Đồng Nai: Kiểm tra 15 thửa đất ven hồ Sông Ray, nhìn từ bài toán bảo vệ nguồn nước
Kiểm tra và xử lý nghiêm nếu có vi phạm
Ngày 16/11/2026, UBND thành phố Đồng Nai ban hành Công văn số 13475/UBND-KTN do Phó Chủ tịch UBND thành phố ký, yêu cầu Chủ tịch UBND xã Sông Ray kiểm tra, xử lý nghiêm các vấn đề về trật tự xây dựng và sử dụng đất tại khu vực xung quanh hồ Sông Ray. Chỉ đạo được đưa ra sau khi thành phố nắm bắt thông tin về một số công trình đã xây dựng trên khu đất có dấu hiệu vi phạm.

Theo nội dung công văn, khu vực được nêu trong công văn gồm 15 thửa đất số 483, 482, 477, 473, 467, 466, 465, 426, 425, 342, 341, 304, 301, 297 và 295, cùng thuộc tờ bản đồ địa chính số 90, được cấp quyền sử dụng đất cho bà Trần Thị Thanh Nhàn (nghệ danh Lý Nhã Kỳ).
Đối chiếu bảng kê đất đai, tổng diện tích 15 thửa lên đến 43.790m². Trong đó, đất trồng cây lâu năm chiếm 37.820,2m², đất trồng cây hằng năm khác 5.519,8m² và đất ở nông thôn chỉ có 450m². Như vậy, phần lớn diện tích các thửa đất thuộc nhóm đất nông nghiệp.
Đáng chú ý, hai thửa đất có diện tích đất ở là thửa 477 với 150m² và thửa 295 với 300m². Riêng thửa 477 có tổng diện tích 2.507,7m², trong đó 2.357,7m² là đất trồng cây lâu năm. Theo bảng kê, khu đất này nằm gần hồ Sông Ray và được xác định trong quy hoạch sử dụng đất năm 2030 là đất thương mại, dịch vụ.
Trước những thông tin trên, việc kiểm tra cần làm rõ vị trí, ranh giới từng công trình so với hồ sơ địa chính; mục đích sử dụng đất tại vị trí xây dựng; thời điểm hình thành công trình cũng như các giấy tờ pháp lý liên quan. Đặc biệt, cần xác minh việc chuyển mục đích sử dụng đất (nếu có), giấy phép xây dựng hoặc căn cứ miễn giấy phép theo quy định.
UBND thành phố giao UBND xã Sông Ray chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra toàn diện hiện trạng sử dụng đất và hoạt động xây dựng tại khu vực nêu trên; đồng thời đối chiếu quy hoạch, hồ sơ pháp lý để xác định rõ các dấu hiệu vi phạm.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, thành phố yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm, buộc khôi phục hiện trạng ban đầu đối với những trường hợp thuộc diện phải khắc phục. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan, nhất là trách nhiệm quản lý địa bàn, không để vi phạm kéo dài hoặc tái diễn.
Kết quả kiểm tra, xử lý phải được UBND xã Sông Ray báo cáo UBND thành phố trước ngày 22/11/2026.
Phát triển dịch vụ ven hồ cần tính đủ chi phí môi trường
Vụ việc tại hồ Sông Ray đặt ra câu hỏi về cách khai thác quỹ đất ven hồ khi khu vực này có tiềm năng phát triển thương mại, dịch vụ. Trong tổng số 43.790 m² của 15 thửa đất được nêu trong công văn, đất nông nghiệp chiếm gần 99%. Riêng thửa 477 được xác định trong quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 là đất thương mại, dịch vụ, trong khi bảng kê ghi nhận hơn 94% diện tích thửa này là đất trồng cây lâu năm. Đây là hai thông tin cần được đối chiếu khi kiểm tra hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất và xác định vị trí từng công trình.
Dưới góc nhìn kinh tế môi trường, giá trị của đất ven hồ đến từ cả khả năng khai thác mặt bằng lẫn chất lượng cảnh quan và nguồn nước. Đây cũng là những yếu tố tạo sức hút cho hoạt động dịch vụ trong tương lai. Nếu việc xây dựng làm tăng diện tích bê tông hóa hoặc phát sinh nước thải thiếu kiểm soát, chi phí có thể xuất hiện dưới dạng đầu tư bổ sung cho hệ thống thoát nước, xử lý nước thải, thu gom rác và phục hồi mặt bằng. Khi các chi phí này chưa được tính vào phương án đầu tư, ngân sách địa phương và cộng đồng có thể phải gánh một phần.
Vì vậy, bên cạnh việc đối chiếu hồ sơ đất đai và xây dựng, quá trình kiểm tra có thể ghi nhận hiện trạng san lấp, độ che phủ bề mặt, đường thoát nước mưa và phương án thu gom, xử lý nước thải tại các công trình. Kết quả kiểm tra sẽ giúp xác định phạm vi cần khắc phục nếu phát hiện sai phạm, đồng thời cung cấp căn cứ để địa phương tính toán nhu cầu hạ tầng nếu triển khai quy hoạch thương mại, dịch vụ ven hồ.
Kiểm tra từ thời điểm công trình mới hình thành cũng là cách giảm chi phí thực thi. Nếu sai phạm được phát hiện muộn, khi công trình đã hoàn thiện hoặc đi vào khai thác, việc xử lý có thể kéo theo chi phí tháo dỡ, vận chuyển phế thải và phục hồi mặt bằng. Với hồ Sông Ray, quản lý xây dựng từ sớm vừa giúp hạn chế các khoản chi phí này, vừa giữ gìn cảnh quan và chất lượng nguồn nước làm nền tảng cho giá trị kinh tế lâu dài của khu vực.
Đoàn Vũ – Thế Dương