Phú Quốc trước APEC 2027: Đào tạo nhân lực, mở đường cho sinh kế bền vững
Áp lực nhân lực và khoảng cách giữa đào tạo với nhu cầu thực tế
APEC 2027 đang mở ra cơ hội tăng tốc cho Phú Quốc, không chỉ ở hạ tầng, dịch vụ và du lịch mà còn ở thị trường lao động. Khi các dự án, tổ hợp nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, hàng không và y tế tiếp tục mở rộng, nhu cầu nhân lực chất lượng cao sẽ gia tăng. Tuy nhiên, phía sau cơ hội tuyển dụng là bài toán không thể giải quyết bằng những con số đơn thuần: đào tạo thế nào để người lao động địa phương đáp ứng được yêu cầu công việc, có thu nhập ổn định và đủ điều kiện gắn bó lâu dài với quê hương?

Chiều 19/11/2026, tại trụ sở UBND tỉnh An Giang, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh cùng Tập đoàn Sun Group ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2026–2031. Cùng với đó, tám cơ sở giáo dục, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn ký thỏa thuận hợp tác với các đơn vị thành viên của Sun Group; Học viện Du lịch Mặt Trời và Trường Trung cấp Nghiệp vụ Du lịch, Khách sạn EHL – Phú Quốc cũng ký kết hợp tác với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ.
Đáng chú ý, Sun Group dự kiến tuyển dụng hơn 14.000 lao động mới tại Phú Quốc trong năm 2027 cho hệ sinh thái hoạt động ở các lĩnh vực nghỉ dưỡng, du lịch – giải trí, hàng không và y tế. Đây là nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đầu tư tại địa phương, không phải tổng nhu cầu lao động của toàn Phú Quốc. Dù vậy, quy mô tuyển dụng này cho thấy sức ép đáng kể đối với công tác chuẩn bị nhân lực, nhất là khi yêu cầu về kỹ năng nghề, ngoại ngữ, tác phong và chất lượng phục vụ ngày càng cao.
Tại hội thảo “Chìa khóa nào cho nguồn nhân lực Phú Quốc đón đầu vận hội APEC 2027”, số liệu khảo sát từ chín cơ sở đào tạo cho thấy năm 2027 dự kiến có 8.681 học sinh, sinh viên tốt nghiệp. Trong đó, 3.289 người thuộc các ngành nghề phù hợp trực tiếp với nhu cầu tuyển dụng; 1.849 người thuộc nhóm ngành gần, có khả năng chuyển đổi sau đào tạo bổ sung. Tổng cộng, nguồn cung tiềm năng từ nhóm khảo sát đạt 5.138 người.
Đặt cạnh nhu cầu tuyển dụng hơn 14.000 lao động của Sun Group, con số này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa khả năng cung ứng nhân lực qua khảo sát và nhu cầu của doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây mới là nguồn nhân lực tiềm năng, không đồng nghĩa tất cả đã sẵn sàng làm việc ngay. Một bộ phận cần được bổ sung kỹ năng, đào tạo lại hoặc hoàn thiện các tiêu chuẩn nghề nghiệp trước khi có thể đáp ứng vị trí tuyển dụng.
Khoảng cách ấy không chỉ nằm ở số lượng. Điều đáng quan tâm hơn là sự tương thích giữa chương trình đào tạo với công việc thực tế. Một địa phương có thể có nhiều cơ sở đào tạo, số lượng tuyển sinh lớn, nhưng nếu ngành nghề chưa sát nhu cầu, thời lượng thực hành hạn chế, ngoại ngữ và kỹ năng dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu thì người học vẫn khó tiếp cận những vị trí việc làm có chất lượng.

Theo ông Thiều Văn Nam, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo An Giang, mạng lưới giáo dục nghề nghiệp của tỉnh sau sắp xếp gồm hai cơ sở giáo dục đại học, năm trường cao đẳng, ba trường trung cấp, chín trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên và hai trung tâm giáo dục thường xuyên. Năm học 2026–2027, toàn tỉnh có 120.802 học sinh, học viên ở các cấp trung học phổ thông và giáo dục nghề nghiệp, trong đó có 41.754 học sinh lớp 12.
