AMACCAO và “rổ” tài sản bảo đảm trải từ dòng tiền đến dự án điện rác (Bài 9)
LTS: Rác đang trở thành một ngành kinh tế như thế nào?
Mỗi ngày, hàng chục nghìn tấn rác được thải ra từ các đô thị, khu dân cư, nhà máy và hoạt động sản xuất. Nếu trước đây chất thải chủ yếu được nhìn nhận như một bài toán vệ sinh môi trường và chi phí xã hội, thì cùng với quá trình đô thị hóa, yêu cầu giảm chôn lấp và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, rác đang dần trở thành một nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế.
Phía sau mỗi tấn rác là cả một chuỗi dịch vụ và dòng tiền: thu gom, vận chuyển, xử lý, chôn lấp, đốt phát điện, tái chế, thu hồi vật liệu và xử lý các sản phẩm sau quá trình đốt. Hàng loạt dự án có tổng vốn hàng nghìn tỷ đồng đang được triển khai, trong khi các doanh nghiệp môi trường ngày càng tham gia sâu hơn vào lĩnh vực điện rác, tái chế và xử lý chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại.
Nhưng ai đang sở hữu những “mỏ rác” này? Doanh nghiệp kiếm tiền từ rác thế nào? Đâu là những tài sản thực sự có giá trị trong ngành môi trường? Và khi Việt Nam chuyển từ chôn lấp sang đốt rác phát điện, tái chế và kinh tế tuần hoàn, dòng tiền trong ngành sẽ thay đổi ra sao?
Đây cũng là một thị trường có những nghịch lý không dễ nhìn thấy. Nhu cầu xử lý rác rất lớn nhưng không phải dự án nào cũng có hiệu quả tài chính; vốn đầu tư cho công nghệ cao, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi giá dịch vụ xử lý, cơ chế mua điện và nguồn rác đầu vào quyết định trực tiếp đến khả năng vận hành của doanh nghiệp.
Với loạt bài “Thị trường rác Việt Nam: Ai đang sở hữu những “mỏ vàng” nghìn tỷ?”, Tạp chí Kinh tế Môi trường đi từ những con số về lượng rác phát sinh đến những doanh nghiệp đang sở hữu nhà máy, công nghệ và hạ tầng xử lý chất thải; từ các dự án điện rác quy mô nghìn tỷ đến những doanh nghiệp môi trường đang hiện diện trên thị trường chứng khoán.
Thông qua các dữ liệu về vốn đầu tư, công suất xử lý, doanh thu, lợi nhuận, cổ đông, dự án và dòng tiền, loạt bài hướng tới phác họa bản đồ kinh tế phía sau ngành rác Việt Nam – nơi chất thải đang từng bước được nhìn nhận không chỉ là thứ cần loại bỏ, mà còn là nguồn nguyên liệu cho một nền kinh tế tuần hoàn.
Bài 9- AMACCAO và “rổ” tài sản bảo đảm trải từ dòng tiền đến dự án điện rác
Với tổng mức đầu tư 4.855,6 tỷ đồng, Nhà máy điện rác Seraphin của hệ sinh thái AMACCAO có công suất xử lý 2.250 tấn rác/ngày đêm, phát điện 37 MW. Sau hơn một năm vận hành, nhà máy đã xử lý hơn 764.000 tấn rác và đưa gần 270 triệu kWh điện lên lưới. Phía sau dòng tiền từ rác là bài toán kép giữa phí xử lý chất thải và doanh thu bán điện, cùng áp lực về nguồn rác, giá dịch vụ và xử lý tro xỉ.
4.855 tỷ đồng cho nhà máy điện rác Seraphin
Nhà máy điện rác Seraphin được xây dựng tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn, phường Tùng Thiện, Hà Nội. Chủ đầu tư dự án là Công ty Cổ phần Công nghệ Môi trường Xanh Seraphin, một doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái AMACCAO.
Dự án có tổng mức đầu tư 4.855,6 tỷ đồng, công suất xử lý 2.250 tấn rác/ngày đêm và công suất phát điện 37 MW. Nhà máy được xây dựng trên diện tích khoảng 6,28 ha.
