Việt Nam huy động nguồn lực quốc tế cho mục tiêu khí hậu tại COP31
Ngày 19/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) tổ chức Hội thảo Pre-COP “Hưởng ứng COP31: Hợp tác đa bên ứng phó với biến đổi khí hậu”. Đây là dịp để các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, đối tác phát triển và tổ chức quốc tế cùng trao đổi về ưu tiên, giải pháp và nguồn lực ứng phó với biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
3 định hướng hưởng ứng COP31 của Việt Nam
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên khẳng định những trọng tâm như phát triển kinh tế tuần hoàn, xây dựng nền nông nghiệp và hệ thống lương thực bền vững, huy động tài chính khí hậu và bảo vệ các hệ sinh thái dễ bị tổn thương đều có ý nghĩa thiết thực đối với Việt Nam. Trên cơ sở đó, Thứ trưởng đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm. Thứ nhất, xác định các ưu tiên và thúc đẩy thực hiện các cam kết khí hậu của Việt Nam, đặc biệt trong nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất.
Thứ hai, tăng cường hợp tác đa bên, kết nối các nguồn lực tài chính, công nghệ và hỗ trợ nâng cao năng lực. Theo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2022, Việt Nam cam kết giảm 15,8% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030 so với kịch bản phát triển thông thường bằng nguồn lực trong nước. Mức giảm này có thể đạt 43,5% nếu nhận được sự hỗ trợ quốc tế về tài chính, công nghệ và nâng cao năng lực.
Thứ ba, thúc đẩy hợp tác triển khai Sáng kiến Đối tác chuyển đổi chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản ứng phó với khí hậu và có trách nhiệm (P-CRAFT), sáng kiến lần đầu tiên được Bộ Nông nghiệp và Môi trường thúc đẩy trong một khuôn khổ COP.
Qua đây, lãnh đạo Bộ bày tỏ mong muốn các Đại sứ quán, cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và đối tác phát triển tiếp tục ủng hộ các ưu tiên, đề xuất của Việt Nam tại COP31; hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực để Việt Nam thực hiện NDC, đồng hành cùng Bộ trong triển khai Sáng kiến P-CRAFT và Không gian Việt Nam (Viet Nam Pavilion).
Theo đó, Đại diện Đại sứ quán Đức, Anh và Australia nhất trí rằng, Việt Nam cần đẩy nhanh việc nhân rộng các mô hình hiệu quả, tăng cường huy động tài chính, công nghệ và hoàn thiện cơ chế chính sách nhằm thu hút khu vực tư nhân.
Hợp tác đa bên được xác định là yếu tố then chốt, trong khi các giải pháp thích ứng cần gắn với phát triển nông nghiệp bền vững, quản lý tài nguyên nước, bảo vệ rừng, phục hồi hệ sinh thái và đầu tư cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu thiên tai.
Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch và tạo môi trường đầu tư thuận lợi cũng là những điều kiện quan trọng để chuyển hóa các sáng kiến thành kết quả cụ thể.
Các đại sứ đồng thời khẳng định cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam thông qua các dự án hợp tác về năng lượng sạch, nông nghiệp thích ứng với khí hậu, quản lý rừng bền vững, tài chính xanh và tăng cường năng lực cộng đồng.
Trên tinh thần đó, các Đại sứ kỳ vọng Tuần lễ Khí hậu Việt Nam (19-22/10) sẽ là diễn đàn kết nối các đối tác, chia sẻ kinh nghiệm, để đưa các ưu tiên của Việt Nam vào chương trình nghị sự khí hậu toàn cầu trước thềm COP31.
3 nguyên tắc tiếp cận khả năng chống chịu tại COP31
Theo Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ tại Việt Nam Korhan Kemik, dù cách xa nhau về địa lý, hai nước đang đối mặt với nhiều thách thức tương đồng. Trong khi Thổ Nhĩ Kỳ đối mặt với tình trạng cháy rừng, hạn hán và thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, Việt Nam lại dễ bị tổn thương trước nước biển dâng và các thiên tai liên quan đến khí hậu.
“Biến đổi khí hậu không có biên giới, và không quốc gia nào có thể đơn độc ứng phó với thách thức này. Trong bối cảnh đó, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đăng cai Hội nghị COP31 tại Antalya từ ngày 9–20/11/2026, với Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo diễn ra ngày 11-12/11, mang chủ đề “Hướng tới một tương lai bền vững, có khả năng chống chịu và công bằng”, ông Kemik cho biết.
Đại sứ thông tin, COP31 được định hướng theo 3 nguyên tắc: đối thoại, đồng thuận và hành động, nhằm củng cố niềm tin, thu hẹp khác biệt giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển, đồng thời chuyển hóa cam kết khí hậu thành kết quả thực chất.
Chương trình nghị sự Hành động Khí hậu của COP31 tập trung vào 10 lĩnh vực ưu tiên, trong đó có chuyển dịch sang năng lượng sạch, công nghiệp hóa xanh, an ninh lương thực, bảo vệ đại dương, phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu và huy động tài chính khí hậu.
“Các ưu tiên này có ý nghĩa trực tiếp đối với Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh ĐBSCL chịu sức ép ngày càng lớn từ nước biển dâng, xâm nhập mặn, trong khi Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đối mặt với nguy cơ ngập lụt.
Để hỗ trợ Việt Nam và các quốc gia khác, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ giới thiệu Cơ chế Tài chính cho Khả năng chống chịu Đô thị Bền vững (SURFF), thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng đô thị thích ứng với khí hậu. Đồng thời, sáng kiến Cầu nối thực thi các cam kết khí hậu, phối hợp với UNDP, hướng tới hỗ trợ các nước đang phát triển chuẩn bị dự án và tiếp cận nguồn vốn”, Đại sứ Kemik nói.
Trong khuôn khổ Hội thảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến khích các chính phủ, tổ chức quốc tế và các đối tác phát triển tham gia Sáng kiến Đối tác chuyển đổi chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản ứng phó với khí hậu và có trách nhiệm (P-CRAFT) trước khi công bố tại COP31.
Dự kiến, Nhà Việt Nam (Viet Nam Pavilion) tại Hội nghị COP31 sẽ diễn ra 21 sự kiện, gồm 2 sự kiện cấp cao ngày 17/11 do lãnh đạo Chính phủ chủ trì, 1 phiên khai mạc, 1 phiên bế mạc và 17 sự kiện kỹ thuật. Chương trình quy tụ nhiều bộ, ngành cùng gần 20 đối tác quốc tế.
Tại COP31, Việt Nam ưu tiên thúc đẩy các cam kết tài chính khí hậu, trong đó có lộ trình huy động 1.300 tỷ USD mỗi năm, tăng tỷ trọng viện trợ không hoàn lại và nâng cao tính minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, đề xuất sớm đưa Cơ chế chuyển đổi công bằng (JTM) vào vận hành, thành lập Mạng lưới Hỗ trợ kỹ thuật chuyển đổi công bằng (JTTAN) và thảo luận các rào cản thương mại liên quan đến khí hậu.
Về thích ứng, Việt Nam nhấn mạnh triển khai Mục tiêu thích ứng toàn cầu (GGA) phù hợp điều kiện quốc gia, tăng cường hỗ trợ tài chính, công nghệ và thúc đẩy các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Trong giảm phát thải, nước ta ủng hộ lộ trình chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch trên cơ sở tự nguyện, phù hợp nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng có phân biệt; cũng như vận hành minh bạch thị trường carbon theo Điều 6 Thỏa thuận Paris.
Theo Phương Linh – Kiều Chi/Bộ Nông nghiệp và Môi trường
