Đề xuất người kêu gọi từ thiện phải sao kê tài khoản
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo thay thế Nghị định hiện hành về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện. Nghị định mới dự kiến có hiệu lực từ năm 2027.
Theo dự thảo, cá nhân lẫn tổ chức phải mở tài khoản ngân hàng riêng khi kêu gọi từ thiện. Họ được yêu cầu thông báo trên các phương tiện truyền thông về mục đích từ thiện, hình thức triển khai, số tài khoản, thời gian nhận và phát tiền. Những thông tin này cũng phải được gửi tới UBND xã nơi cư trú.
Khi vận động trên không gian mạng (mạng xã hội, nền tảng gây quỹ, ví điện tử…), người kêu gọi từ thiện phải ghi rõ địa chỉ website, tài khoản mạng xã hội hoặc ứng dụng nhận tiền. Nếu thay đổi một trong những thông tin này, bên kêu gọi phải thông báo lý do trong vòng 3 ngày. Người đã quyên góp có thể yêu cầu hoàn lại tiền nếu không đồng ý.
Bổ sung quan trọng nhất trong dự thảo Nghị định là cá nhân, tổ chức kêu gọi từ thiện phải sao kê tài khoản tiếp nhận và số dư chưa sử dụng hết. “Đây là nội dung người đóng góp và dư luận xã hội quan tâm nhất nhưng Nghị định hiện hành chưa quy định”, Bộ Tài chính viết trong bản thuyết minh dự thảo.
Trong thời gian quyên góp, số liệu thu chi phải cập nhật ít nhất mỗi tuần một lần. Sổ sách, chứng từ và sao kê được yêu cầu lưu trữ 5 năm kể từ ngày kết thúc đợt từ thiện.
Người dân TP Huế phụ giúp chuyển hàng cứu trợ vào cho đồng bào lũ lụt Nam Trung Bộ, tháng 11/2025. Ảnh: Võ Thạnh
Nghị định mới đặt ra giới hạn thời gian nhận quyên góp tối đa 90 ngày và phân phối xong trong 45 ngày sau đó. Bộ Tài chính cho hay quy định hiện nay chưa có mức trần này, dẫn tới tiền hoặc hiện vật có thể bị giữ lại lâu.
Cơ quan soạn thảo đánh giá hoạt động kêu gọi từ thiện trên mạng “phát triển rất nhanh, phạm vi rộng, số lượng giao dịch lớn”. Đơn vị soạn thảo dẫn ví dụ một cá nhân nhận hơn 400 tỷ đồng tiền đóng góp tự nguyện từ năm 2018 tới nay qua mạng xã hội và tài khoản cá nhân. Người này không ghi sổ sách, không lập báo cáo, không khai số liệu và mở nhiều tài khoản để gửi tiền.
Quy định hiện hành mới tập trung vào nhóm hỗ trợ khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh, sự cố, bệnh hiểm nghèo mà chưa bao quát đối tượng hộ nghèo, cận nghèo, người gặp biến cố đột xuất.
“Đây là nhóm hoạt động diễn ra thường xuyên, quy mô ngày càng lớn, chủ yếu do cá nhân thực hiện trên không gian mạng và cũng là nhóm phát sinh phần lớn các vụ việc gây ảnh hưởng xấu trong dư luận xã hội thời gian qua”, Bộ Tài chính nêu. Việc mở rộng chính sách nhằm phòng ngừa nguy cơ hoạt động kêu gọi từ thiện bị lợi dụng.
Phương Đông