Dự án được cấp quyết định chủ trương đầu tư vào cuối năm 2021 và khởi công ngày 30/3/2022. Sau quá trình xây dựng, nhà máy bắt đầu tiếp nhận rác từ ngày 1/5/2025, phát điện lên lưới từ ngày 1/7/2025 và khánh thành vào tháng 9/2025.
Seraphin sử dụng công nghệ lò ghi cơ học Martin của Đức. Nhà máy gồm 3 lò đốt, mỗi lò có công suất khoảng 750 tấn/ngày, qua đó đạt tổng công suất thiết kế 2.250 tấn/ngày.
Việc đưa Seraphin vào vận hành đánh dấu bước chuyển của dự án từ giai đoạn đầu tư sang khai thác thương mại. Thay vì chỉ là một dự án xử lý chất thải, nhà máy trở thành một mắt xích trong chuỗi rác thải – năng lượng – điện của Hà Nội.
Thông tin được công bố cho thấy, công nghệ của nhà máy giúp giảm mạnh lượng chất thải phải chôn lấp, đồng thời thu hồi năng lượng từ quá trình đốt rác.
Mô hình của Seraphin dựa trên hai nguồn thu chính. Một là doanh thu từ dịch vụ xử lý rác. Hai là doanh thu bán điện được sản xuất từ quá trình đốt rác.
Tại buổi khảo sát hoạt động của nhà máy, phía AMACCAO từng đề nghị Hà Nội có phương án phân luồng nguồn rác ổn định cho Seraphin. Doanh nghiệp cho biết nhà máy có hai nguồn thu gồm giá xử lý rác do thành phố chi trả và doanh thu bán điện.
Như vậy, một tấn rác đi vào nhà máy không chỉ tạo ra dịch vụ xử lý chất thải. Sau khi được đốt, phần năng lượng trong rác tiếp tục được chuyển hóa thành điện năng.
Đây là điểm khác biệt cơ bản giữa mô hình điện rác và phương thức chôn lấp truyền thống.
Seraphin không phải dự án duy nhất mà hệ sinh thái AMACCAO triển khai tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn. Một dự án khác là Nhà máy xử lý rác và phát điện AMACCAO – Thành Công.
Theo thông tin từ Hà Nội, dự án có công suất xử lý 800 tấn rác sinh hoạt/ngày đêm, 200 tấn chất thải rắn công nghiệp thông thường/ngày đêm và 50 tấn chất thải nguy hại/ngày đêm. Công suất phát điện đạt 20 MW, tổng mức đầu tư khoảng 3.000 tỷ đồng. Dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ngày 30/1/2026.
Nếu được triển khai theo kế hoạch, cùng với Seraphin, dự án này sẽ tạo thêm một cụm xử lý chất thải và phát điện quy mô lớn tại khu vực Xuân Sơn.
Bên cạnh dự án tại Hà Nội, AMACCAO còn tham gia đầu tư chuỗi nhà máy điện rác tại nhiều địa phương khác như Bắc Giang (cũ, nay là Bắc Ninh) với công suất 750 tấn/ngày đêm, Đồng Nai 750 tấn/ngày đêm, Bến Tre 650 tấn/ngày đêm, Khánh Hòa 1.300 tấn/ngày đêm và Nghệ An 1.500 tấn/ngày đêm. Tổng công suất xử lý của các dự án này lên tới hàng nghìn tấn rác sinh hoạt mỗi ngày, góp phần giải quyết bài toán môi trường và tạo ra nguồn năng lượng tái tạo phục vụ phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
Hơn 764.000 tấn rác đã đi qua nhà máy
Sau hơn một năm vận hành, Seraphin đã bắt đầu hình thành các số liệu thực tế về công suất xử lý và sản lượng điện.
Theo số liệu giám sát của HĐND TP Hà Nội, trong giai đoạn được thống kê, nhà máy đã xử lý bằng công nghệ đốt phát điện 764.601 tấn rác. Công suất xử lý bình quân đạt khoảng 1.930 tấn/ngày, tương đương khoảng 85,8% công suất thiết kế 2.250 tấn/ngày.
Cùng lượng rác này, Seraphin sản xuất trên 309 triệu kWh điện, trong đó gần 270 triệu kWh được đưa lên lưới.
