Hải quan Việt Nam ghi nhận 2.148 vụ bắt giữ trong Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII
Ghi nhận số vụ bắt giữ cao nhất qua các kỳ triển khai
Trong hai ngày 11 và 12/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Hải quan Việt Nam phối hợp với Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) và Văn phòng Liên lạc Tình báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương (RILO A/P) thuộc Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) tổ chức Hội nghị tổng kết Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (OMD VIII).
Hội nghị có sự tham dự của 59 đại biểu, trong đó 50 đại biểu trực tiếp và 9 đại biểu trực tuyến, đến từ 27 cơ quan hải quan và thực thi pháp luật của 25 quốc gia, vùng lãnh thổ, cùng đại diện RILO A/P và UNODC.
Chiến dịch Con rồng Mê Kông được Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc đồng khởi xướng từ năm 2018, với sự hỗ trợ của RILO A/P và UNODC. Từ một sáng kiến hợp tác cấp tiểu vùng, chiến dịch từng bước phát triển thành cơ chế hợp tác thực thi pháp luật tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Trọng tâm của chiến dịch là đấu tranh với hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, tiền chất và các loài động vật, thực vật thuộc danh mục Công ước CITES về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.
Theo số liệu tổng hợp bước đầu tại hội nghị, Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII ghi nhận 2.148 vụ bắt giữ, mức cao nhất qua các giai đoạn triển khai. Kết quả này cho thấy quy mô và tính chất phức tạp của hoạt động buôn bán, vận chuyển trái phép hàng hóa, chất cấm trong khu vực, đồng thời phản ánh nỗ lực phối hợp của các cơ quan thực thi pháp luật quốc tế.
Cụ thể, trong tổng số 2.148 vụ, có 1.982 vụ liên quan đến ma túy, 45 vụ về tiền chất, 101 vụ liên quan đến động vật, thực vật hoang dã và 20 vụ khác.
Lực lượng chức năng đã thu giữ khoảng 19,92 tấn và hơn 13 triệu đơn vị ma túy (gói, ống, viên…); 52,8 tấn và 179.867 đơn vị tiền chất (thùng, chai, gói, ống, viên…); cùng khoảng 28 tấn và 4.621 cá thể, mẫu vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật hoang dã.
Những con số trên cho thấy hoạt động buôn lậu ma túy, tiền chất và buôn bán trái phép động vật, thực vật hoang dã tiếp tục là thách thức lớn đối với công tác quản lý, kiểm soát biên giới. Các đối tượng ngày càng lợi dụng sự phức tạp của chuỗi cung ứng, tuyến vận chuyển quốc tế và những kẽ hở trong hoạt động thương mại để thực hiện hành vi vi phạm.
Tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao hiệu quả kiểm soát
Chia sẻ tại hội nghị, đại diện Hải quan Việt Nam cho biết, trong 10 tháng năm 2026, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 148 vụ, 287 đối tượng và thu giữ khoảng 2,05 tấn ma túy các loại.
Đáng chú ý, trong lĩnh vực bảo vệ động vật hoang dã, vụ việc phát hiện gần 1,2 tấn ngà voi cùng 79 kg xương động vật thuộc nhóm thú ăn thịt họ mèo cỡ lớn tại cảng Quy Nhơn cho thấy vai trò quan trọng của công tác cảnh báo nghiệp vụ, phân tích rủi ro và phối hợp giữa các lực lượng.
Thực tế này cũng phản ánh những thủ đoạn cất giấu hàng hóa vi phạm ngày càng tinh vi, đòi hỏi lực lượng Hải quan phải chủ động nâng cao năng lực thu thập, phân tích thông tin, kiểm soát rủi ro và phối hợp với các cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu.
Tại hội nghị, ông Jiang Jian, Cục trưởng Cục Chống buôn lậu, Hải quan Thành Đô thuộc Tổng cục Hải quan Trung Quốc, nhấn mạnh vai trò của trao đổi thông tin tình báo, hỗ trợ xác minh vụ việc, phối hợp điều tra và thực hiện giao hàng có kiểm soát qua biên giới.
Theo đại diện Hải quan Trung Quốc, việc phối hợp giữa cơ quan thực thi pháp luật tại nơi hàng hóa xuất phát, quá cảnh và đến đích có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng phạm vi điều tra trên toàn tuyến vận chuyển. Qua đó, các cơ quan chức năng có thể nhận diện mối liên hệ giữa những vụ việc riêng lẻ, từng bước xác định và triệt phá các đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.
