Thu nhập không thấp nhưng mãi chẳng dư, có thể bạn đang mắc 5 kiểu tiêu tiền này
Khi thu nhập tăng, nhiều người kỳ vọng khả năng tích lũy cũng sẽ tốt hơn. Tuy nhiên, nếu chi tiêu tăng gần tương ứng với thu nhập, số tiền giữ lại mỗi tháng có thể không thay đổi đáng kể.
Không phải mọi khoản chi đều cần cắt giảm. Điều quan trọng là nhận ra những thói quen khiến tiền liên tục chảy ra mà bản thân không thực sự nhận thấy.
Có thêm tiền là nâng ngay mức sống
Lương tăng, được thưởng hoặc có thêm nguồn thu nhập, nhiều người lập tức nghĩ đến việc nâng cấp cuộc sống: đổi điện thoại, chuyển sang căn hộ đắt hơn, ăn uống thoải mái hơn hoặc sử dụng các dịch vụ tiện lợi thường xuyên hơn.
Những khoản chi này không sai nếu nằm trong khả năng tài chính. Vấn đề xuất hiện khi thu nhập tăng bao nhiêu, mức chi tiêu cũng tăng gần tương ứng.
Khi đó, dù kiếm được nhiều tiền hơn, khoảng cách giữa thu nhập và khoản tiết kiệm vẫn gần như không thay đổi. Nếu muốn cải thiện khả năng tích lũy, mỗi lần thu nhập tăng có thể dành một phần cho tiết kiệm hoặc các mục tiêu tài chính trước khi nâng mức chi tiêu.
Khoản nhỏ nào cũng nghĩ “chỉ vài chục nghìn”
Một ly cà phê, phí giao đồ ăn, một món hàng đang giảm giá hay vài sản phẩm thêm vào giỏ hàng có thể không khiến bạn cảm thấy mình vừa tiêu nhiều tiền.
Tuy nhiên, những khoản nhỏ lặp lại thường xuyên lại dễ tạo thành một con số đáng kể. Khi nhìn từng giao dịch riêng lẻ, rất khó nhận ra mức chi thực tế trong cả tháng.
Không nhất thiết phải loại bỏ tất cả những khoản chi nhỏ. Thay vào đó, có thể kiểm tra lại lịch sử giao dịch và cộng các khoản cùng nhóm để biết mình thực sự đang dành bao nhiêu tiền cho cà phê, đồ ăn giao tận nơi, mua sắm trực tuyến hay những món “tiện tay” mỗi tháng.
Mệt cũng tự thưởng, vui cũng tự thưởng
Sau một ngày làm việc căng thẳng, bạn gọi món ăn yêu thích. Hoàn thành một công việc quan trọng, bạn mua một món đồ mới. Nhận lương, bạn lại tự thưởng cho bản thân.
Tự thưởng là một cách tận hưởng thành quả lao động và không nhất thiết phải loại bỏ. Nhưng nếu gần như mọi cảm xúc đều trở thành lý do để mua sắm, khoản chi này có thể dần trở thành một phần lớn trong ngân sách.
Một cách đơn giản là đặt trước một khoản dành cho giải trí và những món mua cho bản thân. Khi đã có giới hạn, bạn vẫn có thể tận hưởng mà không phải lo lắng vì chi quá tay.
Luôn chọn phiên bản đắt hơn nhu cầu
Có thể một chiếc điện thoại tầm trung đã đáp ứng đủ nhu cầu, nhưng bạn lại chọn phiên bản cao cấp hơn. Một căn hộ vừa đủ sử dụng có thể phù hợp, nhưng bạn muốn thêm diện tích và tiện ích. Một chuyến du lịch trong khả năng tài chính cũng được nâng cấp bởi hàng loạt lựa chọn đắt tiền.
Một vài lần nâng cấp không nhất thiết tạo áp lực lớn. Tuy nhiên, nếu thói quen này xuất hiện ở hầu hết các khoản chi, mức sống sẽ tăng rất nhanh mỗi khi thu nhập tăng.
Trước một món đồ hoặc dịch vụ có nhiều phiên bản, thay vì chỉ hỏi “mình có đủ tiền mua không?”, có thể đặt thêm câu hỏi “mình có thực sự cần phiên bản này không?”. Khoảng cách giữa nhu cầu và mong muốn đôi khi chính là khoản tiền có thể giữ lại.
Kiếm được bao nhiêu lại tìm cách tiêu hết
Đây là kiểu chi tiêu khiến việc tích lũy dễ bị trì hoãn. Khi có thêm tiền, người ta nghĩ đến một món đồ mới, chuyến du lịch mới hoặc một nhu cầu mới, nhưng lại không xác định trước số tiền muốn giữ lại.
Nếu tiết kiệm chỉ là phần tiền còn dư sau khi đã thanh toán mọi hóa đơn và mua sắm, khoản này thường không ổn định. Tháng nào phát sinh nhiều nhu cầu, gần như sẽ không còn gì để dành.
Thay vào đó, có thể xác định trước một khoản dành cho tiết kiệm ngay khi nhận thu nhập, sau đó phân bổ phần còn lại cho các nhu cầu thiết yếu, giải trí và những mong muốn cá nhân. Tỷ lệ cụ thể cần phụ thuộc vào thu nhập, chi phí cố định và mục tiêu của từng người.
Không phải mọi khoản chi đều là lãng phí và cũng không phải cứ tiết kiệm nhiều là cách quản lý tiền tốt. Một ngân sách hợp lý vẫn cần dành chỗ cho sức khỏe, trải nghiệm, sở thích và những nhu cầu thực tế.
Điều đáng xem lại là những khoản chi tăng lên theo thu nhập nhưng không thực sự cải thiện chất lượng cuộc sống tương ứng. Khi kiểm soát được những khoản này, phần tiền giữ lại mỗi tháng sẽ có cơ hội tăng lên.
Cuối cùng, khả năng tích lũy không chỉ phụ thuộc vào việc kiếm được bao nhiêu mà còn nằm ở cách sử dụng số tiền mình có. Khi thu nhập tăng, nếu biết giữ lại một phần trước khi nâng mức chi tiêu, việc xây dựng khoản dự phòng và các mục tiêu tài chính dài hạn sẽ chủ động hơn.