Đây là những con số đáng chú ý nếu nhìn từ góc độ dòng tiền. Nhà máy không chỉ tiếp nhận và xử lý một lượng rác lớn mà đã tạo ra sản lượng điện thương mại thực tế.
Seraphin đã ký hợp đồng mua bán điện với EVN và bán điện thông qua lưới điện 110 kV. Giá điện của dự án được thực hiện theo cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án phát điện sử dụng chất thải rắn.
Seraphin thế chấp cả quyền thu tiền xử lý rác và tiền bán điện
Theo tìm hiểu, CTCP Công nghệ Môi trường Xanh Seraphin thành lập tháng 5/2005, ngành nghề chính là xử lý và tiêu hủy rác thải không độc hại. Thời điểm tháng 11/2023, Seraphin thực hiện tăng vốn điều lệ từ 1.600 tỷ đồng lên 1.880 tỷ đồng.
Thời điểm tháng 7/2026, đại diện pháp luật kiêm Tổng giám đốc là ông Phạm Trung Kiên (SN 1982). Thông tin về thuế cho thấy, tổng số lao động của Seraphin là 15 người.
Dữ liệu trong file cho thấy Công ty CP Công nghệ Môi trường Xanh Seraphin đã sử dụng nhiều tài sản và quyền tài sản liên quan đến hoạt động xử lý rác, phát điện để bảo đảm nghĩa vụ tín dụng tại các ngân hàng.
Cụ thể, năm 2014, Seraphin đăng ký giao dịch bảo đảm tại TPBank – Chi nhánh Hà Nội, với tài sản thế chấp là toàn bộ dây chuyền, máy móc, thiết bị thu gom chất thải thuộc hệ thống dây chuyền số 01 Nhà máy xử lý chất thải Sơn Tây hình thành từ vốn vay tại TPBank. Giao dịch được đăng ký lần đầu ngày 27/3/2014.
Đáng chú ý hơn là khoản thế chấp tại BIDV – Chi nhánh Thái Hà năm 2022. Theo hồ sơ đăng ký ngày 1/7/2022, Seraphin thế chấp toàn bộ tài sản hình thành sau đầu tư của Dự án Nhà máy điện rác Seraphin tại Khu xử lý rác thải Xuân Sơn, bao gồm máy móc, thiết bị hiện có và hình thành trong tương lai cùng các động sản khác thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp.
Không chỉ máy móc và thiết bị, phạm vi tài sản bảo đảm còn bao gồm các khoản phải thu, quyền đòi nợ và quyền yêu cầu thanh toán giá trị dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hợp đồng dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt phát điện ký ngày 20/1/2022 giữa UBND TP Hà Nội và Seraphin.
Đặc biệt, dòng tiền bán điện cho EVN cũng được đưa vào cấu trúc bảo đảm. Hồ sơ quy định toàn bộ các khoản phải thu, quyền đòi nợ và quyền yêu cầu thanh toán tiền bán điện cho EVN, cùng các nguồn thu liên quan đến hợp đồng mua bán điện giữa EVN và Seraphin, thuộc tài sản bảo đảm.
Ngoài ra, tài sản bảo đảm còn bao gồm tiền bảo hiểm và quyền thụ hưởng bảo hiểm, các khoản bồi hoàn, thanh toán và những nguồn thu khác phát sinh từ dự án Nhà máy điện rác Seraphin.
Đến tháng 7/2025, Seraphin tiếp tục phát sinh một giao dịch thế chấp tại BIDV – Chi nhánh Thái Hà. Tài sản là 2 xe ô tô tải tự đổ HOWO 3 chân, nhãn hiệu CNHTC, model ZZ3257N3447E1, được hình thành từ hợp đồng mua bán xe ký ngày 17/6/2025.
Đến tháng 9/2025, hồ sơ giao dịch bảo đảm của Seraphin tại BIDV tiếp tục được đăng ký thay đổi nhằm bổ sung nghĩa vụ được bảo đảm theo văn bản sửa đổi hợp đồng thế chấp ký ngày 17/9/2025.
