TTC AgriS (SBT): Nợ vay gần 19.600 tỷ đồng, áp lực trả lãi đè nặng dòng tiền kinh doanh
Các khoản phải thu của TTC AgriS tăng hơn 5.000 tỷ đồng
Sau những biến động về hiệu quả kinh doanh trong quý I niên độ 2026-2027, cơ cấu tài sản của CTCP Thành Thành Công – Biên Hoà (TTC AgriS, mã: SBT) tiếp tục là vấn đề đáng chú ý khi một lượng vốn lớn đang tập trung tại các khoản phải thu và trả trước cho người bán.
Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của TTC AgriS đạt 40.801,8 tỷ đồng, tăng 8% so với đầu niên độ. Trong đó, tài sản ngắn hạn đạt 29.402,2 tỷ đồng, chiếm khoảng 72,1% tổng tài sản.
Đáng chú ý, phải thu ngắn hạn tăng từ 10.030,3 tỷ đồng lên 15.112,9 tỷ đồng, tương ứng tăng 50,6%, chiếm 51,4% tài sản ngắn hạn.
Trong cơ cấu khoản mục này, phải thu ngắn hạn của khách hàng tăng từ 2.502,9 tỷ đồng lên 5.666,8 tỷ đồng, tương đương gấp 2,26 lần đầu kỳ. Trả trước cho người bán ngắn hạn cũng tăng 27%, lên 8.205,6 tỷ đồng.
Đáng chú ý, riêng khoản trả trước cho nông dân trồng mía đạt 2.412,2 tỷ đồng. Cùng với 411 tỷ đồng trả trước dài hạn cho nông dân, đây là nguồn vốn doanh nghiệp ứng trước nhằm đảm bảo vùng nguyên liệu phục vụ hoạt động sản xuất.
Ở chiều tích cực, hàng tồn kho giảm 26,5%, từ 4.144,3 tỷ đồng xuống 3.047,3 tỷ đồng. Tiền và các khoản tương đương tiền tăng 69%, lên 3.081,5 tỷ đồng.
Ngoài ra, TTC AgriS còn duy trì 7.145 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn ngắn hạn và 517,6 tỷ đồng chứng khoán kinh doanh, chủ yếu là cổ phiếu CTCP Điện Gia Lai (GEG).
Nợ phải trả chiếm 69% tổng nguồn vốn
Tại thời điểm cuối tháng 9/2026, tổng nợ phải trả của TTC AgriS đạt 28.198,1 tỷ đồng, chiếm 69,1% tổng nguồn vốn, tăng 11,4% so với đầu niên độ. Trong khi đó, vốn chủ sở hữu đạt 12.603,7 tỷ đồng, chiếm 30,9%, chỉ tăng 1,1%.
Đáng chú ý, nợ ngắn hạn đạt 22.438,4 tỷ đồng, chiếm 55% tổng nguồn vốn và tăng 16,8% so với đầu kỳ. Trong đó, vay nợ ngắn hạn ở mức 13.970,8 tỷ đồng, tăng 17,4%.
Tổng dư nợ vay và nợ thuê tài chính, bao gồm các khoản vay ngắn hạn, dài hạn và trái phiếu chuyển đổi, lên tới 19.556,4 tỷ đồng, tăng 9,7% so với mức 17.830,3 tỷ đồng đầu niên độ.
Con số này tương đương khoảng 1,55 lần vốn chủ sở hữu, phản ánh mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính đáng kể của doanh nghiệp.
Trong cơ cấu dư nợ, vay nợ ngắn hạn chiếm 71,4%, tương đương 13.970,8 tỷ đồng. Riêng vay ngắn hạn ngân hàng đạt 11.298,8 tỷ đồng, tăng gần 40% chỉ sau một quý.
