Phú Quốc tăng tốc chuyển đổi xanh, tạo nền tảng phát triển bền vững từ APEC 2027
Việc chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027 đang đặt Phú Quốc trước một yêu cầu lớn hơn câu chuyện hoàn thành các công trình, hạ tầng phục vụ một sự kiện quốc tế. Đó là cơ hội tái cấu trúc phương thức phát triển theo hướng xanh hơn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm áp lực lên môi trường đảo.
Ngày 2/10, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng chủ trì cuộc họp về đẩy nhanh chuyển đổi xanh Phú Quốc và chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027. Tinh thần được đặt ra là các nhiệm vụ phục vụ APEC phải đồng thời tạo nền tảng cho quá trình phát triển lâu dài của Phú Quốc.
APEC 2027 là cú hích để Phú Quốc tăng tốc chuyển đổi xanh, hài hòa giữa phát triển hạ tầng, tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
Chuyển đổi xanh không chỉ để phục vụ một sự kiện
Với Phú Quốc, sức ép phát triển đang song hành với sức ép bảo vệ hệ sinh thái. Du lịch tăng trưởng, đô thị mở rộng, nhu cầu giao thông, năng lượng, nước sạch và xử lý chất thải ngày càng lớn khiến bài toán môi trường không thể được xem là phần việc đi sau quá trình đầu tư.
Bởi vậy, chuyển đổi xanh phải được đặt ngay trong quá trình phát triển hạ tầng và tổ chức không gian kinh tế của đảo.
Định hướng này đã được đặt ra từ yêu cầu xây dựng chương trình chuyển đổi xanh Phú Quốc, trong đó chú trọng chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, phát triển năng lượng tái tạo, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học, thúc đẩy phân loại rác tại nguồn, hình thành nguồn nhân lực xanh và ứng dụng dữ liệu để đo lường, báo cáo, thẩm tra quá trình giảm phát thải.
Đáng chú ý, lộ trình chuyển đổi xanh được xác định theo ba giai đoạn, trong đó giai đoạn 2026-2027 là thời kỳ tăng tốc để phục vụ APEC 2027. Điều này cho thấy APEC không chỉ là mốc thời gian phải hoàn thành công trình, mà còn có thể trở thành điểm khởi đầu cho một mô hình phát triển mới của Phú Quốc.
Phát biểu tại các cuộc họp về chuẩn bị APEC, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu gắn các nhiệm vụ phục vụ sự kiện với phát triển kinh tế – xã hội lâu dài của Phú Quốc. Tỉnh yêu cầu các dự án không chỉ bảo đảm tiến độ mà còn phải gắn với chỉnh trang đô thị, bảo vệ môi trường, cung cấp nước sạch, xử lý nước thải và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu của Trung ương: các công trình phục vụ APEC cần được khai thác hiệu quả lâu dài sau sự kiện, tránh tư duy đầu tư chỉ để đáp ứng một thời điểm.
Từ “hạ tầng APEC” đến hệ sinh thái phát triển xanh
Điểm đáng chú ý trong quá trình chuẩn bị APEC 2027 là chuyển đổi xanh đang được đặt trong tổng thể các nhiệm vụ phát triển hạ tầng và quản trị Phú Quốc.
Chuyển đổi xanh phải được đặt ngay trong quá trình phát triển hạ tầng và tổ chức không gian kinh tế của đảo.
Các dự án giao thông, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chỉnh trang đô thị, hạ tầng số và các công trình phục vụ hội nghị nếu được thiết kế theo tiêu chuẩn xanh sẽ tạo ra tác động vượt khỏi phạm vi sự kiện.
Trong quy hoạch phát triển, Phú Quốc được định hướng xây dựng hạ tầng giao thông kết nối sân bay với trung tâm hội nghị, đồng thời phát triển hạ tầng cấp điện, cấp nước, thoát nước, viễn thông và hạ tầng số đồng bộ. Định hướng chuyển đổi xanh trước năm 2030 cũng đã được đưa vào phương án phát triển của địa phương.
Đặc biệt, mục tiêu hướng tới một Phú Quốc giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch cho thấy chuyển đổi giao thông sẽ là một trong những trụ cột quan trọng. Đây không chỉ là câu chuyện thay đổi phương tiện mà còn liên quan đến quy hoạch đô thị, hạ tầng sạc, nguồn điện, phương thức vận tải công cộng và thói quen đi lại của người dân, du khách.
Ở chiều ngược lại, áp lực về rác thải, nước thải, nước sạch và tài nguyên đất, nước, rừng sẽ ngày càng lớn nếu tốc độ phát triển kinh tế không đi cùng năng lực quản trị môi trường.
Do đó, chuyển đổi xanh cần được nhìn như một hạ tầng mềm của tăng trưởng. Một điểm đến quốc tế không thể chỉ được đánh giá bằng số lượng công trình hiện đại, mà còn bằng khả năng kiểm soát chất thải, sử dụng tài nguyên tiết kiệm, bảo tồn thiên nhiên và tạo ra môi trường sống chất lượng cho cộng đồng.
Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng yêu cầu các đơn vị tiếp tục khẩn trương hoàn thiện các nhiệm vụ, đồng thời gắn công tác chuẩn bị APEC với mục tiêu phát triển Phú Quốc lâu dài. Trước đó, ông cũng yêu cầu quyết tâm hoàn thành các công trình, dự án phục vụ APEC trước thời điểm diễn ra sự kiện từ 3-6 tháng để có thời gian kiểm tra, vận hành và hoàn thiện.
Thông điệp này có ý nghĩa quan trọng: APEC là đích đến về thời gian, nhưng chuyển đổi xanh phải là hành trình phát triển lâu dài.
Với lợi thế về biển, rừng, hệ sinh thái và du lịch, Phú Quốc có điều kiện để xây dựng một mô hình kinh tế đảo dựa nhiều hơn vào giá trị tự nhiên thay vì khai thác tài nguyên theo chiều rộng.
Muốn vậy, các mục tiêu xanh cần được lượng hóa bằng những kết quả cụ thể: giảm phát thải bao nhiêu, tỷ lệ phương tiện xanh đạt mức nào, tỷ lệ rác được phân loại và xử lý ra sao, nước thải được kiểm soát thế nào, diện tích hệ sinh thái được phục hồi bao nhiêu và người dân được hưởng lợi gì từ quá trình chuyển đổi.
Đó cũng là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của quá trình chuẩn bị APEC 2027.
Nếu làm được, những công trình được đầu tư hôm nay sẽ không chỉ phục vụ một tuần lễ quốc tế, mà trở thành tài sản phát triển của Phú Quốc trong nhiều thập niên tới. Khi đó, dấu ấn APEC không chỉ nằm ở những công trình mới, mà còn ở một phương thức quản trị mới: phát triển nhanh nhưng phải xanh, tăng trưởng nhưng không đánh đổi tài nguyên và môi trường.
Đây chính là giá trị dài hạn mà quá trình chuẩn bị APEC 2027 có thể để lại cho Phú Quốc và An Giang.
Thanh Xuân
