Kinh doanh

Nghề làm nước mắm Phan Thiết thành di sản quốc gia

Thứ ba, 17/11/2026 13:54
QUẢNG CÁO Liên hệ Quảng cáo iSocial Vietnam
TÓM TẮT & GÓC NHÌN ISOCIAL
Tin tức được iSocial Vietnam tổng hợp & biên tập theo Giấy phép số 8095/GP-TTĐT. Cung cấp góc nhìn trọng tâm, tổng hợp tin tức đa chiều cho độc giả.

Lâm ĐồngNghề làm nước mắm Phan Thiết, có lịch sử hơn 300 năm, được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

QUẢNG CÁO IN-READ
Vị trí Quảng cáo giữa bài viết (300x250 / Responsive) / Google AdSense In-Read Banner

Quyết định ghi danh nghề làm nước mắm Phan Thiết được Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh ký hôm 16/11.

Di sản thuộc loại hình nghề thủ công, tri thức dân gian, tại ba phường Phan Thiết, Phú Thủy và Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng (Bình Thuận cũ). UBND tỉnh và chính quyền địa phương có trách nhiệm quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

Các công đoạn làm nước mắm trong nhà thùng ở Phan Thiết. Ảnh: Bảo tàng nước mắm Làng chài Xưa

Các công đoạn làm nước mắm trong nhà thùng ở Phan Thiết. Ảnh: Bảo tàng nước mắm Làng chài Xưa

Theo hồ sơ di sản, nghề làm nước mắm Phan Thiết hình thành cuối thế kỷ 17, khi cư dân từ các tỉnh miền Trung đến vùng biển này đánh bắt hải sản vào vụ cá Nam. Thấy nguồn cá dồi dào, nhiều gia đình ở lại lập nghiệp, ban đầu làm nước mắm để dùng, sau mở rộng sản xuất, buôn bán và hình thành làng nghề.

Nguyên liệu chủ yếu là cá cơm, cá nục và muối hạt, được ủ trong thùng lều bằng gỗ hoặc lu chượp. Thời gian ủ kéo dài 8-18 tháng, để cá lên men tự nhiên, tạo nước mắm có màu vàng rơm đến nâu đỏ cánh gián, mùi thơm đặc trưng. Nước rút đầu tiên gọi là mắm nhỉ, những lần tiếp theo là nước mắm ngang.

Nước mắm Tĩn Phan Thiết đóng trong bình gốm xuất sang Mỹ đầu năm 2026. Ảnh: Việt Quốc

Nước mắm Tĩn Phan Thiết đóng trong bình gốm xuất sang Mỹ đầu năm 2026. Ảnh: Việt Quốc

Đầu thế kỷ 20, Phan Thiết xuất hiện nhiều cơ sở sản xuất quy mô lớn, gắn với các hàm hộ. Nước mắm được đựng trong tĩn bằng gốm đất nung, theo ghe bầu của thương nhân đến nhiều vùng trong cả nước.

Hồ sơ di sản ghi nhận năm 1904, chính quyền bảo hộ Pháp chọn Phan Thiết làm một trong những trung tâm thương mại và công nghiệp chế biến nước mắm quan trọng của Trung Kỳ. Đến năm 1925, sản lượng nước mắm toàn vùng vượt 4 triệu lít mỗi năm.

Bà Nguyễn Thị Xinh ở phường Mũi Né ra bến mua cá tươi về muối làm nước mắm. Ảnh: Việt Quốc

Bà Nguyễn Thị Xinh ở phường Mũi Né ra bến mua cá tươi về muối làm nước mắm. Ảnh: Việt Quốc

Sau thời gian mai một, nghề nước mắm truyền thống Phan Thiết dần phục hồi. Giai đoạn 2021-2024, sản lượng đạt khoảng 30 triệu lít mỗi năm, doanh thu ước 1.000 tỷ đồng.

Theo Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết, nghề truyền thống góp phần gìn giữ văn hóa ẩm thực, tạo việc làm và đóng góp cho kinh tế địa phương. Nhiều sản phẩm đã được xuất khẩu.

Việt Quốc

📌 Tuyên bố bản quyền & Nguồn tin tổng hợp:
Bài viết được tổng hợp từ nguồn VnExpress. iSocial.vn vận hành dưới hình thức Trang thông tin điện tử tổng hợp theo Giấy phép số 8095/GP-TTĐT do Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cấp ngày 28/07/2026. Mọi nội dung trích dẫn đều tuân thủ đúng quy định pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam.
QUẢNG CÁO Liên hệ Quảng cáo iSocial Vietnam
VnExpress
Theo VnExpress
11/17/2026 13:54 (GMT +7)

Tin liên quan