Đề xuất hỗ trợ tiền, hiện vật cho trẻ đến 12 tháng tuổi để khuyến sinh
Nội dung nằm trong dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2021 về các chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ trong công tác dân số, được Bộ Y tế tiếp tục lấy ý kiến đến 8/10. Đây là nhóm chính sách hướng trực tiếp tới phụ nữ, trẻ em và các gia đình trong giai đoạn mang thai, sinh con và chăm sóc trẻ những tháng đầu đời.
So với phiên bản trước, Bộ Y tế rút ngắn độ tuổi hỗ trợ của trẻ từ 36 tháng xuống 12 tháng, với mục đích tập trung nguồn lực vào giai đoạn quan trọng nhất của trẻ. Dự thảo trao quyền cho các địa phương căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn hình thức khuyến khích, hỗ trợ phù hợp.
Các chính sách có thể bao gồm hỗ trợ chi phí sàng lọc, dự phòng vô sinh; hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ mang thai; hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho trẻ đến đủ tối thiểu 12 tháng tuổi…
Ở cấp cộng đồng, dự thảo đề xuất trao thưởng cho những thôn tổ dân phố duy trì tỷ lệ phụ nữ sinh con thứ hai từ 50% trở lên liên tục ba năm. Nếu kéo dài đến năm thứ 5, mức thưởng được nâng lên cấp cao hơn. Cấp xã áp dụng tiêu chí tương tự.
Chính sách mới mở rộng phạm vi hỗ trợ đến những nhóm dễ bị tổn thương như phụ nữ và trẻ sơ sinh trong các hộ nghèo, cận nghèo, những vùng nhiễm dioxin, miền núi biên giới, hải đảo hay nơi cư trú của dân tộc thiểu số. Họ được hỗ trợ chi phí tầm soát trước sinh, sơ sinh và có thể nhận trợ cấp tiền mặt.
Phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc dân tộc thiểu số rất ít người còn được đề xuất hỗ trợ chi phí đi lại để thực hiện sàng lọc trước sinh, sơ sinh.
Em bé chào đời tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ảnh: Thanh Huế
Mức sinh của Việt Nam hiện ở 1,91 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế, trong bối cảnh các chính sách khuyến sinh được triển khai những năm qua nhưng chưa tạo chuyển biến như kỳ vọng. Tại nhiều địa phương, mức thưởng cho trường hợp sinh đủ hai con hiện khoảng 450.000 đồng đến một triệu đồng, chủ yếu thực hiện một lần.
Một số địa phương đã tăng nguồn lực cho chính sách này. Tây Ninh chi gần 20 tỷ đồng thưởng các xã đạt tỷ lệ sinh tốt và hỗ trợ hơn 4.500 phụ nữ sinh đủ hai con; Đồng Nai, Hải Phòng cũng dành hàng tỷ đồng từ ngân sách để hỗ trợ các gia đình.
Cùng với khuyến sinh, chính sách còn hướng tới kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, trong đó đề xuất hỗ trợ, biểu dương các gia đình có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi, đồng thời nâng cao chất lượng dân số từ trước hôn nhân, thai kỳ và những năm đầu đời của trẻ.
Như vậy, từ khuyến khích sinh đủ hai con, chính sách mới được thiết kế theo hướng hỗ trợ gia đình trong suốt hành trình từ trước hôn nhân đến những năm đầu đời của trẻ.
Lê Nga
