Phú Quốc siết quản trị môi trường, an toàn thực phẩm hướng tới APEC 2027
Sáng 10/8/2026, UBND đặc khu Phú Quốc phối hợp Công an tỉnh An Giang và Ban Chỉ đạo mô hình tổ chức lễ ra mắt mô hình “Chung tay bảo vệ tài nguyên, môi trường và an toàn thực phẩm trên địa bàn đặc khu Phú Quốc”.
Trong bối cảnh Phú Quốc đang tăng tốc hoàn thiện hạ tầng, dịch vụ để hướng tới Tuần lễ cấp cao APEC 2027, mô hình được kỳ vọng tạo thêm một lớp quản trị từ cơ sở, huy động chính quyền, lực lượng chức năng, doanh nghiệp và người dân cùng tham gia bảo vệ tài nguyên, môi trường và an toàn thực phẩm.
Từ áp lực phát triển đến yêu cầu quản trị môi trường
Phú Quốc đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tốc độ phát triển kinh tế – du lịch với sức chịu tải của hệ sinh thái đảo. Cùng với lượng du khách, hoạt động dịch vụ, lưu trú, ăn uống và đô thị hóa gia tăng, áp lực lên chất thải rắn, tài nguyên nước, hệ sinh thái rừng và biển cũng ngày càng lớn.
Theo ông Nguyễn Lê Quốc Toàn, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc, tỷ lệ dân số sử dụng nước sạch hiện đạt 87,11%, trong khi tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt đạt 96,20%.
Đây là những kết quả đáng ghi nhận, song cũng cho thấy vẫn còn một bộ phận dân cư và lượng chất thải chưa được bao phủ hoàn toàn. Với một đô thị du lịch có tốc độ tăng trưởng nhanh, khoảng trống này nếu không được kiểm soát sẽ tạo thêm áp lực lên môi trường và chất lượng sống.
Thời gian qua, Phú Quốc đã tập trung xử lý các công trình vi phạm lấn chiếm hành lang biển; đồng thời lấy ý kiến cộng đồng đối với 25 hồ sơ quy hoạch và công khai 26 đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết.
Việc công khai quy hoạch, kiểm soát sử dụng đất và hành lang biển có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh không gian phát triển của đảo ngày càng chịu sức ép. Bảo vệ tài nguyên không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là điều kiện để duy trì giá trị kinh tế lâu dài của du lịch Phú Quốc.
Cùng với tài nguyên, an toàn thực phẩm là một mắt xích quan trọng trong chuỗi dịch vụ du lịch. Trong đợt cao điểm Tết Bính Ngọ, địa phương đã kiểm tra 28 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Trong “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm”, 11 cơ sở ăn uống và bếp ăn mầm non được kiểm tra; 4 cơ sở vi phạm bị xử phạt với tổng số tiền 35,5 triệu đồng.
Địa phương cũng đã thẩm định và ký cam kết chấp hành quy định an toàn thực phẩm đối với 64 doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh.
Những con số này cho thấy công tác kiểm tra, xử lý đã được triển khai, nhưng yêu cầu đặt ra hiện nay là làm thế nào để các cam kết trở thành hành động thường xuyên, nhất là tại các cơ sở phục vụ lượng lớn du khách.
Không để APEC 2027 trở thành áp lực cho môi trường
Theo Thượng tá Mai Phương Nam, Trưởng Ban Chỉ đạo mô hình, Phú Quốc đang vươn mình trở thành trung tâm du lịch, dịch vụ tầm cỡ quốc tế nhưng đồng thời phải đối mặt với áp lực lớn về rác thải, nguy cơ cạn kiệt tài nguyên và mất an toàn thực phẩm.
Vì vậy, mô hình được xây dựng theo hướng huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân, bắt đầu từ những hành động cụ thể như giữ gìn bãi biển, bảo vệ hệ sinh thái rừng, biển và sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.
Theo kế hoạch, mô hình tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó chú trọng tuyên truyền pháp luật về môi trường, an toàn thực phẩm, khoáng sản và tài nguyên nước; rà soát, phân loại 100% doanh nghiệp, cơ sở thuộc quản lý của lực lượng Cảnh sát kinh tế – môi trường; phấn đấu ít nhất 90% hộ kinh doanh nhỏ lẻ ký cam kết tuân thủ pháp luật.
Các lực lượng chức năng, khu phố và tổ nhân dân tự quản sẽ phối hợp thực hiện các chỉ tiêu trọng tâm đến hết tháng 9/2026 và duy trì thường xuyên.
Đáng chú ý, mô hình không dừng ở việc tuyên truyền, ký cam kết mà đặt ra bước kiểm tra sau cam kết. Các cơ sở sẽ có thể được kiểm tra đột xuất nhằm kịp thời nhắc nhở, đồng thời xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm.
Đây là điểm cần thiết để chuyển từ cách tiếp cận “vận động” sang quản trị bằng trách nhiệm và tuân thủ. Bởi với một điểm đến quốc tế, chất lượng môi trường và an toàn thực phẩm không thể chỉ được bảo đảm trong những đợt cao điểm mà phải trở thành tiêu chuẩn vận hành thường xuyên của doanh nghiệp và cộng đồng.
Thượng tá Mai Phương Nam kêu gọi người dân không xâm phạm trái phép tài nguyên thiên nhiên, rừng phòng hộ; các cơ sở kinh doanh ăn uống kiên quyết loại bỏ thực phẩm không rõ nguồn gốc và mỗi người dân trở thành một tuyên truyền viên xây dựng nếp sống văn minh.
Ngay sau lễ ra mắt, các lực lượng chức năng đã tổ chức tuyên truyền pháp luật về tài nguyên, môi trường và an toàn thực phẩm đến doanh nghiệp, cơ sở chế biến, dịch vụ ăn uống trên địa bàn và triển khai ký cam kết.
Với Phú Quốc, chuẩn bị cho APEC 2027 không chỉ là hoàn thiện hạ tầng hay nâng chất lượng dịch vụ. Một điểm đến đẳng cấp quốc tế còn phải được đo bằng khả năng kiểm soát rác thải, bảo vệ tài nguyên, bảo đảm nguồn nước, an toàn thực phẩm và duy trì cảnh quan sinh thái.
Nếu được triển khai thực chất, mô hình “Chung tay bảo vệ tài nguyên, môi trường và an toàn thực phẩm” có thể trở thành một cơ chế quản trị cộng đồng quan trọng, góp phần để tăng trưởng du lịch không đánh đổi bằng suy giảm tài nguyên và chất lượng môi trường.
Đó cũng là nền tảng để Phú Quốc xây dựng hình ảnh xanh, sạch, văn minh, an toàn, không chỉ phục vụ APEC 2027 mà hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bền vững trong dài hạn.
Thanh Xuân