Tính đến ngày 15/11/2026, công tác tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp đạt 40.027 người trên tổng chỉ tiêu 40.055, tương đương 100,07%. Trong số này có 3.758 người học cao đẳng, 7.048 người học trung cấp và 28.820 người tham gia các chương trình đào tạo ngắn hạn, sơ cấp. Bên cạnh đó, khoảng 24.000 người đang theo học các chương trình đại học trong và ngoài tỉnh.
Dự kiến, số người tốt nghiệp từ trình độ sơ cấp đến đại học của toàn tỉnh lần lượt đạt 9.800 người năm 2027, 12.800 người năm 2028, 13.100 người năm 2029 và 14.800 người năm 2030. Đây là quy mô dự báo trên phạm vi toàn tỉnh, khác với số liệu khảo sát tại chín cơ sở đào tạo được nêu tại hội thảo. Những con số này cho thấy An Giang có nguồn cung lao động đáng kể, nhưng vấn đề quyết định vẫn là khả năng phân bổ, chuyển đổi và nâng chất lượng nhân lực theo nhu cầu của từng ngành kinh tế.
Thực tế, Phú Quốc đang chuyển mình với quy mô đầu tư và tiêu chuẩn dịch vụ ngày càng cao. Trong bối cảnh đó, nhân lực du lịch không chỉ cần nghiệp vụ chuyên môn mà còn phải có khả năng giao tiếp ngoại ngữ, xử lý tình huống, ứng dụng công nghệ và am hiểu văn hóa phục vụ. Nhân lực trong lĩnh vực hàng không, y tế và các ngành dịch vụ liên quan cũng đòi hỏi chuẩn kỹ năng, kỷ luật nghề nghiệp và quy trình làm việc đặc thù.
Đào tạo vì vậy không thể chỉ dừng ở việc mở thêm lớp hay tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Cần chuyển từ tư duy đào tạo theo năng lực sẵn có của nhà trường sang đào tạo gắn với vị trí việc làm, tiêu chuẩn nghề nghiệp và dự báo nhu cầu sử dụng lao động. Doanh nghiệp cần tham gia ngay từ khâu xây dựng chương trình, xác định kỹ năng đầu ra, tiếp nhận thực tập và đánh giá chất lượng người học.
Mô hình hợp tác với EHL Hospitality Business School của Thụy Sĩ là một hướng tiếp cận đáng chú ý. Từ tháng 8/2025, Sun Group hợp tác với EHL để phát triển mô hình đào tạo song hành, trong đó thời lượng thực hành có thể lên đến 70%. Học viên được tiếp cận môi trường làm việc từ năm đầu tiên tại các khách sạn, khu nghỉ dưỡng thuộc những thương hiệu như JW Marriott, Conrad, Hilton, New World và Rixos; đồng thời có cơ hội tiếp cận các chính sách hỗ trợ tài chính, ký túc xá và việc làm.
Giá trị của mô hình này không chỉ nằm ở chương trình đào tạo mang tính quốc tế, mà còn ở việc rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp. Khi người học được tiếp xúc sớm với môi trường nghề nghiệp, được rèn kỹ năng trong điều kiện thực tế và có lộ trình việc làm rõ ràng, khả năng đáp ứng nhu cầu tuyển dụng sẽ thiết thực hơn.
Tuy nhiên, mô hình đào tạo chất lượng cao chỉ phát huy hiệu quả khi được mở rộng cơ hội tiếp cận cho người dân địa phương, nhất là học sinh ở khu vực nông thôn, vùng khó khăn và những lao động cần chuyển đổi nghề nghiệp. Học phí, chi phí sinh hoạt, điều kiện đi lại và khả năng tiếp cận thông tin tuyển sinh có thể trở thành rào cản nếu không có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Từ cam kết tuyển dụng đến trách nhiệm tạo sinh kế lâu dài
Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhấn mạnh APEC 2027 không chỉ là sự kiện đối ngoại quan trọng mà còn là cơ hội thúc đẩy Phú Quốc phát triển, tạo động lực mới cho kinh tế địa phương. Theo ông, nguồn nhân lực là yếu tố quyết định, trong đó phải giải quyết đồng thời hai yêu cầu: “đào tạo nguồn nhân lực và gắn kết chặt chẽ việc đào tạo với nhu cầu sử dụng lao động”.

