Nghịch lý tăng trưởng của xe máy xăng: Thị phần ngày càng giảm, doanh số đi ngang
Cứ 5 xetăng thêm, có tới 4 xe chạy điện
Số liệu thị trường xe máy Việt Nam những tháng gần đây cho thấy một diễn biến đáng chú ý: phần lớn tăng trưởng mới của toàn ngành đến từ xe điện.
Theo chuyên trang thống kê MotorCyclesData, trong 7 tháng của năm 2026, toàn thị trường tiêu thụ khoảng 1,86 triệu xe hai bánh, tăng 19,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xe máy điện đạt 513.742 chiếc, tăng 97,2%. Ngược lại, theo ước tính, doanh số xe máy xăng chỉ còn tăng 4,4%, đạt khoảng 1,3 triệu chiếc.
Như vậy, tốc độ tăng trưởng của xe điện cao gấp hơn 22 lần xe xăng và gần 5 lần mức tăng chung của toàn ngành. Đáng chú ý hơn, nếu bóc tách lượng xe bán tăng thêm so với cùng kỳ, sự chênh lệch còn lớn hơn.
Tính toán từ số liệu của MotorCyclesData cho thấy, với mức tăng 97,2%, lượng xe điện bán ra trong 7 tháng của năm 2026 đã tăng thêm khoảng 253.000 chiếc so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, toàn thị trường chỉ tăng thêm gần 305.000 xe.
Nói cách khác, cứ 100 xe máy bán tăng thêm của toàn thị trường, khoảng 83 chiếc là xe điện. Phân khúc này đã đóng góp hơn 80% phần tăng trưởng doanh số. Thị phần của xe điện qua đó đạt khoảng 27,6%, tăng 10,8 điểm phần trăm so với mức 16,8% cùng kỳ năm trước. Ngược lại, thị phần xe xăng thu hẹp từ 83,2% xuống còn 72,4%.
Nhìn lại giai đoạn dài hơn, xu hướng này càng được thể hiện rõ. Năm 2018, năm thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) – vốn chủ yếu kinh doanh xe xăng – từng bán ra 3,3 triệu xe. Đến năm 2023, doanh số giảm còn 2,5 triệu xe, thấp hơn 16,2% so với năm 2022. Trong các năm tiếp theo, doanh số xe xăng gần như đi ngang, ở mức 2,5-2,6 triệu xe.
Sự lệch pha càng rõ nét trong năm 2025. Doanh số toàn thị trường xe 2 bánh tăng 13% (từ 2,9 lên 3,3 triệu xe, theo số liệu của MotorCycles Data), nhưng xe máy xăng lại giảm 1,5% (theo số liệu của VAMM). Cũng trong năm 2025, Honda chỉ có mức tăng trưởng 5% trong khi VinFast ghi nhận mức tăng tới 473% so với năm trước.
Những con số cho thấy xe điện đang trở thành đầu kéo tăng trưởng của thị trường xe hai bánh Việt Nam. Trái lại, xe xăng hụt hơi về tốc độ tăng trưởng và ngày càng thu hẹp thị phần.
Hạ tầng sạc, đổi pin tiếp sức cho đà tăng trưởng xe điện
Với tốc độ tăng trưởng gần 100% và thị phần tăng gần 11 điểm phần trăm chỉ sau một năm, giới quan sát nhận định, xe máy điện có cơ sở để tiếp tục mở rộng mạnh mẽ trong những năm tới. Đà tăng này được thúc đẩy bởi những lợi thế ngày càng rõ rệt về chi phí sử dụng, công nghệ và hạ tầng nạp năng lượng.
Phân tích về sự dịch chuyển này, giới chuyên gia nhận định hiệu quả kinh tế là yếu tố tác động đầu tiên tới quyết định mua xe. Trên cùng quãng đường di chuyển, chi phí sạc điện thường thấp hơn đáng kể so với tiền xăng. Xe điện cũng có kết cấu truyền động đơn giản hơn, không cần thay dầu động cơ, bugi và bảo dưỡng nhiều bộ phận cơ khí như xe xăng. Khoản chênh lệch về chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng được tích lũy trong thời gian dài sử dụng tạo sức hấp dẫn đối với cả khách hàng cá nhân và người kinh doanh dịch vụ vận tải.
Bên cạnh đó, xe máy điện ngày càng đa dạng về sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng. Các mẫu xe phổ thông hiện có mức giá cạnh tranh tương đương xe tay ga truyền thống, đi kèm ưu điểm về động cơ tăng tốc nhanh, vận hành êm và ít rung. Nhiều dòng xe còn được trang bị các tiện ích như kết nối điện thoại, theo dõi tình trạng xe từ xa hay định vị phương tiện.
Quãng đường di chuyển cũng được nâng cấp đáng kể. Đơn cử, nhiều mẫu xe máy điện của VinFast có thể đi tới 262 km sau một lần sạc đầy.
Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của hạ tầng đổi pin đang tháo gỡ một trong những rào cản lớn nhất đối với người sử dụng xe điện. Theo số liệu cập nhật, mạng lưới tủ đổi pin của V-Green đã đạt khoảng 80.000 tủ trên toàn quốc và đang được quy hoạch mở rộng lên quy mô 150.000 tủ vào cuối năm 2026, cho phép người dùng tiếp cận các điểm nạp năng lượng thuận tiện hơn.
Với các dòng xe hỗ trợ đổi pin, chủ xe có thể thay pin tại tủ đổi trong thời gian ngắn, không cần chờ sạc. Phương án này đặc biệt phù hợp với người thường xuyên di chuyển hoặc sống tại chung cư chưa hoàn thiện hạ tầng sạc.
Các chương trình hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cũng góp phần thúc đẩy sức mua. Chẳng hạn, VinFast đang triển khai chương trình “Vì tương lai xanh” lần 2, với mức ưu đãi từ 1,5 đến 6 triệu đồng cho xe máy điện tùy dòng xe và phiên bản. Khách hàng sử dụng các dòng xe đổi pin thuộc diện áp dụng còn được hỗ trợ 20 lượt đổi pin miễn phí mỗi tháng đến hết ngày 30/6/2028. Những chính sách này tiếp tục giảm chi phí sở hữu và sử dụng xe điện.
Ngoài các lợi ích trực tiếp đối với người dùng, xe máy điện không phát thải khi vận hành, góp phần giảm ô nhiễm không khí và tiếng ồn tại đô thị. Xu hướng chuyển đổi vì thế còn được thúc đẩy bởi các chính sách phát triển giao thông xanh, giảm phát thải tại các thành phố lớn.
Với hàng loạt yếu tố thuận lợi về sản phẩm, chi phí và hạ tầng, xe máy điện được dự báo sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tiếp tục mở rộng thị phần trong những năm tới. Khi xe điện ngày càng thuận tiện và kinh tế hơn, xu hướng dịch chuyển trên thị trường sẽ ngày càng rõ nét theo hướng nghiêng về xe điện trong khi xe xăng tiếp tục chịu sức ép cạnh tranh và mất dần thị phần.
Kim Dung
