Lao động Việt hồi hương chủ yếu làm công việc giản đơn
Trong báo cáo chuyên sâu về lao động Việt Nam đi làm việc tại nước ngoài, công bố hồi tháng 9/2026, Cục Thống kê cho biết gần 33% lao động Việt Nam sau hồi hương tìm được việc làm trong khu vực tư nhân. 21% tự kinh doanh, kinh doanh hộ gia đình hoặc công ty riêng. 8% làm công việc trả lương theo ngày hoặc giờ và 3% làm việc trong khu vực nhà nước.
Phần lớn lao động trở về đang làm những công việc giản đơn hoặc ít đòi hỏi trình độ chuyên môn kỹ thuật. Nhóm nghề phổ biến nhất là thợ thủ công và các thợ khác có liên quan với tỷ lệ gần 31%; nhân viên, bảo vệ, bán hàng khoảng 25%. Nam giới chủ yếu làm việc trong nhóm nghề thợ thủ công. Lao động nữ đi bán hàng, làm dịch vụ cá nhân. Chỉ hơn 5% lao động về nước làm công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn kỹ thuật, trong số này 3% bậc cao và 2% bậc trung.
Kỹ năng, kinh nghiệm đi làm việc ở nước ngoài giúp người lao động duy trì việc làm cùng nhóm nghề khi về nước, tỷ lệ 72% trả lời có ích cho công việc hiện tại. 28% cho biết kỹ năng trong những năm làm việc ngoài nước chưa phù hợp việc làm hiện tại, cho thấy độ lệch pha giữa thứ mà lao động hồi hương có được và nhu cầu thị trường trong nước cần.
Lao động Việt ra nước ngoài làm việc ngày càng trẻ hóa với tuổi trung vị là 27. Khoảng 27% người trở về khi được khảo sát có nguyện vọng tiếp tục rời quê hương đi làm việc, phần lớn muốn trở lại nơi từng làm việc bởi có trải nghiệm quen thuộc, mạng lưới đồng hương sẵn có và thấy được cơ hội việc làm. Nhu cầu việc làm của lao động vẫn tập trung vào ngành công nghiệp và xây dựng, tiếp đến dịch vụ, nông nghiệp chiếm tỷ trọng thấp nhất.
Lao động trong kỳ thi sát hạch tiếng Hàn đi làm việc theo chương trình EPS, năm 2023. Ảnh: Ngọc Thành
Cục Thống kê đánh giá phần lớn lao động hồi hương nhận được hỗ trợ việc làm, song cần có thêm chính sách hỗ trợ họ tái hòa nhập thị trường lao động. Việc công nhận kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy ở nước ngoài, hỗ trợ đào tạo lại, khởi nghiệp, giới thiệu việc làm phù hợp sẽ khai thác hiệu quả hơn nguồn nhân lực hồi hương. Cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống thu thập, phân tích dữ liệu di cư lao động nước ngoài nhằm theo dõi đầy đủ chi phí, điều kiện làm việc, tình trạng hồi hương và khả năng tìm việc làm sau khi họ về nước.
Lao động Việt Nam đã đến làm việc tại 42 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng gần 77% tập trung tại ba thị trường trọng điểm là Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. Giai đoạn 2022-2025, khoảng 412.000 người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
Hồng Chiêu
