Kỷ nguyên tăng trưởng xanh 2026: Khi thương hiệu là “tấm hộ chiếu” bắt buộc để vươn ra toàn cầu

Tái định vị tài sản chiến lược và Lộ trình bứt phá cho doanh nghiệp Việt từ Giải thưởng “Thương hiệu Vàng TP.HCM” lần thứ 6.

* Trong kỷ nguyên kinh tế xanh, thương hiệu không còn đơn thuần là ‘lớp áo’ hình ảnh hay logo quảng cáo, mà đã nâng tầm thành TÀI SẢN CHIẾN LƯỢC KHÔNG BỊ KHẤU HAO. Sự kết hợp giữa quản trị ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị), đổi mới sáng tạo và cam kết phát triển bền vững chính là ‘tấm hộ chiếu’ giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận dòng vốn xanh hơn 30.000 tỷ USD, vượt qua các hàng rào kỹ thuật khắt khe (CBAM, EUDR) và chuyển mình từ chiến lược ‘bán sản phẩm bằng giá’ sang ‘bán giá trị bằng thương hiệu’ trên thị trường toàn cầu.

Khi thương hiệu trở thành tài sản chiến lược

Tại tọa đàm phát động Giải thưởng “Thương hiệu Vàng TP.HCM” lần thứ 6 năm 2026 do Báo điện tử Tuổi trẻ và Sở Công thương TP.HCM tổ chức, ông Phạm Phú Ngọc Trai, Chủ tịch Công ty Tư vấn Kinh doanh Hội nhập Global (GIBC) cho biết, thương hiệu là loại tài sản đặc biệt bởi không bị khấu hao theo thời gian. Nếu một dây chuyền sản xuất giảm giá trị sau mỗi năm sử dụng thì một thương hiệu được đầu tư đúng hướng lại liên tục gia tăng giá trị.

Quan trọng hơn, trong mô hình tăng trưởng mới dựa trên chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng suất tổng hợp, thương hiệu không còn đơn thuần phản ánh hình ảnh doanh nghiệp mà trở thành thước đo giá trị doanh nghiệp tạo ra cho nền kinh tế.

“Cạnh tranh bằng giá có thể bán được sản phẩm, nhưng cạnh tranh bằng thương hiệu sẽ giúp doanh nghiệp bán được giá trị”, ông Trai nhấn mạnh.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, thương hiệu hiện không chỉ là tên gọi hay biểu tượng doanh nghiệp mà đã trở thành tài sản chiến lược, phản ánh năng lực quản trị, khả năng đổi mới sáng tạo, uy tín và sức cạnh tranh trên thị trường. Việc xây dựng nhiều doanh nghiệp có thương hiệu mạnh cũng chính là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế thành phố.

“Với tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên và sự đồng hành của chính quyền thành phố, cộng đồng doanh nghiệp sẽ tiếp tục xây dựng nhiều thương hiệu mạnh, có khả năng cạnh tranh quốc tế, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao vị thế của thành phố trong khu vực”, bà Ngọc nhấn mạnh.

ESG trở thành điều kiện để doanh nghiệp tồn tại

Nếu trước đây ESG được xem là một xu hướng mới thì hiện nay, đây đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp tồn tại trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khảo sát của NielsenIQ cho thấy khoảng 73% người tiêu dùng toàn cầu sẵn sàng thay đổi thói quen tiêu dùng nhằm giảm tác động đến môi trường. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu của IBM ghi nhận hơn một nửa người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao hơn cho các sản phẩm phát triển bền vững. Đáng chú ý, Millennials và Gen Z – nhóm khách hàng sẽ chiếm vai trò chủ đạo trong 10 năm tới – đều ưu tiên lựa chọn các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường và xã hội.

Không chỉ người tiêu dùng, dòng vốn đầu tư toàn cầu cũng đang dịch chuyển mạnh về phía các doanh nghiệp thực hành ESG. Theo Global Sustainable Investment Alliance (GSIA), tài sản đầu tư theo tiêu chí ESG trên thế giới đã vượt 30.000 tỷ USD, chiếm hơn một phần ba tổng tài sản đầu tư chuyên nghiệp tại nhiều thị trường lớn. Điều đó đồng nghĩa, ESG ngày càng trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn chất lượng và nâng cao giá trị thương hiệu.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, áp lực chuyển đổi còn đến từ các thị trường xuất khẩu. Những quy định mới của Liên minh châu Âu như CBAM hay EUDR đang hình thành các “hàng rào xanh”, yêu cầu doanh nghiệp phải minh bạch về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường nếu muốn tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo TS Huỳnh Phước Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Kinh tế, Luật và Quản lý (CTELG), Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước (UEH), nền kinh tế đang chuyển sang mô hình tích hợp hệ thống, nơi giá trị không còn được tạo ra chỉ bằng việc sản xuất nhiều hơn mà bằng khả năng thiết kế lại toàn bộ chuỗi giá trị để giữ lại phần giá trị gia tăng lớn hơn.

Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi tư duy, mở rộng không gian phát triển, đầu tư mạnh hơn cho nghiên cứu – phát triển, đổi mới sáng tạo và tái cấu trúc tổ chức.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điểm yếu phổ biến của nhiều doanh nghiệp Việt Nam là vẫn xem ESG như một hoạt động truyền thông hoặc trách nhiệm xã hội đơn lẻ.

Không ít doanh nghiệp dừng lại ở việc sử dụng bao bì thân thiện môi trường hay tổ chức các hoạt động trồng cây, trong khi chưa xây dựng hệ thống quản trị phát thải, chưa lập báo cáo phát triển bền vững, chưa có chiến lược giảm phát thải carbon hay áp dụng các chuẩn mực quản trị quốc tế. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa càng gặp khó khi thiếu nhân lực chuyên môn, hạn chế về nguồn lực tài chính và chưa kịp cập nhật các tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế.

Đây chính là khoảng cách quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026-2035. Doanh nghiệp chuyển đổi sớm sẽ dễ dàng tiếp cận dòng vốn xanh, mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và xây dựng thương hiệu bền vững. Ngược lại, doanh nghiệp chậm thích ứng có nguy cơ mất thị trường và suy giảm lợi thế cạnh tranh.

Trong bối cảnh kinh tế xanh định hình lại toàn bộ luật chơi thương mại, thương hiệu không còn là ‘lớp áo trang trí’ mà là năng lực cốt lõi quyết định sự tồn vong của doanh nghiệp. Một thương hiệu xanh được xây dựng từ Quản trị minh bạch – Trách nhiệm xã hội – Đổi mới sáng tạo sẽ chính là ‘TẤM HỘ CHIẾU’ giúp doanh nghiệp Việt vươn tầm quốc tế, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của TP.HCM và cả nước.

Hồ Trinh