Đến tháng 12/2025, hồ sơ khác tại BIDV ghi nhận thay đổi loại tài sản thế chấp đối với hai xe tải nói trên. Hai phương tiện được xác định theo số khung LZZ1ELSCXSN091833 và LZZ1ELSC1SN091834, số máy lần lượt D103850250507008207 và D103850250507008227; biển số tương ứng 30M-509.43 và 30M-121.09.
Đáng chú ý, đến 29/7/2026, Seraphin tiếp tục sử dụng tài sản tại một dự án điện rác khác để bảo đảm nghĩa vụ tín dụng. Theo hồ sơ đăng ký tại VietinBank – Chi nhánh Đông Anh, tài sản thế chấp là phần vốn góp của Seraphin tại Công ty TNHH Năng lượng Môi trường Bắc Giang. Phần vốn góp này có giá trị 230.020.000.000 đồng, tương đương 35% vốn điều lệ của doanh nghiệp.
Tập đoàn AMACCAO có gì?
Theo tìm hiểu của Tạp chí Kinh tế Môi trường, CTCP Tập đoàn AMACCAO có tiền thân là Công ty TNHH AMACCAO E&C thành lập vào tháng 9/2015.
Thời điểm tháng 3/2018, doanh nghiệp có vốn điều lệ 100 tỷ đồng do ông Tô Văn Năm nắm 90% vốn điều lẹ, ông Tô Anh Minh nắm 9%, còn lại ông Tô Văn Nhật và Tô Thị Đường mỗi người góp 0,5%. Đại diện pháp luật/Chủ tịch HĐQT là ông Tô Văn Năm (SN 1969).
Đến tháng 4/2018, doanh nghiệp thực hiện tăng vốn điều lệ lên 1.200 tỷ đồng, cơ cấu góp vốn không biến động. Ông Năm vẫn nắm tới 90% vốn điều lệ.
Tại thời điểm tháng 12/2021, Tập đoàn AMACCAO tăng vốn lên 3.200 tỷ đồng, cơ cấu góp vốn không được công khai.
Đến tháng 5/2022, người đại diện pháp luật được đổi sang ông Nguyễn Văn Vinh (SN 1982) kiêm Tổng Giám đốc Công ty.
Tại thời điểm tháng 8/2022, trụ sở chính của doanh nghiệp được chuyển từ phường Phú Thượng, quận Tây Hồ (cũ), Hà Nội vào Phường 1, TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ).
Nhưng sau đó 2 năm, vào tháng 8/2024, doanh nghiệp lại chuyển trụ sở chính ra phường phường Phú Thượng, quận Tây Hồ (cũ), Hà Nội.
Tháng 2/2025, Tập đoàn AMACCAO tiếp tục tăng vốn lên 3.300 tỷ đồng. Vào tháng 4/2025, vốn điều lệ của doanh nghiệp này đạt mức 3.500 tỷ đồng, cơ cấu cổ đông không được công khai.
Tại thay đổi gần nhất vào tháng 3/2026, đại diện pháp luật vẫn là Tổng Giám đốc Nguyễn Văn Vinh. Thông tin về thuế cho thấy, thời điểm này doanh nghiệp có tổng số 6 lao động.
Theo giới thiệu trên website của Tập đoàn AMACCAO, doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực như đầu tư năng lượng và môi trường, bất động sản, du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng, sản xuất công nghiệp, giáo dục – đào tạo và tổng thầu xây dựng, lắp đặt.
Doanh nghiệp cho biết đang sở hữu hơn 40 nhà máy năng lượng môi trường và nhà máy sản xuất công nghiệp công nghệ cao đạt tiêu chuẩn châu Âu, cùng hệ sinh thái nhiều công ty thành viên với gần 6.000 lao động.
Hiện doanh nghiệp hiện sở hữu hơn 50 công ty thành viên, hơn 10 khu – cụm công nghiệp, hơn 40 nhà máy năng lượng môi trường và nhà máy sản xuất công nghiệp công nghệ cao tiêu chuẩn Châu Âu.
Trong lĩnh vực Đầu tư các dự án năng lượng – môi trường như điện rác, điện gió, thuỷ điện…: Tập đoàn AMACCAO đã làm chủ công nghệ và là “Nhà đầu tư Việt Nam đầu tiên” tham gia mạnh mẽ vào chuỗi xử lý môi trường, tiên phong về phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, giúp giải quyết vấn đề môi trường cũng như tạo ra năng lượng sạch cho hàng loạt các tỉnh thành trên cả nước, mang lại lợi ích thiết thực và bền vững cho cộng đồng và xã hội.