Người đứng đầu UBND tỉnh cũng đặt vấn đề về khả năng giữ chân lao động tại địa phương khi An Giang có quy mô dân số khoảng 5 triệu người nhưng không ít người vẫn lựa chọn đi làm ăn xa. “Vậy tại sao người lao động vẫn lựa chọn đi xa, thay vì tìm kiếm việc làm ngay tại địa phương?”, ông Hồ Văn Mừng đặt câu hỏi.
Đây không đơn thuần là câu chuyện tuyển dụng, mà còn phản ánh chất lượng việc làm và sức hấp dẫn của thị trường lao động tại chỗ. Người lao động không chỉ quan tâm có việc làm hay không, mà còn cân nhắc mức thu nhập, chi phí sinh hoạt, điều kiện làm việc, cơ hội thăng tiến và khả năng ổn định cuộc sống. Nếu những yếu tố này chưa được bảo đảm, việc đào tạo được lao động nhưng không giữ được người lao động sẽ làm giảm hiệu quả đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp và gây lãng phí nguồn lực xã hội.
Từ thực tế đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị và cơ sở đào tạo phải xác định rõ ngành nghề, số lượng cần đào tạo; không để xảy ra tình trạng nhà trường đào tạo nhưng không gắn với đầu ra việc làm. Công tác dự báo phải bám sát định hướng phát triển của địa phương, trong khi chương trình đào tạo cần được kết nối với cam kết tuyển dụng của doanh nghiệp.
Đặc biệt, trách nhiệm của doanh nghiệp không nên dừng lại ở việc thông báo nhu cầu tuyển dụng hay tiếp nhận lao động sau đào tạo. Doanh nghiệp cần quan tâm đến tiền lương, môi trường làm việc, điều kiện sinh hoạt, phúc lợi và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Đây là những yếu tố có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng thu hút, giữ chân người lao động, đồng thời góp phần tạo dựng thị trường lao động ổn định tại địa phương.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Bùi Thành Trung, Chủ tịch Sun Group Vùng Miền Nam, cho rằng sự phát triển của doanh nghiệp chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với sự phát triển của địa phương và đời sống người dân. Ông nhấn mạnh: “Những dự án tầm vóc quốc tế không chỉ cần nhân lực chất lượng cao, mà còn phải tạo ra việc làm tốt, thu nhập ổn định và tương lai bền vững cho chính người dân trên quê hương mình”.
Sun Group xác định ba hướng phối hợp trọng tâm gồm ưu tiên tuyển dụng lao động địa phương; phối hợp với các cơ sở đào tạo và Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh để rà soát nhu cầu, kết nối cung – cầu lao động; đồng thời tham gia xây dựng chương trình đào tạo gắn với thực tiễn, nâng cao chất lượng nhân lực. Doanh nghiệp cũng đặt vấn đề chăm lo phúc lợi, xây dựng môi trường làm việc an toàn, nhân văn và tạo cơ hội thăng tiến cho người lao động.

Theo ông Bùi Thành Trung, “Tạo ra việc làm mới chỉ là bước khởi đầu; quan trọng hơn là người lao động yên tâm làm việc, có thu nhập ổn định và cơ hội thăng tiến”. Đây cũng là thước đo cần thiết để đánh giá hiệu quả của các chương trình hợp tác đào tạo và tuyển dụng trong thời gian tới.
Nhìn rộng hơn, yêu cầu về nhân lực tại Phú Quốc không chỉ là đáp ứng tốc độ mở rộng của các dự án, mà còn gắn với chất lượng tăng trưởng của một đô thị du lịch biển đảo. Khi lượng khách, hoạt động dịch vụ và quy mô vận hành gia tăng, áp lực lên hạ tầng, môi trường và chất lượng sống cũng lớn hơn. Vì vậy, nguồn nhân lực trong các lĩnh vực du lịch, lưu trú, dịch vụ và quản lý vận hành cần được trang bị cả kỹ năng nghề nghiệp lẫn nhận thức về trách nhiệm môi trường.