First Commercial Bank là tổ chức cho vay ngắn hạn lớn nhất với dư nợ 4.196,5 tỷ đồng. Các khoản vay đáng kể khác gồm VIB với 1.155,3 tỷ đồng, tổng dư nợ tại các chi nhánh BIDV khoảng 1.707,3 tỷ đồng, UOB khoảng 695,1 tỷ đồng.
Ở nhóm vay dài hạn, tổng dư nợ ngân hàng đạt 5.261,7 tỷ đồng, trong đó 2.074,6 tỷ đồng đến hạn trả trong vòng 12 tháng. Các tổ chức tài trợ vốn lớn gồm First Commercial Bank, ING Bank và DEG.
Bên cạnh các khoản vay ngân hàng, SBT còn ghi nhận 1.184,7 tỷ đồng trái phiếu thường dài hạn và 987,1 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi dài hạn.
Một điểm đáng chú ý khác trong cơ cấu nguồn vốn của SBT là khoản phải trả ngắn hạn khác tăng lên 5.486,8 tỷ đồng, tăng 33,1% so với đầu niên độ.
Trong đó, phần lớn là khoản phải trả từ giao dịch miễn truy đòi bộ chứng từ, với giá trị khoảng 5.218,1 tỷ đồng.
Ngoài ra, trong quý I, SBT đã hoàn tất chuyển đổi 4.755.116 trái phiếu chuyển đổi SBT425026 thành 28.219.113 cổ phiếu phổ thông, qua đó làm tăng vốn điều lệ thêm khoảng 282,2 tỷ đồng.
Dòng tiền kinh doanh âm 385 tỷ đồng
Bên cạnh cơ cấu nợ vay, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh là vấn đề đáng chú ý trong báo cáo tài chính quý I của SBT.
Cụ thể, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 385 tỷ đồng. Mức âm này đã thu hẹp so với con số âm 479,4 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, nhưng cho thấy hoạt động kinh doanh vẫn chưa tạo ra dòng tiền dương.
Nguyên nhân đáng chú ý nhất là sự gia tăng của các khoản phải thu. Trong kỳ, biến động tăng các khoản phải thu khiến dòng tiền bị rút ra 2.714,4 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần mức 1.345,3 tỷ đồng cùng kỳ.
Ở chiều ngược lại, hàng tồn kho giảm giúp bổ sung 1.098,2 tỷ đồng và các khoản phải trả tăng đóng góp thêm 1.289,7 tỷ đồng vào dòng tiền.
Tuy nhiên, các khoản bổ sung này chưa đủ bù đắp lượng vốn bị hút vào phải thu và trả trước người bán.
Đặc biệt, tiền lãi vay thực tế đã thanh toán trong kỳ lên tới 618,3 tỷ đồng, tăng 92,7% so với cùng kỳ. Con số này còn cao hơn chi phí lãi vay được ghi nhận trên báo cáo kết quả kinh doanh là 487,3 tỷ đồng.
Trong khi đó, dòng tiền từ hoạt động đầu tư cũng âm 607,5 tỷ đồng. Như vậy, cả hai hoạt động kinh doanh và đầu tư đều ghi nhận dòng tiền âm trong quý đầu niên độ.
Để bù đắp, SBT ghi nhận dòng tiền thuần từ hoạt động tài chính dương 2.211,7 tỷ đồng. Trong kỳ, doanh nghiệp thu về 9.097,2 tỷ đồng từ đi vay và chi 6.867,3 tỷ đồng để trả nợ gốc vay.
Nhờ dòng tiền tài chính, tổng lưu chuyển tiền thuần trong kỳ đạt 1.219,2 tỷ đồng, đưa tiền và các khoản tương đương tiền cuối kỳ lên 3.081,5 tỷ đồng.
Dòng tiền trong hệ sinh thái
Theo thuyết minh TTC AgriS phát sinh nhiều giao dịch với các bên liên quan, bao gồm cổ đông lớn là CTCP Đầu tư Thành Thành Công, các công ty liên kết như CTCP Toàn Hải Vân, CTCP Xuất Nhập khẩu Bến Tre và một số doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái Thành Thành Công (TTC Group).
