TP HCM dự kiến bắt buộc phân loại rác tại nguồn vào 2027
Thông tin được ông Nguyễn Hồng Nguyên, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM, nêu tại phiên tọa đàm thuộc chương trình “Hành trình tuần hoàn nhựa 2026”, chiều 26/8.
Ông Nguyên cho biết, cơ quan này sẽ lấy ý kiến xã phường, đơn vị liên quan về kế hoạch bắt buộc phân loại rác tại nguồn trong tháng 9 và tham mưu UBND TP HCM ban hành kế hoạch vào quý IV. “Phạm vi thực hiện sẽ mở rộng toàn thành phố, áp dụng với người dân và các cơ quan”, ông Nguyên cho biết.
Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, hộ gia đình, cá nhân phải phân loại rác tại nguồn thành 3 nhóm: tái sử dụng, tái chế; thực phẩm và sinh hoạt khác. Trường hợp vi phạm có thể bị xử phạt từ 500.000 đến 1 triệu đồng. Tuy nhiên, các địa phương đang triển khai theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.
TP HCM đã có nhiều hoạt động tự nguyện và thí điểm phân loại rác, nhưng vẫn còn các điểm nghẽn. Chẳng hạn, ở phường Tân Mỹ, địa phương phối hợp Unilever Việt Nam và GRAC lập Trạm thu hồi vật liệu tái chế (MRF) từ tháng 4. Đến nay, trạm đã nhận hơn 5,5 tấn vật liệu tái chế, với hơn 700 lượt người dân tham gia.
Ông Nguyễn Trường Giang, Phó chủ tịch UBND phường Tân Mỹ, cho biết mô hình nhận được ủng hộ từ người dân, giúp họ dần hình thành thói quen tự phân loại rác. Nhưng để duy trì và vận hành bền vững, MRF cần đảm bảo nhân lực, kinh phí và đầu ra cho vật liệu đã thu hồi. “Rác phân loại mang đến trạm mà không có đầu ra để tái chế ổn định, người dân sẽ nản lòng và từ bỏ thói quen”, ông nói.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Linh, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam TP HCM, Hội có chương trình đặt các hộp “Ngôi nhà xanh” ở huyện Củ Chi cũ và tại các khu nhà trọ, nhằm xây dựng và duy trì thói quen phân loại rác.
Bà Linh cho hay, nhiều người đã nỗ lực tuân thủ tại nhà nhưng khi đơn vị thu gom đến, rác vẫn bị trộn chung lại với nhau. Điều này khiến họ cảm thấy công sức không được ghi nhận tương xứng. “Có nơi, người dân và chị em phụ nữ sau khi phân loại xong không biết phải mang rác đi đâu vì chưa có địa điểm tiếp nhận thuận lợi”, bà cho biết thêm.
Vì vậy, khi triển khai bắt buộc toàn thành phố, bà Linh cho rằng cần thống nhất và phổ biến rõ ngay từ đầu về thời điểm áp dụng, cách phân loại và địa điểm thu gom.
Công nhân vệ sinh thu gom và phân loại rác thải trên địa bàn phường Phước Long, TP HCM, tháng 8/2026. Ảnh: Quỳnh Trần
Ông Nguyễn Hồng Nguyên đánh giá để kế hoạch phân loại rác tại nguồn thành công trên diện rộng cần nỗ lực của phía quản lý lẫn người dân.
Theo đó, chính quyền sẽ hướng dẫn kỹ thuật, vận chuyển và xử lý đúng từng loại rác đã được phân loại, tổ chức tốt kênh thu gom tái chế. Trong khi đó, người dân khi biết được trách nhiệm pháp lý, cách làm và nhận được lợi ích kinh tế sẽ chủ động tham gia.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM cho biết sẽ hợp tác với các bên nhân rộng thí điểm MRF tại khu dân cư, chợ truyền thống, trường học.
Từ 1/9, UBND TP HCM sẽ áp quy định mới về giá thu gom, vận chuyển và xử lý rác sinh hoạt. Theo đó, hộ gia đình chưa phân loại hoặc phân loại rác chưa đúng sẽ trả tiền theo mức cố định dựa trên đầu người. Còn hộ phân loại đúng quy định được tính tiền theo khối lượng.
Viễn Thông – Lê Tuyết
