Tháo dỡ lều quán bủa vây nhà thờ đổ Hải Lý
Những ngày gần đây, khu vực quanh nhà thờ đổ Hải Lý, xã Hải Tiến, các hộ kinh doanh huy động nhân lực, máy móc di chuyển tài sản, tháo dỡ nhà hàng, quán ăn và những công trình xây dựng trái phép. Du khách và người dân được hướng dẫn hạn chế tham quan để đảm bảo an toàn.
Người dân tháo dỡ công trình xây dựng sai phép quanh di tích nhà thờ đổ Hải Lý. Ảnh: Hải Tiến
Qua rà soát dọc bờ biển, chính quyền xã Hải Tiến xác định có 23 công trình vi phạm. Trong đó, 12 công trình là nhà hàng, cơ sở kinh doanh ăn uống, tập trung quanh nhà thờ đổ, số còn lại phục vụ nuôi trồng thủy sản. Xã yêu cầu các hộ tự tháo dỡ, trả lại mặt bằng ven biển.
Ông Mai Đức Nghĩa, Phó chủ tịch UBND xã Hải Tiến, cho biết xã đã thành lập hai tổ công tác để tuyên truyền, vận động và đôn đốc việc tháo dỡ. Một số chủ hộ băn khoăn về chủ trương và sinh kế sau khi di dời đã được giải thích, động viên. Các hộ cơ bản chấp hành, chủ động chuyển tài sản và tháo dỡ công trình, đến nay xã chưa phải cưỡng chế trường hợp nào.
Những năm gần đây, nhà thờ đổ Hải Lý thu hút nhiều du khách, đặc biệt là người trẻ đến tham quan, chụp ảnh. Cùng với lượng khách tăng, hàng quán tự phát xuất hiện dày đặc trên bãi biển và sát công trình cổ, ảnh hưởng cảnh quan, môi trường và việc quản lý điểm đến.
Trước đợt giải tỏa, nhiều lều quán dựng bằng khung sắt, mái tôn nằm san sát quanh nhà thờ. Có hộ xây tường gạch lên nền móng cũ, chằng buộc mái che sát phần kiến trúc còn lại. Chính quyền xã xác định đây là các công trình người dân tự lấn chiếm, xây dựng, không phải mặt bằng được địa phương cho thuê hoặc tổ chức đấu thầu.
Hiện trạng di tích nhà thờ đổ Hải Lý. Ảnh: Hải Tiến
Theo lãnh đạo xã Hải Tiến, việc tháo dỡ nhằm trả lại cảnh quan và tổ chức không gian dịch vụ phù hợp với định hướng bảo tồn khu chứng tích, phát triển du lịch ven biển.
Sau khi hoàn trả mặt bằng, địa phương dự kiến nghiên cứu bố trí các gian hàng giới thiệu sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và đồ lưu niệm trong phương án quy hoạch mới. Mục tiêu là vừa phục vụ du khách, vừa tạo điều kiện để ngư dân và các hộ quanh nhà thờ có sinh kế ổn định.
Nhà thờ đổ Hải Lý nằm trên bãi biển Xương Điền, trước thuộc xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Đây là phần còn lại của nhà thờ Trái Tim Chúa, được xây dựng lần đầu năm 1877, xây lại tại vị trí hiện nay từ năm 1917 và hoàn thành năm 1927.
Do biển xâm thực, giáo dân nhiều lần phải di chuyển nơi sinh hoạt tôn giáo vào sâu trong đất liền. Công trình cũ hiện còn tháp chuông, nền móng và một phần tường, trở thành dấu tích về biến động đường bờ và lịch sử cư trú ven biển.
Ngày 15/9, UBND tỉnh Ninh Bình công nhận điểm du lịch Khu chứng tích biến đổi khí hậu nhà thờ biển Hải Lý, là chứng tích biến đổi khí hậu đầu tiên của Việt Nam. UBND xã Hải Tiến được giao quản lý, khai thác và phát triển điểm đến, các sở, ngành phối hợp hướng dẫn thực hiện.
PGS.TSKH Vũ Cao Minh, nguyên Phó viện trưởng Viện Địa chất, đánh giá giá trị của nhà thờ không chỉ nằm ở kiến trúc còn lại mà còn ở mối liên hệ với đường bờ, hệ thống đê biển và quá trình người dân khai phá, bảo vệ đất đai.
Việc được công nhận là điểm du lịch mở ra cơ hội khai thác các giá trị lịch sử, khoa học và giáo dục môi trường của khu chứng tích, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo vệ công trình, cảnh quan và tư liệu về những biến đổi của vùng ven biển.
Lê Hoàng