Hướng tới Chiến dịch Con rồng Mê Kông IX, Hải quan Trung Quốc đề xuất khai thác sâu hơn dữ liệu vụ việc trên hệ thống CENcomm để phân tích xu hướng buôn lậu, xây dựng hồ sơ rủi ro và mở rộng phối hợp giữa hải quan, cảnh sát, các tổ chức tài chính và doanh nghiệp logistics.
Trong khi đó, ông Motoyuki Okura, Chánh Văn phòng Liên lạc Tình báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nhấn mạnh giá trị của việc chuyển hóa thông tin thu được từ các vụ bắt giữ thành dữ liệu tình báo phục vụ công tác thực thi pháp luật.
Thông qua mạng lưới liên lạc khu vực và cơ chế điều phối của chiến dịch, các thành viên có thể đối chiếu thông tin về những vụ việc xảy ra tại nhiều địa bàn, nhận diện tuyến vận chuyển và các đối tượng có liên quan. Từ đó, kết quả phát hiện tại một địa bàn có thể trở thành đầu mối nghiệp vụ để các quốc gia khác tiếp tục xác minh, điều tra.
Điều tra sau bắt giữ, truy tìm các đường dây xuyên quốc gia
Một vấn đề đáng chú ý được các đại biểu tập trung thảo luận tại hội nghị là những khó khăn trong việc mở rộng điều tra sau khi phát hiện, bắt giữ các vụ buôn lậu.
Theo bà Jenna Dawson-Faber, Điều phối viên khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Chương trình toàn cầu về tội phạm ảnh hưởng đến môi trường thuộc UNODC, các đối tượng buôn bán trái phép động vật, thực vật hoang dã tiếp tục sử dụng chứng từ giả mạo, tìm cách hợp thức hóa hàng hóa bất hợp pháp để đưa vào chuỗi cung ứng hợp pháp.
Hoạt động buôn bán trái phép cũng đang dịch chuyển lên môi trường trực tuyến. Trong khi đó, sự gia tăng của hoạt động buôn bán động vật sống đặt ra thêm yêu cầu về quản lý tang vật và bảo đảm an toàn cho cán bộ thực thi pháp luật tại tuyến đầu.
UNODC nhận định, những hạn chế về nguồn lực, năng lực điều tra và chia sẻ thông tin xuyên biên giới khiến nhiều vụ việc khó được truy xét đến các đối tượng chủ mưu, cầm đầu.
Trong khuôn khổ Chiến dịch Con rồng Mê Kông, UNODC hỗ trợ các cơ quan hải quan thành viên phối hợp điều tra sau bắt giữ thông qua hướng dẫn nghiệp vụ, tháo gỡ vướng mắc và xây dựng phương án điều tra tiếp theo, kể cả những vụ việc cần áp dụng biện pháp điều tra đặc biệt hoặc tương trợ tư pháp.
Tại phiên bế mạc, RILO A/P đề nghị các đầu mối liên lạc quốc gia tiếp tục phối hợp với OCU để cập nhật thông tin về các vụ bắt giữ và phản hồi kịp thời những yêu cầu xác minh thông qua CENcomm – nền tảng trao đổi thông tin của WCO.
Việc duy trì trao đổi thông tin sau hội nghị sẽ giúp các thành viên hoàn thiện báo cáo tổng kết OMD VIII, đồng thời tiếp tục làm rõ mối liên hệ giữa các vụ việc và phối hợp xử lý theo thẩm quyền.
Hướng tới Chiến dịch Con rồng Mê Kông IX, các đơn vị điều phối đề xuất tiếp tục tập trung vào ma túy, tiền chất và các loài thuộc danh mục CITES; đồng thời tăng cường phân tích thông tin sau bắt giữ để nhận diện các cá nhân, doanh nghiệp và bên trung gian có dấu hiệu tổ chức hoặc hỗ trợ hoạt động vận chuyển trái phép.
Đặc biệt, việc phát huy vai trò của các đầu mối liên lạc quốc gia, khai thác hiệu quả hệ thống CENcomm và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo.
Với kết quả 2.148 vụ bắt giữ, Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII tiếp tục khẳng định vai trò của hợp tác hải quan quốc tế trong kiểm soát các hoạt động buôn bán, vận chuyển trái phép qua biên giới. Quan trọng hơn, yêu cầu đặt ra trong thời gian tới không chỉ dừng ở phát hiện, bắt giữ tang vật mà phải đi sâu điều tra, xác định các mắt xích tổ chức, tài trợ và điều hành, qua đó từng bước triệt phá tận gốc các đường dây tội phạm xuyên quốc gia.
Linh Nguyễn
