Thương mại điện tử cuối 2026: Tăng trưởng chậm lại, livestream và hàng chính hãng lên ngôi
Thương mại điện tử tiếp tục là một trong những động lực tiêu dùng sôi động nhất, đặc biệt trong mùa mua sắm cuối năm với các ngày sale lớn. Nhưng bên dưới bề mặt tăng trưởng mạnh, thị trường đang bước vào một giai đoạn trưởng thành hơn: tốc độ tăng chậm lại, cuộc chơi tập trung vào vài nền tảng lớn, livestream trở thành kênh bán chủ lực, và hàng chính hãng ngày càng chiếm ưu thế. Những chuyển động này không chỉ liên quan tới người kinh doanh online mà còn định hình cách mỗi gia đình mua sắm.
Tăng trưởng vẫn cao nhưng đang chậm lại
Theo dữ liệu nền tảng được công bố, trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng doanh số trên bốn sàn lớn gồm Shopee, Lazada, TikTok Shop và Tiki đạt khoảng 441,97 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 44% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng, nhưng điểm đáng chú ý là tốc độ đang chậm dần, với đà tăng thu hẹp qua từng tháng. Dự báo cho quý cuối năm, doanh số bốn sàn có thể đạt khoảng 165,5 nghìn tỷ đồng, phản ánh sức mua lớn của mùa cao điểm. Cần lưu ý đây là số liệu từ nền tảng đo lường tư nhân, không phải thống kê nhà nước, nên mang tính tham khảo.
Thị trường cũng ngày càng tập trung. Hai nền tảng dẫn đầu được ghi nhận chiếm phần áp đảo tổng giá trị giao dịch, tạo thành thế cạnh tranh song mã. Điều này mang lại tiện lợi cho người mua nhờ hệ sinh thái lớn, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về mức độ phụ thuộc của người bán vào một vài nền tảng.
Livestream và hàng chính hãng định hình cuộc chơi
Một xu hướng rõ nét là vai trò ngày càng lớn của livestream trong hành vi mua sắm. Theo một khảo sát được công bố, livestream chiếm một tỷ trọng lớn trong chi tiêu trực tuyến của người tham gia, và trong các đợt siêu sale, hình thức bán hàng kết hợp người có ảnh hưởng có thể đóng góp phần đáng kể doanh số. Cần nói rõ đây là kết quả khảo sát mẫu, không phải số đo toàn thị trường, và một số con số về tỷ trọng livestream được lan truyền thực chất là dự báo cũ, nên người đọc cần thận trọng khi trích dẫn.
Song song, hàng chính hãng đang lên ngôi. Dữ liệu cho thấy các gian hàng chính hãng tuy chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ về số lượng nhưng đóng góp phần lớn doanh số, cho thấy người tiêu dùng ngày càng ưu tiên nguồn gốc rõ ràng và sự bảo đảm. Các sàn cũng đang thanh lọc, giảm bớt những gian hàng kém chất lượng. Đây là tín hiệu tích cực cho người mua, bởi thị trường minh bạch hơn giúp giảm rủi ro hàng giả, hàng nhái.
Một nền tảng pháp lý quan trọng cho giai đoạn này là Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ giữa năm 2026, với các quy định chặt chẽ hơn, trong đó xác định rõ trách nhiệm của nền tảng, người bán và người có ảnh hưởng trong hoạt động livestream. Về dài hạn, khung pháp lý rõ ràng sẽ bảo vệ người tiêu dùng tốt hơn.
Điều này có ý nghĩa gì với người mua
Với các gia đình, những chuyển động trên mang tới cả cơ hội lẫn lưu ý. Thị trường minh bạch hơn, hàng chính hãng nhiều hơn và pháp lý chặt hơn là điều có lợi. Nhưng sự bùng nổ của livestream và các đợt sale cũng dễ kích thích mua sắm theo cảm xúc. Người tiêu dùng thông minh nên tận dụng tiện lợi và ưu đãi của thương mại điện tử, đồng thời giữ thói quen so giá, chọn gian hàng uy tín, ưu tiên hàng chính hãng với sản phẩm quan trọng, và mua theo nhu cầu thực. Giá trị đơn hàng đang có xu hướng dịch lên nhóm cao hơn, nghĩa là người mua ngày càng chi những khoản lớn qua mạng, và đi kèm là yêu cầu cẩn trọng lớn hơn.
Thương mại điện tử cuối năm nay cho thấy một thị trường đang lớn lên cả về quy mô lẫn chất lượng. Người mua được hưởng lợi nhiều nhất khi vừa tận dụng được sự tiện lợi, vừa giữ cho mình sự tỉnh táo giữa những phiên livestream và ngày sale dồn dập.
Mua sắm online cuối năm thông minh:
– Ưu tiên gian hàng chính hãng với sản phẩm quan trọng, giá trị cao.
– So giá nhiều nơi, cảnh giác giảm giá ảo và đánh giá ảo.
– Tận dụng livestream, ưu đãi nhưng mua theo nhu cầu thực, tránh cảm xúc.
– Giữ hóa đơn, nắm chính sách đổi trả; Luật Thương mại điện tử bảo vệ quyền lợi của bạn.
