Đà Nẵng: Hành động nhỏ, lan tỏa ý thức bảo tồn đa dạng sinh học
Hành động nhỏ – cơ hội sống cho động vật hoang dã
Những ngày qua, đoạn clip ghi lại hình ảnh một con khỉ ngồi im phía sau xe máy, hai tay ôm chặt người đàn ông cầm lái thu hút hàng triệu lượt tương tác trên mạng xã hội. Đằng sau hình ảnh gây chú ý ấy không chỉ là một khoảnh khắc đặc biệt giữa con người và động vật hoang dã, mà còn là câu chuyện đẹp về sự quan tâm, lòng trắc ẩn và ý thức bảo vệ thiên nhiên từ những hành động rất đời thường.
Khoảnh khắc đặc biệt khi con khỉ hoang dã ôm chặt lấy anh Duy viết lên mộ câu chuyện đẹp về sự quan tâm, lòng trắc ẩn và ý thức bảo vệ thiên nhiên từ những hành động rất đời thường.
Người xuất hiện trong clip là anh Châu Ngọc Duy, trú phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Chia sẻ với phóng viên, anh Duy cho biết sự việc xảy ra ngày 3/11, khi anh đang trên đường đi làm tại một khu nghỉ dưỡng trên bán đảo Sơn Trà.
Theo đó, khi di chuyển đến khu vực gần chùa Linh Ứng, anh phát hiện một con khỉ bị hai con chó tấn công trong khu vực trồng cây của người dân. Trước tình huống con vật hoảng loạn, có nguy cơ bị thương, anh Duy đã dừng xe, xua đuổi những con chó để giải nguy.
Ngay sau đó, con khỉ bất ngờ nhảy lên xe máy của anh nhằm tìm nơi trú ẩn. Lo ngại con vật tiếp tục bị tấn công nếu ở lại khu vực này, anh quyết định chở khỉ đến nơi làm việc, nơi có không gian gần rừng để thả về môi trường sống tự nhiên.
Suốt hành trình, con khỉ ngồi im phía sau, hai tay ôm chặt người lái xe. Theo anh Duy, có lẽ sau khi trải qua tình huống nguy hiểm, con vật vẫn còn hoảng sợ nên giữ chặt tư thế đó cho đến khi được đưa đến nơi an toàn.
Anh Duy cũng cho biết khu vực làm việc có nhiều khỉ sinh sống nên anh thường xuyên bắt gặp loài vật này. Tuy nhiên, việc một cá thể khỉ chủ động bám chặt người để tìm sự an toàn vẫn khiến anh bất ngờ.
Không phải hành động cứu hộ quy mô lớn, cũng không cần những phương tiện hay thiết bị chuyên dụng, việc dừng xe, xua đuổi chó và tìm cách bảo vệ một cá thể động vật đã trở thành nghĩa cử đáng trân trọng. Giá trị của hành động nằm ở sự kịp thời, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử nhân văn trước sự sống của một loài hoang dã.
Bảo tồn đa dạng sinh học bắt đầu từ cách ứng xử
Bán đảo Sơn Trà được xem là một trong những không gian sinh thái đặc biệt của Đà Nẵng, nơi hội tụ hệ sinh thái rừng tự nhiên, cảnh quan biển và nhiều loài động vật hoang dã. Trong đó, khỉ vàng là loài linh trưởng thường xuất hiện tại khu vực này.
Sau hành động đáng yêu anh Duy được bạn bè gắn cho biệt danh ‘người hùng’ trong mắt những chú khỉ hoang dã.
Sự hiện diện của các loài động vật hoang dã không chỉ làm nên giá trị sinh thái của Sơn Trà mà còn góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch thiên nhiên của thành phố. Tuy nhiên, quá trình gia tăng hoạt động tham quan, du lịch và sự tiếp xúc thường xuyên giữa con người với động vật cũng đặt ra những thách thức trong công tác bảo tồn.
