Đề xuất giảm tới 70% phạt chậm nộp tờ khai thuế cho doanh nghiệp ngưng hoạt động
Tại dự thảo Nghị quyết về chính sách đặc thù gỡ vướng cho người nộp thuế đang lấy ý kiến, ngoài xóa nợ lệ phí môn bài, Bộ Tài chính đề xuất giảm mức phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế. Nhóm được áp dụng là doanh nghiệp, tổ chức đã ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế (trạng thái 03), hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái 06).
Theo đó, doanh nghiệp, tổ chức nộp đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu được áp dụng mức phạt bằng 30%, 50% hoặc 70% mức theo quy định, tương ứng với thời điểm hoàn thành hồ sơ.
Cụ thể, nếu bổ sung đủ hồ sơ khai thuế từ khi dự thảo Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2027, doanh nghiệp được giảm 70% mức phạt (tức là chỉ nộp 30% so với quy định).
Mức giảm cho giai đoạn từ ngày 1/7/2027 đến 31/12/2027 là 50%, và từ ngày 1/1/2028 đến 30/6/2028 là 30%
Với hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, họ chỉ phải nộp một nửa tiền phạt so với quy định khi nộp đủ hồ sơ còn thiếu. Riêng hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế khoán dự kiến được miễn khoản phạt hành chính này.
Chính sách này không áp dụng với các vụ việc đã có quyết định xử phạt, hành vi trốn thuế, hoặc trường hợp đang bị điều tra, truy tố, xét xử về gian lận thuế, hóa đơn.
Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy
Thực tế, tiền phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế là vướng mắc lớn của doanh nghiệp, hộ kinh doanh khi làm thủ tục giải thể.
Bộ Tài chính giả định một doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký 10 năm, không phát sinh sản xuất, kinh doanh từ khi thành lập. Nếu thuộc diện khai thuế giá trị gia tăng (VAT) theo quý, doanh nghiệp có thể phải bổ sung ít nhất 40 hồ sơ khai và 10 hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp để đóng mã số thuế.
Ước tính, doanh nghiệp này phải nộp 55 triệu đồng, trong đó tiền phạt chậm nộp chiếm gần một nửa, khoảng 23 triệu. Còn lại là lệ phí môn bài (20 triệu), tiền chậm nộp lệ phí môn bài là 12 triệu đồng.
“Yêu cầu lập lại lượng lớn tờ khai không phát sinh qua nhiều năm, sau đó xử phạt chậm nộp, làm tăng chi phí, kéo dài thời gian xử lý”, Bộ Tài chính nêu.
Bộ cũng đề xuất miễn nộp tờ khai cho các kỳ không phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian doanh nghiệp nhận thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh bị thu hồi giấy đăng ký nhưng chưa đóng mã số thuế, cũng được miễn nộp tờ khai. Riêng hồ sơ quyết toán thuế đến thời điểm thu hồi vẫn phải hoàn thành.
Trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế sau đó, doanh nghiệp vẫn phải kê khai cho kỳ tương ứng, và chịu trách nhiệm về thời gian ngừng hoạt động, các kỳ không phát sinh nghĩa vụ thuế.
Hộ kinh doanh, doanh nghiệp ngừng hoạt động trên 10 năm có thể được xem xét đóng mã số thuế. Điều kiện cũng là người nộp thuế không còn nợ và không trong diện đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử.
Cơ quan quản lý công khai thông tin đơn vị, người nộp thuế trên trang thông tin điện tử trong 30 ngày. Sau thời gian này, nếu không nhận được ý kiến khác, cơ quan thuế sẽ đóng mã số thuế trên hệ thống và chuyển cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý.
Cơ quan thuế sẽ khôi phục mã số thuế, truy thu, tính tiền chậm nộp… với trường hợp đã được miễn, giảm nhưng sau đó phát hiện bỏ sót nghĩa vụ thuế.
Theo Bộ Tài chính, còn hơn 753.000 người nộp thuế ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký trên 10 năm. Nhóm này chiếm khoảng 25% tổng số người nộp thuế thuộc hai trạng thái trên, gồm khoảng 287.000 doanh nghiệp, tổ chức và 466.000 hộ, cá nhân kinh doanh.
Trong số doanh nghiệp, tổ chức tồn đọng trên 10 năm, có 172.147 trường hợp không còn nợ thuế, chiếm khoảng 60%. Cơ quan soạn thảo kỳ vọng các chính sách đặc thù sẽ giảm chi phí, khuyến khích người nộp thuế xử lý nghĩa vụ tồn đọng và tăng độ chính xác dữ liệu quản lý thuế.
Phương Dung
