Xử lý nhà, đất dôi dư tại Lâm Đồng khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển bền vững
Xử lý triệt để tình trạng lãng phí tài sản công, đặc biệt là trụ sở, nhà đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đang trở thành bài toán ưu tiên hàng đầu nhằm giải phóng nguồn lực đất đai, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển bền vững và quản trị tài nguyên hiệu quả.
Trụ sở, nhà đất thuộc sở hữu nhà nước dôi dư nếu kéo dài tình trạng bỏ trống, không đưa vào khai thác sẽ gây tổn hại đa chiều: vừa suy giảm giá trị công trình, gia tăng chi phí duy tu, vừa lãng phí dư địa phát triển kinh tế địa phương. Nhận diện rõ rủi ro này, lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo khẩn cấp tới các sở, ngành và địa phương: Phải hoàn tất xử lý, đưa vào khai thác toàn bộ các cơ sở nhà, đất dôi dư trong năm 2026, tuyệt đối không để tài sản bỏ hoang hay sử dụng sai mục đích.
Thực hiện Công điện số 68/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Lâm Đồng xác định tinh thần xử lý quyết liệt, “không để chậm trễ do thủ tục hoặc đùn đẩy trách nhiệm”. Trọng tâm trước mắt là xử lý dứt điểm các trụ sở, đất đai bỏ trống kéo dài trên 12 tháng đã được cơ quan thanh tra chỉ ra.
Việc chuyển đổi công năng hoặc đưa các mặt bằng dôi dư này vào đấu giá, cho thuê khai thác thương mại – dịch vụ sẽ ngay lập tức khơi thông nguồn vốn tài nguyên bị “đóng băng”. Dưới góc nhìn kinh tế tuần hoàn và quản trị tài sản, đây là bước chuyển quan trọng giúp tái sử dụng hiệu quả quỹ đất sẵn có, hạn chế tình trạng thâm dụng đất mới, đồng thời tạo ra nguồn thu ngân sách tái đầu tư cho hạ tầng kỹ thuật và công trình xanh.
Để đẩy nhanh tiến độ và tháo gỡ triệt để các vướng mắc pháp lý vốn là “nút thắt” lớn nhất trong xử lý tài sản công, tỉnh Lâm Đồng đã thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý:
Sở Tài chính đóng vai trò đầu mối chủ trì, trực tiếp xuống làm việc với từng địa phương để tháo gỡ khó khăn; thực hiện quy chế báo cáo định kỳ 2 tuần/lần cho Thường trực Tỉnh ủy. Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường hướng dẫn, giải quyết nhanh các hồ sơ pháp lý về ranh giới, diện tích và hiện trạng sử dụng đất. Sở Xây dựng & Trung tâm Quản lý nhà tỉnh đánh giá chất lượng công trình, lập phương án cải tạo, chuyển đổi công năng sử dụng hoặc đưa vào khai thác, cho thuê công khai. Sở Nội vụ & Thanh tra tỉnh ồng ghép chỉ tiêu hoàn thành xử lý tài sản công vào tiêu chí đánh giá năng lực người đứng đầu; kiên quyết xử lý các trường hợp né tránh, chây ỳ hoặc có hành vi nhũng nhiễu.
Cơ chế này thể hiện rõ tinh thần minh bạch và nâng cao chỉ số Quản trị (chữ G trong chuẩn mực ESG). Đồng thời, việc ứng dụng chuyển đổi số trong đôn đốc, cập nhật dữ liệu tài sản công toàn tỉnh sẽ giúp minh bạch hóa dòng chảy tài nguyên, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức dễ dàng tiếp cận quỹ đất dôi dư để đầu tư các dự án phát triển kinh tế, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao hoặc không gian sáng tạo cộng đồng.
Tính đến cuối tháng 9/2026, toàn tỉnh Lâm Đồng ghi nhận tổng cộng trên 1.200 cơ sở nhà, đất dôi dư sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy. Trong số này, địa phương đã xử lý dứt điểm gần 430 cơ sở (đạt hơn 30%), còn lại trên 800 cơ sở đang tiếp tục được theo dõi và triển khai phương án giải quyết.
Đối với số tài sản còn đọng lại, UBND tỉnh đã quyết định giao cho các địa phương trực tiếp quản lý và khai thác hơn 530 cơ sở; chính quyền cấp xã đang chủ động rà soát, đề xuất phương án sử dụng theo thẩm quyền cho hơn 200 cơ sở; đồng thời toàn tỉnh còn khoảng 50 cơ sở chưa ban hành quyết định xử lý cùng gần 20 cơ sở thuộc các bộ, ngành Trung ương chờ bàn giao về địa phương. Tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu siết chặt kỷ cương, khẩn trương hoàn thành toàn bộ công tác xử lý và đưa toàn bộ tài sản công này vào vận hành hiệu quả ngay trong năm 2026.
Cao Hiếu
