Hoàn thiện dữ liệu kiểm kê khí nhà kính tại Lâm Đồng: Nền tảng thúc đẩy kinh tế xanh
Quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp và thực thi các cam kết về phát triển bền vững đang đặt ra yêu cầu cấp bách đối với công tác quản trị môi trường. Tại Lâm Đồng, việc rà soát dữ liệu, kiểm kê khí nhà kính tại các cơ sở sản xuất công nghiệp và năng lượng không chỉ giúp minh bạch hóa các nguồn phát thải mà còn tạo động lực thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài nguyên và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Thách thức từ dữ liệu phát thải và năng lực quản trị doanh nghiệp
Hoạt động sản xuất công nghiệp, khai thác khoáng sản và sản xuất vật liệu xây dựng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương, nhưng đồng thời cũng là những lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn và phát sinh lượng khí nhà kính đáng kể. Để thực hiện mục tiêu giảm phát thải, bước đi nền tảng là các doanh nghiệp phải xác định chính xác nguồn phát sinh và theo dõi sát sao mức độ tiêu hao năng lượng.
Tuy nhiên, kết quả khảo sát thực tế đối với 100 doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của ngành công thương cùng các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm trên địa bàn tỉnh cho thấy bức tranh dữ liệu vẫn còn chưa đồng đều.
Trong khi một số tập đoàn, doanh nghiệp lớn đã xây dựng được hệ thống thống kê tương đối bài bản, phần lớn các cơ sở khác vẫn gặp nhiều lúng túng trong việc phân loại nhiên liệu, xác định nguồn phát thải và cung cấp số liệu theo đúng kỳ thống kê. Sự thiếu hụt về hệ thống theo dõi riêng kết hợp với rào cản về chi phí đầu tư công nghệ ban đầu và nhân lực chuyên môn đang tạo ra áp lực lớn cho cộng đồng doanh nghiệp trong lộ trình tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường.
Nỗ lực rà soát và định hình khung pháp lý quản lý phát thải
Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về thông tin đầu vào, Sở Công thương Lâm Đồng đã tiến hành điều tra, khảo sát 100 doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý, với tỷ lệ phản hồi đạt 65%. Nội dung khảo sát tập trung làm rõ quy mô sản xuất, mức tiêu hao nguyên nhiên liệu và hiện trạng áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng.
Kết quả bước đầu đã xác định khoảng 20 cơ sở thuộc diện bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính, trong đó phần lớn đã triển khai thực hiện, số còn lại đang tiếp tục được bổ sung hoàn thiện hồ sơ. Bên cạnh đó, danh mục cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm do UBND tỉnh ban hành (gồm gần 50 cơ sở công nghiệp, nông nghiệp, vận tải và xây dựng) cũng làm rõ thêm hệ thống dữ liệu đối chiếu quan trọng.
Theo lãnh đạo Sở Công thương, việc minh bạch hóa dữ liệu hoạt động là điều kiện tiên quyết để cơ quan quản lý nhà nước hoạch định chiến lược. Trong thời gian tới, ngành công thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình báo cáo, thẩm định, qua đó nâng cao chỉ số quản trị môi trường (chữ E trong chuẩn mực ESG) cho toàn khu vực sản xuất.
Tận dụng dư địa năng lượng tái tạo và bài toán chuyển đổi công nghệ
Bên cạnh lĩnh vực sản xuất công nghiệp truyền thống, Lâm Đồng sở hữu tiềm năng lớn về chuyển dịch năng lượng xanh. Toàn tỉnh hiện duy trì gần 100 dự án năng lượng tái tạo với tổng công suất gần 3.900 MW, chiếm gần một nửa tổng công suất nguồn điện toàn tỉnh. Sự hiện diện của các dự án thủy điện, điện gió và điện mặt trời tập trung tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Tuy nhiên, để các định hướng phát triển năng lượng giai đoạn tới đạt hiệu quả thực chất, việc gắn kết giữa chuyển đổi công nghệ sản xuất với tối ưu hóa năng lượng là yếu tố cốt lõi. Các doanh nghiệp cần chủ động ứng dụng khoa học – công nghệ, số hóa hệ thống giám sát tiêu thụ năng lượng thay vì phụ thuộc vào phương pháp thủ công.
Việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu phát thải không chỉ giúp Lâm Đồng kiểm soát tốt các mục tiêu môi trường mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn tài chính xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc gia và quốc tế trong kỷ nguyên phát triển bền vững.
Cao Hiếu
