Đà Nẵng: “Bộ não số” IOC thúc đẩy quản trị đô thị thông minh và phát triển bền vững
Với khả năng tích hợp đa nguồn và phân tích dữ liệu theo thời gian thực, Hệ thống giám sát, điều hành thông minh (IOC) đang khẳng định vai trò là “bộ não số” đắc lực, giúp TP. Đà Nẵng nâng cao hiệu quả quản trị kinh tế – xã hội, chủ động ứng phó thiên tai và từng bước kiến tạo đô thị thông minh, sinh thái bền vững.
Dấu ấn chuyển đổi số xuất sắc cấp quốc gia
Chiều 14/10, tại Hà Nội, TP. Đà Nẵng được trao giải thưởng “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc” trong khuôn khổ Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam (Vietnam Digital Awards – VDA) năm 2026. Giải thưởng ghi nhận những nỗ lực của thành phố trong ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý, chỉ đạo và điều hành.
Giải thưởng được trao cho nền tảng phục vụ chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu số, được xây dựng trên cơ sở Hệ thống giám sát, điều hành thông minh (IOC) ra mắt từ năm 2023. Nền tảng do UBND thành phố định hướng, chỉ đạo; Sở Khoa học và Công nghệ triển khai, Trung tâm Thông tin và Giám sát, điều hành thông minh Đà Nẵng quản lý.
Theo ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng, IOC được ví như “bộ não số” của thành phố, có khả năng thu thập, tích hợp, chuẩn hóa, phân tích và chia sẻ dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau.
Đến nay, hệ thống đã tích hợp 30 nguồn dữ liệu từ 45 cơ quan, đơn vị, cung cấp hơn 45 dịch vụ giám sát và trên 250 biểu đồ trực quan. Qua đó, lãnh đạo thành phố có thể theo dõi tổng thể tình hình phát triển kinh tế – xã hội, kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.
Từ cuối năm 2025, nền tảng IOC được đưa vào phục vụ các cuộc họp thường kỳ của Ban Thường vụ Thành ủy và công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo UBND thành phố. Những chỉ số quan trọng như tăng trưởng kinh tế, thu – chi ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công và giải quyết thủ tục hành chính được thể hiện trực quan, giúp lãnh đạo thuận lợi trong theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ.
Thông qua dữ liệu được cập nhật và trình bày tập trung, các nhiệm vụ có nguy cơ chậm tiến độ có thể được nhận diện kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và phối hợp xử lý công việc.
Hiện nay, hệ thống IOC đã được phân quyền cho lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND thành phố và các sở, ngành. Tại cấp cơ sở, 93 xã, phường cũng được phân quyền khai thác, sử dụng nền tảng, góp phần tăng cường khả năng phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn.
Việc mở rộng phạm vi khai thác IOC cho thấy dữ liệu số đang từng bước trở thành cơ sở hỗ trợ hoạt động quản lý, điều hành ở nhiều cấp, hướng đến xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
Phát huy vai trò trong phòng, chống thiên tai
Không chỉ phục vụ quản lý kinh tế – xã hội, IOC còn phát huy vai trò trong công tác phòng, chống thiên tai. Hệ thống đã kết nối dữ liệu từ các trạm đo mưa, tháp báo ngập và trạm đo mực nước, hỗ trợ chia sẻ thông tin kịp thời đến cơ quan chức năng và người dân.
Trong đợt mưa lớn lịch sử cuối tháng 10/2025, IOC vận hành liên tục 24/24 giờ, hỗ trợ điều phối xử lý 45 yêu cầu cứu trợ SOS. Kết quả này cho thấy vai trò của nền tảng số trong tiếp nhận thông tin, kết nối lực lượng và hỗ trợ xử lý tình huống khẩn cấp.
Theo ông Trần Ngọc Thạch, thời gian tới, Đà Nẵng tiếp tục mở rộng kết nối dữ liệu, đồng thời nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ quá trình ra quyết định. Các mô hình AI đang được kiểm thử, đánh giá trước khi đưa vào vận hành chính thức nhằm bảo đảm độ tin cậy.
Việc tiếp tục hoàn thiện IOC, mở rộng dữ liệu và nghiên cứu ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực quản trị đô thị, cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tăng khả năng ứng phó với các tình huống phát sinh. Qua đó, Đà Nẵng từng bước xây dựng nền tảng quản lý đô thị dựa trên dữ liệu, phục vụ mục tiêu chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Dưới góc nhìn kinh tế môi trường, tính ưu việt nổi bật của IOC Đà Nẵng không chỉ nằm ở khía cạnh kinh tế mà còn là công cụ đắc lực trong công tác bảo vệ môi trường, giảm thiểu rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đà Nẵng là đô thị duyên hải miền Trung thường xuyên đối mặt với các hình thái thời tiết cực đoan. Nhận thức rõ điều này, hệ thống IOC đã tích hợp mạng lưới cảm biến quan trắc môi trường, dữ liệu các trạm đo mưa tự động, tháp báo ngập đô thị và trạm đo mực nước tại các lưu vực sông chính. Toàn bộ thông tin được đồng bộ liên tục, tự động phát đi cảnh báo sớm tới các cơ quan chuyên trách và gửi thông báo trực tiếp đến người dân.
Minh chứng rõ nét nhất là trong đợt mưa lớn lịch sử vào cuối tháng 10/2025. IOC Đà Nẵng đã kích hoạt trạng thái vận hành khẩn cấp 24/24 giờ, tiếp nhận và điều phối lực lượng xử lý thành công 45 yêu cầu cứu trợ khẩn cấp (SOS). Việc ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) trong tình huống khẩn cấp đã giúp thành phố tối ưu hóa cung đường di chuyển của lực lượng cứu hộ, giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản cho cộng đồng.
Sự phát triển của “bộ não số” IOC gắn liền với ứng dụng AI hứa hẹn tạo ra bước đột phá về năng lực quản trị tài nguyên và môi trường của Đà Nẵng. Đây là nền tảng công nghệ quan trọng để thành phố hiện thực hóa đề án xây dựng đô thị thông minh gắn với tăng trưởng xanh, khẳng định vị thế là đô thị đáng sống, hiện đại và phát triển bền vững hàng đầu cả nước.
Phúc Hải