Một trong những vấn đề đáng chú ý là tình trạng cho khỉ ăn thức ăn của con người. Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng đã nhiều lần khuyến cáo người dân, du khách không cho khỉ ăn nhằm tránh làm thay đổi tập tính kiếm ăn tự nhiên của loài.
Thực tế, khi thường xuyên được cung cấp thức ăn, đặc biệt là bánh kẹo và các loại thực phẩm không phù hợp, khỉ có thể dần mất đi thói quen tự tìm kiếm thức ăn trong rừng. Chúng dễ hình thành tâm lý phụ thuộc, chủ động tiến gần khu dân cư, đường giao thông và các phương tiện của du khách để tìm kiếm hoặc giật thức ăn.
Sự thay đổi tập tính này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng sinh tồn tự nhiên của động vật mà còn làm gia tăng nguy cơ xung đột giữa người và động vật hoang dã. Khi không được đáp ứng nhu cầu thức ăn, khỉ có thể trở nên hung dữ, cắn hoặc tấn công con người. Ngược lại, động vật cũng có nguy cơ bị con người xua đuổi, đánh đập, gây thương tích hoặc gặp tai nạn giao thông.
Qua đó, một hành động tưởng chừng xuất phát từ lòng yêu thương như cho động vật ăn lại có thể tạo ra những hệ lụy lâu dài đối với hệ sinh thái. Bảo vệ động vật hoang dã vì thế không đơn thuần là cứu giúp một cá thể khi gặp nạn, mà còn đòi hỏi sự hiểu biết và ứng xử đúng cách để không làm xáo trộn môi trường sống tự nhiên của chúng.
Khỉ vàng có tên khoa học là Macaca mulatta, tên tiếng Anh là Rhesus Macaque. Loài này được xếp vào nhóm IIB theo quy định tại Nghị định số 32/2006/NĐ-CP ngày 30/3/2006 của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm. Việc bảo vệ các cá thể khỉ nói riêng và động vật hoang dã nói chung cần được nhìn nhận như một phần trách nhiệm trong gìn giữ tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học.
Gìn giữ giá trị sinh thái, tạo nền tảng cho du lịch bền vững
Từ câu chuyện của anh Châu Ngọc Duy có thể thấy, bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý hay lực lượng chuyên trách mà còn cần sự tham gia chủ động của cộng đồng. Mỗi người dân, du khách đều có thể góp phần bảo vệ thiên nhiên thông qua những lựa chọn và hành động nhỏ trong quá trình sinh hoạt, tham quan.
Cùng với đó, những tình huống động vật hoang dã bị tấn công hoặc gặp nạn, việc hỗ trợ cần được thực hiện thận trọng, tránh tự ý bắt giữ, nuôi nhốt hay vận chuyển khi không có chuyên môn. Người phát hiện nên liên hệ lực lượng kiểm lâm hoặc cơ quan chức năng để được hướng dẫn, bảo đảm an toàn cho cả con người và động vật.
Ở góc độ kinh tế môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ tài nguyên thiên nhiên mà còn là đầu tư cho giá trị phát triển lâu dài. Một hệ sinh thái được bảo vệ tốt sẽ duy trì các chức năng sinh thái, bảo đảm môi trường sống cho các loài, đồng thời tạo nền tảng cho những loại hình du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm thiên nhiên có trách nhiệm.
Câu chuyện con khỉ ôm chặt người đàn ông trên chiếc xe máy có thể chỉ là một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhưng đã tạo nên sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng. Điều đáng quý hơn cả không nằm ở những lượt xem hay sự tò mò, mà ở thông điệp về trách nhiệm của con người trước thiên nhiên.
Cùng với đó, một hành động giữ gìn môi trường sống hay một lời nhắc nhở du khách ứng xử văn minh đều có thể góp phần bảo vệ sự sống. Khi những hành động nhỏ được thực hiện thường xuyên và lan tỏa trong cộng đồng, đó sẽ là nền tảng quan trọng để bảo tồn đa dạng sinh học, gìn giữ tài nguyên thiên nhiên và xây dựng hình ảnh Đà Nẵng phát triển xanh, hài hòa với môi trường.
Trọng Nghị
