Phú Quốc siết kỷ cương đất đai: Từ vận động dân sự đến bảo vệ “vốn tự nhiên” bền vững
* Dưới góc nhìn kinh tế môi trường, đây không chỉ là bài toán thực thi pháp luật, mà là hành động cấp thiết để chặn đứng các “ngoại ứng tiêu cực”, bảo vệ vốn tự nhiên và tạo nền tảng cho bất động sản xanh phát triển.
Trong những ngày cuối tháng 9, đầu tháng 10/2026, các lực lượng chức năng tại đặc khu Phú Quốc đồng loạt triển khai đợt cao điểm xử lý vi phạm đất đai tại nhiều địa bàn. Hàng loạt trường hợp chiếm đất Nhà nước quản lý, sử dụng đất sai mục đích được rà soát, xử lý.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số diện tích đất được thu hồi, mà ở cách thức tổ chức thực hiện: kiên trì tuyên truyền, vận động đối với người dân có ý thức chấp hành; đồng thời kiên quyết cưỡng chế đối với những trường hợp cố tình không thực hiện quyết định xử lý.
Cách làm này đang cho thấy một yêu cầu xuyên suốt trong quản lý đất đai: pháp luật phải được thực thi nghiêm minh, nhưng quá trình thực thi cần đi cùng tuyên truyền, giải thích để tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Nhiều hộ dân chủ động trả lại đất trước giờ cưỡng chế
Thực hiện chỉ đạo của UBND đặc khu Phú Quốc, các tổ công tác liên ngành đã rà soát và xử lý nhiều trường hợp vi phạm tại Dương Tơ, Hàm Ninh, Cửa Dương, Dương Đông và khu vực hồ nước Cửa Cạn.
Trong đợt cao điểm từ ngày 28/9 đến 2/10/2026, công tác vận động, tuyên truyền được triển khai song song với các biện pháp xử lý hành chính.
Tại Dương Tơ, trong 12 quyết định cưỡng chế xử phạt vi phạm hành chính, sau quá trình tuyên truyền, vận động đã có 5 trường hợp tự nguyện chấp hành, tháo dỡ và bàn giao toàn bộ diện tích đất vi phạm cho Nhà nước quản lý.
Đây là kết quả có ý nghĩa không chỉ ở việc thu hồi được đất mà còn cho thấy hiệu quả của phương pháp vận động, giải thích để người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm.
Đối với 7 trường hợp còn lại tại Suối Đá, Đường Bào và Suối Lớn, khi người vi phạm không tự nguyện chấp hành, lực lượng chức năng đã tổ chức cưỡng chế theo đúng trình tự pháp luật.
Tại Dương Đông, kết quả vận động còn rõ nét hơn. 100% trường hợp trong danh sách xử lý tại Khu phố 10, gồm hộ ông Võ Văn Hùng và ông Danh Văn Linh, sau khi được tuyên truyền, vận động đã nhận thức vi phạm và tự nguyện bàn giao đất cho Nhà nước quản lý.
Từ những trường hợp trên có thể thấy, xử lý vi phạm đất đai không chỉ là câu chuyện của các quyết định hành chính. Hiệu quả cuối cùng còn phụ thuộc vào cách chính quyền giải thích pháp luật, đối thoại và vận động người dân chấp hành.
Khi người dân tự nguyện tháo dỡ công trình, khôi phục hiện trạng và trả lại đất, quá trình xử lý được thực hiện thuận lợi hơn, đồng thời hạn chế những tác động không cần thiết đến đời sống và an ninh trật tự tại địa phương.
Kiên quyết với những trường hợp cố tình vi phạm
Tuy nhiên, vận động không đồng nghĩa với buông lỏng xử lý.
Đối với các trường hợp cố tình không chấp hành, chính quyền địa phương đã tổ chức cưỡng chế theo quy định, thể hiện rõ yêu cầu bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật trong quản lý đất đai.
Tại Hàm Ninh, lực lượng chức năng tổ chức cưỡng chế 4 quyết định tại khu phố Bãi Vòng, thu hồi hơn 7.800 m² đất bị chiếm dụng trái phép.