Trong kỳ, quy mô giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ với một số đơn vị liên quan có xu hướng thu hẹp so với cùng kỳ niên độ trước. Cụ thể, doanh thu bán hàng của SBT với cổ đông lớn CTCP Đầu tư Thành Thành Công đạt 14,4 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức 188,8 tỷ đồng cùng kỳ. Thu nhập lãi phát sinh từ đơn vị này cũng giảm từ 4,8 tỷ đồng xuống còn khoảng 0,6 tỷ đồng.
Đối với CTCP Xuất Nhập khẩu Bến Tre, SBT ghi nhận giá trị mua hàng hóa 42,1 tỷ đồng, giảm so với mức 103,7 tỷ đồng cùng kỳ. Ở chiều bán hàng, doanh thu đạt 1,9 tỷ đồng, cao hơn mức 0,6 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước.
Tại các doanh nghiệp cùng tập đoàn, SBT phát sinh giao dịch mua nguyên liệu từ CTCP Bao bì Xanh trị giá 11,6 tỷ đồng, giảm đáng kể so với 82,8 tỷ đồng cùng kỳ. Ngoài ra, doanh nghiệp mua hàng hóa từ đơn vị này với giá trị khoảng 0,6 tỷ đồng. Doanh thu bán hàng cho CTCP Thương mại Thành Thành Công đạt 5,5 tỷ đồng, thấp hơn mức 35,2 tỷ đồng cùng kỳ. SBT cũng ghi nhận 0,3 tỷ đồng chi phí lãi vay phát sinh với CTCP Năng lượng Thành Thành Công.
Về số dư công nợ, tại ngày 30/9/2026, các khoản phải thu và phải trả với bên liên quan nhìn chung giảm so với đầu niên độ. Cụ thể, phải thu ngắn hạn khách hàng còn 24,1 tỷ đồng, giảm từ 60,4 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026; trong đó, CTCP Đầu tư Thành Thành Công chiếm 22,7 tỷ đồng.
Khoản trả trước cho người bán ngắn hạn đạt 62,7 tỷ đồng, giảm so với mức 66,3 tỷ đồng đầu kỳ. Các đối tác có số dư đáng chú ý gồm CTCP Đầu tư Thành Thành Công với 25,2 tỷ đồng, CTCP Bao bì Xanh với 25 tỷ đồng và CTCP Du lịch Thành Thành Công với 12,3 tỷ đồng.
Trong khi đó, phải thu ngắn hạn khác đạt 13,7 tỷ đồng, giảm nhẹ so với mức 14,4 tỷ đồng đầu kỳ. Khoản phải trả người bán ngắn hạn còn 17,1 tỷ đồng, giảm hơn một nửa so với mức 35,7 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến CTCP Xuất Nhập khẩu Bến Tre với 9 tỷ đồng và CTCP Bao bì Xanh với 7,8 tỷ đồng.
Về thù lao lãnh đạo, trong quý I niên độ 2026-2027, tổng thù lao Hội đồng quản trị SBT đạt 3,6 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm trước. Trong đó, bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT, nhận gần 1,2 tỷ đồng; ông Lê Quang Phúc, thành viên độc lập HĐQT, nhận 750 triệu đồng; ông Trần Trọng Gia Vinh nhận 735 triệu đồng; ông Trần Tấn Việt nhận 540 triệu đồng và bà Huỳnh Bích Ngọc nhận 450 triệu đồng.
Đối với Ban Tổng Giám đốc, tổng thù lao trong kỳ đạt 7,9 tỷ đồng, giảm so với mức 8,2 tỷ đồng cùng kỳ. Riêng ông Thái Văn Chuyện, Tổng Giám đốc, nhận 1,6 tỷ đồng. Phần thù lao của các thành viên quản lý khác đạt 6,3 tỷ đồng.
