh tế dài hơi. Toàn ngành phải đáp ứng nhu cầu vốn lớn để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong khi tín dụng nhiều thời điểm tăng nhanh hơn huy động. Chênh lệch kéo dài giữa hai chỉ tiêu này tạo áp lực cân đối nguồn vốn cho các nhà băng.
Hiện tượng chênh lệch giữa tín dụng và tiền gửi cũng được một chuyên gia phân tích thêm, liên quan nhiều đến dòng vốn “kẹt” trong thị trường bất động sản. Khi thị trường địa ốc kém thanh khoản, dòng tiền đi ra mà không quay về lại hệ thống. Người vay mua bất động sản hoặc nhà đầu tư không bán được tài sản để thu tiền về trả nợ cho ngân hàng, dòng tiền bị tắc nghẽn, không thể luân chuyển trong hệ thống ngân hàng, đây cũng là một lý do tiền gửi tăng không tương xứng với tín dụng.
Lãi suất có thể hạ nhiệt nhưng khó trở lại thời tiền rẻ
Lãi suất tiết kiệm trong xu hướng đi lên từ cuối năm ngoái đến nay. Theo các chuyên gia, một số yếu tố có thể giúp lãi suất hạ nhiệt trong quý IV song khó trở lại mặt bằng thấp như giai đoạn trước.
Ông Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường Đại học VinUni, đánh giá yếu tố lớn nhất giúp giảm áp lực lãi suất cuối năm đến từ đầu tư công.
Theo ông, hoạt động giải ngân đầu tư công thường tăng tốc rất nhanh trong quý IV. Khi Kho bạc Nhà nước thanh toán cho nhà thầu và các đơn vị thụ hưởng, dòng tiền vào tài khoản có thể bổ sung nguồn tiền gửi lớn cho ngân hàng.
Bên cạnh đó, tỷ giá ổn định và lãi suất tiền đồng đang ở mức đủ hấp dẫn để khuyến khích một bộ phận chuyển từ ngoại tệ sang VND. Huy động tính riêng bằng tiền đồng theo số liệu của Bộ Tài chính trong 8 tháng đầu năm cũng vượt tốc độ cho vay bằng tiền đồng.
Tuy nhiên, theo ông Tú Anh, việc Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và các ngân hàng trung ương châu Âu tăng lãi suất trước áp lực lạm phát, khủng hoảng dầu mỏ khiến triển vọng lãi suất khó dự báo hơn. Cùng với đó, nhu cầu vay vốn tăng mạnh của các tập đoàn lớn trên thế giới tạo thêm áp lực lên mặt bằng lãi suất quốc tế, do đó mặt bằng lãi suất trong nước khó giảm mạnh.
Công ty chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục duy trì quanh vùng cao hiện tại. Theo nhóm phân tích, chênh lệch tín dụng và huy động vẫn còn lớn khiến các ngân hàng phải củng cố nguồn vốn ổn định, nhất là vốn trung hạn. Cạnh tranh huy động tập trung nhiều ở kỳ hạn 6 – 13 tháng trong khi lạm phát lõi nhích tăng cũng hạn chế dư địa giảm lãi suất.
Nhóm phân tích Techcombank dự báo lãi suất huy động chủ yếu đi ngang từ nay đến cuối năm, do áp lực lạm phát và nhu cầu vốn phục vụ các dự án hạ tầng, đầu tư quy mô lớn.
Ở chiều ngược lại, giải ngân đầu tư công tăng tốc và khả năng hỗ trợ thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước được kỳ vọng hạn chế áp lực tăng lãi suất. Trong kịch bản tích cực hơn, theo Techcombank, nếu Ngân hàng Nhà nước quay lại mua ngoại tệ bổ sung dự trữ, lượng VND được đưa thêm vào hệ thống có thể tạo dư địa giảm lãi suất.
Quỳnh Trang