AMACCAO hiện đang mua cổ phần chuỗi các dự án Nhà máy điện rác, Nhà máy điện gió và Nhà máy thủy điện trên khắp cả nước.
Hơn 1.700 tỷ đồng cổ phần doanh nghiệp thành viên được dùng làm tài sản bảo đảm
Dữ liệu từ hệ thống đăng ký giao dịch bảo đảm cho thấy CTCP Tập đoàn Amaccao đã nhiều lần sử dụng cổ phần tại các doanh nghiệp thành viên làm tài sản thế chấp cho các khoản tín dụng tại BIDV.
Cụ thể, ngày 12/3/2021, Amaccao ký hợp đồng bảo đảm số 05/2021/14150156/HĐBĐ với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Chi nhánh Hà Nội, thế chấp 20 triệu cổ phần tại Công ty CP Điện gió Khe Sanh. Khối cổ phần này được định giá 200 tỷ đồng.
Đến ngày 28/7/2021, doanh nghiệp tiếp tục bổ sung 15 triệu cổ phần Điện gió Khe Sanh vào tài sản bảo đảm, với giá trị định giá 150 tỷ đồng. Sau đó, ngày 19/11/2021, Amaccao đăng ký thế chấp thêm 6,4 triệu cổ phần tại doanh nghiệp này, tương ứng giá trị 64 tỷ đồng.
Tiếp tục trong năm 2022, ngày 6/7/2022, tập đoàn bổ sung vào tài sản thế chấp phần vốn góp tăng thêm gồm 51,2 triệu cổ phần tại Công ty CP Điện gió Khe Sanh. Khối cổ phần này được định giá 51,2 tỷ đồng. Như vậy, tổng cộng Amaccao đã đưa 92,6 triệu cổ phần tại Điện gió Khe Sanh vào các giao dịch bảo đảm tại BIDV, với tổng giá trị định giá lên tới 465,2 tỷ đồng.
Ngoài lĩnh vực năng lượng tái tạo, Amaccao còn dùng cổ phần tại Công ty CP Công nghệ Môi trường Xanh Seraphin làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay tại BIDV Chi nhánh Thái Hà. Theo đăng ký ngày 30/6/2022, doanh nghiệp thế chấp lượng cổ phần tại Seraphin có giá trị định giá 663,6 tỷ đồng.
Đến cuối tháng 9/2025, hồ sơ đăng ký thay đổi cho thấy Amaccao đã chỉnh lý thông tin tài sản bảo đảm, xác định đang sở hữu và thế chấp 66.360.100 cổ phần tại Seraphin, tương ứng giá trị 663,6 tỷ đồng. Đồng thời, tập đoàn đăng ký thế chấp bổ sung thêm 57.637.847 cổ phần tại doanh nghiệp này, với giá trị 576,4 tỷ đồng. Tổng giá trị cổ phần Seraphin được sử dụng làm tài sản bảo đảm theo hồ sơ đăng ký đạt khoảng 1.239,98 tỷ đồng.
Như vậy, riêng các tài sản bảo đảm là cổ phần tại Điện gió Khe Sanh và Công nghệ Môi trường Xanh Seraphin đã có tổng giá trị định giá hơn 1.705 tỷ đồng, cho thấy quy mô tài sản và mức độ huy động vốn đáng kể của Tập đoàn Amaccao trong những năm gần đây.
Thị trường rác Việt Nam thu hút sự chú ý không chỉ dòng vốn trong nước mà còn cả ở nước ngoài. Trong đó, đáng chú ý là sự xuất hiện của các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực điện rác, với China Everbright International Limited (Everbright).
Vậy Everbright đã tiếp cận thị trường xử lý rác Việt Nam như thế nào, nguồn vốn Trung Quốc đóng vai trò ra sao và dấu ấn của doanh nghiệp này được thể hiện qua những dự án nào? Ở bài sau Tạp chí Kinh tế Môi trường sẽ giới thiệu bạn đọc xung quanh nội dung này.
O.L
