Từ 10/11, làm chế độ mai táng phí cho cựu chiến binh có thể nộp hồ sơ qua mạng
Đó là Thông tư số 21/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ, ban hành ngày 22/9/2026, sửa đổi và hướng dẫn thực hiện chế độ, chính sách đối với cựu chiến binh. Điểm thay đổi mà các gia đình quan tâm nhất là từ nay, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp mai táng đối với cựu chiến binh có thể được nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, thay vì chỉ có con đường nộp giấy trực tiếp như trước. Một thủ tục vốn gắn với cảnh khăn tang và giấy tờ nay được đưa lên môi trường số, với kỳ vọng nhanh hơn, gọn hơn và đỡ phiền hà hơn cho thân nhân.
Một thay đổi nhỏ về thủ tục, một sự quan tâm không nhỏ
Trợ cấp mai táng cho cựu chiến binh không phải chính sách mới. Nó đã được quy định trong hệ thống văn bản hướng dẫn Pháp lệnh Cựu chiến binh, trong đó có Nghị định 157/2016/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 150/2006/NĐ-CP, và được hướng dẫn bởi Thông tư 03/2020/TT-BLĐTBXH. Tinh thần của chính sách là khi một cựu chiến binh qua đời, người hoặc tổ chức đứng ra lo việc mai táng được hưởng một khoản trợ cấp từ ngân sách, như một sự tri ân và chia sẻ của cộng đồng với người đã có công.
Cái mới của Thông tư 21/2026 không nằm ở việc tạo ra một khoản tiền mới, mà ở cách con đường để tiếp cận khoản tiền ấy được làm cho thông thoáng hơn. Theo bản tin của Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, từ ngày 10/11/2026, bản khai và hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ mai táng phí được lập theo mẫu thống nhất kèm theo thông tư, cụ thể là bản khai theo Mẫu số 01 và quyết định giải quyết theo Mẫu số 02. Hồ sơ do thân nhân hoặc cá nhân, tổ chức đứng ra tổ chức mai táng lập, gửi tới Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cựu chiến binh thường trú. Sau khi tiếp nhận, trong thời hạn bảy ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ do Ủy ban nhân dân cấp xã chuyển lên, Sở Nội vụ ban hành quyết định giải quyết chế độ.
Chi tiết về việc Sở Nội vụ là cơ quan ra quyết định phản ánh một thay đổi lớn hơn của bộ máy hành chính. Sau quá trình sắp xếp lại chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, nhiều đầu mối vốn trước đây thuộc cấp huyện đã được chuyển về cấp tỉnh hoặc dồn về cấp xã. Việc thủ tục mai táng phí được thiết kế lại theo trục Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận và Sở Nội vụ quyết định là một phần của quá trình đó, nhằm bảo đảm chính sách cho người có công vẫn vận hành liền mạch trong bộ máy mới.
Vì sao đưa lên trực tuyến lại đáng kể
Có người sẽ hỏi, chỉ là nộp hồ sơ qua mạng thay vì nộp giấy, chuyện đó đáng để bàn hay không. Câu trả lời là có, và lý do nằm ở chính hoàn cảnh áp dụng của thủ tục này.
Thủ tục mai táng phí luôn phát sinh vào đúng thời điểm tang gia, khi gia đình bối rối nhất và ít tâm trí nhất cho giấy tờ. Trong bối cảnh ấy, mỗi lần phải đi lại, mỗi lần phải bổ sung giấy tờ thiếu, mỗi lần phải chờ đợi ở quầy tiếp nhận đều là một gánh nặng cộng thêm. Việc cho phép nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, về nguyên tắc, giúp thân nhân có thể hoàn tất phần lớn công việc từ nhà, giảm số lần phải trực tiếp tới cơ quan công quyền. Với những gia đình ở xa trung tâm hành chính, với người già neo đơn hoặc con cháu đang làm ăn ở tỉnh khác, một thủ tục có thể thao tác từ xa là sự khác biệt thật sự.
Mốc thời hạn bảy ngày làm việc để Sở Nội vụ ra quyết định cũng là điểm tích cực, bởi nó đặt ra một kỳ vọng rõ ràng về tiến độ. Khi người dân biết chính xác mình được giải quyết trong bao lâu, họ có căn cứ để theo dõi và để đối chiếu nếu bị kéo dài. Việc chuẩn hóa biểu mẫu kèm theo thông tư cũng giúp giảm tình trạng mỗi nơi yêu cầu một kiểu giấy tờ, một nguồn gây phiền hà quen thuộc trong các thủ tục hành chính.