Một nhân viên khách sạn được đào tạo bài bản không chỉ phục vụ tốt hơn mà còn có thể góp phần thực hiện quy trình tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả nguồn nước, phân loại chất thải và hạn chế lãng phí trong hoạt động dịch vụ. Một đội ngũ vận hành có chuyên môn cũng giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh và chất lượng dịch vụ. Đây là những kỹ năng ngày càng cần thiết đối với điểm đến du lịch biển đảo, nơi chất lượng môi trường tự nhiên có quan hệ trực tiếp với sức cạnh tranh và khả năng thu hút du khách.
Ở chiều ngược lại, phát triển du lịch và dịch vụ không thể chỉ được đo bằng số lượng dự án, lượng khách hay doanh thu. Nếu người dân địa phương không được tiếp cận cơ hội việc làm, nếu chất lượng việc làm không tương xứng với yêu cầu lao động, hoặc áp lực tăng trưởng làm suy giảm chất lượng môi trường sống, thì lợi ích phát triển sẽ khó lan tỏa đồng đều. Đào tạo nhân lực vì vậy cần được nhìn nhận như một cấu phần của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, gắn tăng trưởng với cơ hội sinh kế và trách nhiệm bảo vệ tài nguyên.
Để những mục tiêu trên đi vào thực chất, vai trò điều phối của chính quyền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sở Giáo dục và Đào tạo cần phối hợp với Sở Nội vụ, các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, xác định rõ chỉ tiêu, đầu việc, thời hạn và đơn vị chịu trách nhiệm. Các cơ sở giáo dục phải thường xuyên cập nhật chương trình, tăng thời lượng thực hành, chú trọng ngoại ngữ, kỹ năng số, văn hóa dịch vụ và định hướng nghề nghiệp từ bậc phổ thông.
Về phía doanh nghiệp, việc công bố sớm nhu cầu tuyển dụng theo từng ngành nghề, vị trí và tiêu chuẩn đầu vào sẽ giúp nhà trường chủ động thiết kế chương trình phù hợp. Cùng với đó là cơ chế tiếp nhận thực tập, cử chuyên gia tham gia giảng dạy, hỗ trợ học bổng, trang thiết bị và đánh giá chất lượng đào tạo. Những cam kết này cần được cụ thể hóa bằng kết quả có thể kiểm chứng, thay vì chỉ dừng ở các văn bản hợp tác.
Đặc biệt, cần hình thành cơ chế theo dõi sau đào tạo: bao nhiêu người được tuyển dụng, bao nhiêu người làm đúng ngành nghề, tỷ lệ duy trì việc làm sau 6 tháng hoặc một năm, mức độ đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và khả năng cải thiện thu nhập của người lao động. Những chỉ số này sẽ phản ánh rõ hơn hiệu quả của sự phối hợp giữa chính quyền, nhà trường và doanh nghiệp.
APEC 2027 có thể tạo cú hích mạnh mẽ cho Phú Quốc, nhưng giá trị của cơ hội ấy không nên chỉ được nhìn nhận trong thời gian diễn ra sự kiện. Điều quan trọng là sau APEC, địa phương có giữ được đội ngũ lao động được đào tạo bài bản, doanh nghiệp có duy trì được môi trường việc làm tốt và người dân có thêm cơ hội xây dựng cuộc sống ổn định trên chính quê hương mình hay không.

Nhu cầu hơn 14.000 lao động trước thềm APEC 2027 đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo và giữ chân nhân lực tại Phú Quốc.
Như Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhấn mạnh, “Điều quan trọng không phải là chúng ta ký kết được bao nhiêu văn bản, mà là sau ký kết, có bao nhiêu lao động được đào tạo đúng nhu cầu, bao nhiêu học sinh, sinh viên tốt nghiệp có việc làm ổn định và bao nhiêu người dân An Giang có thể phát triển sự nghiệp ngay trên quê hương mình”.
Đó cũng là phép thử đối với chất lượng hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Khi người lao động địa phương được chuẩn bị đúng nghề, được trao cơ hội việc làm xứng đáng và có điều kiện gắn bó lâu dài, nguồn nhân lực sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt của các dự án, mà còn trở thành nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh, chất lượng dịch vụ và sức chống chịu của kinh tế Phú Quốc trong chặng đường sau APEC 2027.
Thanh Xuân