Tại Cửa Dương, lực lượng chức năng cưỡng chế 2 trường hợp sử dụng đất sai mục đích tại khu phố Cây Thông Trong.
Đáng chú ý, tại khu vực tái định cư, hồ nước Cửa Cạn, lực lượng chức năng đã giải tỏa 6 quyết định đối với 5 hộ dân, thu hồi tổng diện tích 11.410,7 m².
Những con số này cho thấy phạm vi xử lý không chỉ tập trung ở một khu vực mà được triển khai trên nhiều địa bàn, với các dạng vi phạm khác nhau.
Việc xử lý dứt điểm những trường hợp chiếm đất Nhà nước quản lý, sử dụng đất sai mục đích có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý tài nguyên. Đất đai là nguồn lực hữu hạn, đồng thời là nền tảng để triển khai quy hoạch, hạ tầng và các công trình phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Nếu để vi phạm kéo dài, việc khôi phục hiện trạng về sau sẽ khó khăn hơn, thậm chí có thể phát sinh những hệ lụy liên quan đến quy hoạch, môi trường, hạ tầng và quyền lợi của các chủ thể khác.
Vì vậy, xử lý nghiêm ngay từ đầu không chỉ nhằm giải quyết một vụ việc cụ thể mà còn góp phần ngăn ngừa tâm lý xem nhẹ pháp luật, hạn chế nguy cơ hình thành các điểm nóng mới về đất đai.
Giữ đất công, giữ không gian phát triển lâu dài
Phú Quốc đang trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển du lịch và triển khai nhiều công trình có quy mô lớn. Trong bối cảnh đó, đất đai càng trở thành nguồn lực quan trọng đối với quá trình phát triển.
Bởi vậy, lập lại trật tự quản lý đất đai không thể chỉ được nhìn nhận dưới góc độ xử lý vi phạm hành chính. Đằng sau mỗi diện tích đất được thu hồi là yêu cầu bảo vệ không gian quy hoạch, bảo vệ nguồn lực công và bảo đảm việc sử dụng đất đúng mục đích.
Đặc biệt, việc người dân tự nguyện bàn giao đất sau khi được tuyên truyền, vận động cho thấy công tác dân vận có thể trở thành một phần quan trọng trong thực thi pháp luật.
Thuyết phục để người dân tự giác chấp hành; xử lý nghiêm khi cố tình vi phạm là hai cách thức không đối lập mà bổ trợ cho nhau. Mục tiêu cuối cùng là đưa hoạt động quản lý đất đai trở về đúng khuôn khổ pháp luật.
Đây cũng là cách tiếp cận cần thiết đối với một địa bàn đang có tốc độ phát triển nhanh như Phú Quốc. Phát triển hạ tầng, đô thị và du lịch phải đi cùng với kỷ luật trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng và bảo vệ môi trường.
Đợt cao điểm từ ngày 28/9 đến 2/10/2026 vì thế không chỉ dừng ở việc cưỡng chế, thu hồi đất hay tháo dỡ công trình vi phạm. Quan trọng hơn, kết quả từ thực tế cho thấy một hướng xử lý kết hợp giữa tuyên truyền – vận động – tự nguyện khắc phục – cưỡng chế đúng pháp luật, qua đó từng bước khôi phục kỷ cương trong quản lý đất đai.
Khi đất Nhà nước quản lý được bảo vệ, các vi phạm được xử lý kịp thời và người dân đồng thuận chấp hành pháp luật, nguồn lực đất đai mới có thể được sử dụng đúng quy hoạch, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm lợi ích lâu dài của cộng đồng.
Với Phú Quốc, đó không chỉ là yêu cầu của một đợt cao điểm xử lý vi phạm, mà còn là điều kiện quan trọng để xây dựng một không gian phát triển có trật tự, có kỷ cương và bền vững.
Chỉ khi “vốn tự nhiên” được bảo vệ bằng kỷ luật thép, các dòng vốn đầu tư chân chính mới có không gian để kiến tạo nên những dự án bất động sản xanh đúng nghĩa, mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng và nền kinh tế Đảo Ngọc.
Thanh Xuân