Nhìn rộng ra, đây là một lát cắt nhỏ trong nỗ lực số hóa dịch vụ công mà Việt Nam đang theo đuổi. Chính sách cho người có công thường được xem là lĩnh vực nhạy cảm và giàu ý nghĩa, nên việc nó cũng được đưa lên nền tảng trực tuyến cho thấy chủ trương không để nhóm đối tượng chính sách đứng ngoài tiến trình chuyển đổi số của nền hành chính.
Những điều cần nhìn thực tế
Dù vậy, cần tránh kỳ vọng rằng một thông tư là xong mọi chuyện. Có vài điểm nên nhìn thẳng.
Thứ nhất, hiệu quả thực tế của một thủ tục trực tuyến phụ thuộc rất nhiều vào khả năng tiếp cận công nghệ của chính nhóm thụ hưởng. Thân nhân của cựu chiến binh phần đông là người lớn tuổi, không phải ai cũng quen thao tác trên Cổng Dịch vụ công hay có sẵn tài khoản định danh điện tử. Nếu không có sự hỗ trợ tận nơi của cán bộ cấp xã hoặc người thân trẻ tuổi, chính sách tiện lợi trên giấy vẫn có thể khó với tới một số gia đình. Đây là nhận định, nhưng là nhận định dựa trên thực tế phổ biến của nhóm đối tượng.
Thứ hai, việc nộp trực tuyến không xóa bỏ yêu cầu về giấy tờ gốc và tính xác thực của hồ sơ. Một bộ hồ sơ mai táng phí vẫn cần những giấy tờ chứng minh nhân thân và tư cách cựu chiến binh của người đã mất. Trực tuyến hóa khâu nộp không có nghĩa là bỏ qua khâu kiểm tra, nên các gia đình vẫn nên chuẩn bị đầy đủ để tránh bị trả lại hồ sơ, điều làm chậm trễ chính thứ mà quy định mới muốn tăng tốc.
Thứ ba, cũng cần tỉnh táo rằng bài viết này dẫn theo bản tin của tạp chí chuyên ngành luật, chưa phải trích toàn văn thông tư. Các chi tiết về thời hạn, biểu mẫu và trình tự cụ thể luôn nên được đối chiếu với văn bản gốc hoặc hỏi trực tiếp cán bộ phụ trách ở xã, bởi mỗi trường hợp có thể có tình tiết riêng.
Gia đình có người thân là cựu chiến binh nên làm gì
Điều thiết thực nhất là biết trước con đường, để khi cần không phải loay hoay. Gia đình có người thân là cựu chiến binh nên nắm rằng khi có việc hiếu, người đứng ra lo mai táng có quyền làm hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp mai táng, và từ ngày 10/11/2026 có thể lựa chọn nộp qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia bên cạnh cách nộp trực tiếp. Nơi tiếp nhận là Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đã mất thường trú, và cơ quan ra quyết định là Sở Nội vụ, với thời hạn bảy ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Trước khi cần đến, mỗi gia đình có thể chủ động giữ gìn các giấy tờ chứng minh tư cách cựu chiến binh của người thân, như quyết định, giấy xác nhận hay hồ sơ liên quan, để khi hữu sự có ngay chứ không phải đi tìm trong lúc bối rối nhất. Nếu người thân lớn tuổi không quen công nghệ, con cháu nên là người hỗ trợ thao tác, hoặc nhờ cán bộ văn hóa xã hội ở xã hướng dẫn, bởi bộ phận một cửa cấp xã có trách nhiệm giúp người dân thực hiện thủ tục.
Suy cho cùng, giá trị của một chính sách như Thông tư 21 không nằm ở số tiền trợ cấp, mà ở thái độ ứng xử của Nhà nước với người có công và gia đình họ. Một thủ tục được làm cho nhẹ nhàng hơn, đúng vào lúc gia đình cần được nhẹ nhàng nhất, chính là cách sự tri ân được thể hiện bằng hành động cụ thể, chứ không chỉ bằng lời.
