Đánh thức 3,5 triệu tỷ đồng: Từ chống lãng phí đến tăng trưởng xanh
Theo đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tháo gỡ thủ tục mà còn phải bảo đảm các dự án sau khi được khơi thông thực sự tạo ra giá trị kinh tế, xã hội và môi trường bền vững.
Khơi thông nguồn lực bị “đóng băng”
Ngày 3/10, TP Đà Nẵng tổ chức tái khởi động dự án Khu đô thị Quan Nam – Thủy Tú (Golden Hills City), một dự án quy mô lớn từng được kỳ vọng tạo động lực phát triển cho khu vực phía Tây Bắc thành phố nhưng phải đình trệ trong thời gian dài do những vướng mắc, sai phạm trong quá trình triển khai.
Sự kiện không chỉ đánh dấu việc một dự án lớn trở lại đường đua đầu tư, mà còn cho thấy nỗ lực của Trung ương và địa phương trong việc xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài, qua đó đưa những nguồn lực đang bị “đóng băng” trở lại nền kinh tế.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết, thời gian qua, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ đã tập trung chỉ đạo, ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến đất đai.
Theo Phó Thủ tướng, cả nước hiện có hơn 5.000 dự án tồn đọng, khó khăn, vướng mắc, kéo dài, với tổng vốn khoảng 3,5 triệu tỷ đồng. Trong số này, gần 4.000 dự án đã được các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo xử lý; hơn 1.300 dự án đang tiếp tục được tháo gỡ và 158 dự án thuộc thẩm quyền Trung ương sẽ được xử lý trong thời gian tới.
Quy mô nguồn lực nói trên cho thấy đây không còn là câu chuyện riêng của từng dự án. Khi một lượng vốn rất lớn nằm ngoài nền kinh tế trong thời gian dài, chi phí cơ hội cũng ngày càng gia tăng. Đất đai không được khai thác hiệu quả, nguồn vốn không được đưa vào sản xuất – kinh doanh, trong khi hạ tầng và không gian đô thị chậm được hình thành.
Theo đó, tháo gỡ các dự án tồn đọng cũng chính là một giải pháp chống lãng phí nguồn lực.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, nếu hơn 5.000 dự án với tổng vốn 3,5 triệu tỷ đồng được đưa vào sản xuất, kinh doanh, nguồn lực này sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Qua đó, việc tháo gỡ về mặt thủ tục chưa phải là đích đến cuối cùng. Điều quan trọng là các cơ chế, chính sách phải được chuyển hóa thành kết quả cụ thể, để dự án thực sự được triển khai, tạo ra sản phẩm, việc làm, nguồn thu và những giá trị mới cho nền kinh tế.
Bài toán phát triển bền vững
Dự án Golden Hills City do Công ty CP Trung Nam làm chủ đầu tư, Công ty CP Tập đoàn KITA Group là đơn vị phát triển. Dự án có quy mô hơn 335 ha, nằm trên địa bàn phường Liên Chiểu, TP Đà Nẵng, với tổng vốn đầu tư được nâng lên gần 15.500 tỷ đồng.
Đây là một trong những dự án được áp dụng cơ chế đặc thù để tháo gỡ các vướng mắc theo các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ đối với nhóm dự án tồn đọng, kéo dài tại TP Đà Nẵng, TPHCM và Khánh Hòa.
Qua đó, việc dự án được tái khởi động sau hơn một thập kỷ vì vậy mang ý nghĩa lớn hơn một nghi thức đầu tư. Đó là quá trình đưa một phần nguồn lực đất đai và vốn trở lại chu trình phát triển.
Từ góc độ kinh tế môi trường, việc khơi thông nguồn lực cần được nhìn nhận cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng phát triển. Một dự án đô thị quy mô hàng trăm hecta không chỉ tạo ra giá trị thông qua bất động sản mà còn tác động trực tiếp đến hạ tầng giao thông, tiêu thoát nước, cảnh quan, không gian xanh, hệ thống xử lý chất thải và chất lượng sống của cộng đồng dân cư.
Do đó, khi Golden Hills trở lại triển khai, bài toán đặt ra không chỉ là làm sao để dự án “chạy lại”, mà còn là làm sao để dự án phát triển đúng quy hoạch, sử dụng đất hiệu quả, đồng bộ hạ tầng và hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường.
Trước đó, dự án bị đình trệ hơn 10 năm đã cho thấy chi phí của việc nguồn lực bị ách tắc. Nhưng nếu quá trình tái khởi động chỉ tập trung vào tốc độ triển khai mà thiếu các yêu cầu về hạ tầng và môi trường, những chi phí xã hội khác có thể phát sinh trong tương lai.
Tại buổi lễ, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, trong quá trình phát triển, thành phố có nhiều dự án tồn đọng, kéo dài, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.
Theo ông Hùng, các cơ chế đặc thù của Trung ương đã tạo cơ sở pháp lý để thành phố xử lý những vướng mắc. Đà Nẵng đang rà soát, phân định trách nhiệm, xác định tiến độ và tập trung giải quyết từng vấn đề cụ thể.
“Việc tái khởi động dự án mở ra kỳ vọng mới, khơi thông nguồn lực đầu tư bị ách tắc lâu nay”, ông Hùng nói.
Từ thực tế cho thấy một trong những yêu cầu quan trọng đối với quản trị phát triển hiện nay là phải xử lý hài hòa giữa việc tháo gỡ cho doanh nghiệp và bảo đảm kỷ cương pháp luật.
Qua đó, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu Đà Nẵng quán triệt, thực hiện nghiêm các chỉ đạo về tháo gỡ dự án tồn đọng, kéo dài; chủ động tạo điều kiện, hỗ trợ tối đa cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai, không để các cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn bị cản trở bởi quy định, thủ tục hành chính.
Đặc biệt, Đà Nẵng không để những sai sót của chính quyền các cấp làm ảnh hưởng đến doanh nghiệp và sự phát triển của thành phố. Ngược lại, quá trình tháo gỡ cần đi cùng việc xác định rõ trách nhiệm, khắc phục sai phạm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Qua đó, thay vì tiếp tục mở rộng không gian đầu tư trong khi nhiều dự án cũ chưa được giải quyết, việc đưa nguồn lực tồn đọng trở lại hoạt động có thể tạo ra hiệu quả kinh tế lớn hơn với chi phí xã hội thấp hơn. Biến nguồn lực thành giá trị bền vững, cần một bước tiếp theo: giám sát chất lượng triển khai sau khi dự án được tháo gỡ.
Việc Golden Hills tái khởi động có thể xem là một phép thử đối với năng lực quản trị dự án tồn đọng của Đà Nẵng. Nếu quá trình này được triển khai minh bạch, đúng pháp luật, đồng bộ hạ tầng và gắn với các tiêu chí môi trường, dự án không chỉ giải quyết một “điểm nghẽn” kéo dài mà còn có thể đóng góp vào quá trình mở rộng không gian đô thị và tạo động lực tăng trưởng mới cho khu vực phía Tây Bắc thành phố, biến những nguồn lực từng bị đình trệ thành giá trị kinh tế – xã hội – môi trường lâu dài.
Trọng Nghị
