Nhiều ngân hàng mạnh tay tinh gọn nhân sự
Nơi anh Hùng vừa phải rời công việc sau gần 10 năm gắn bó là Sacombank. Anh nói “vẫn chưa biết cơ hội làm việc tại các ngân hàng khác ra sao”, lo ngại độ tuổi không còn là lợi thế. Chưa tìm được công việc mới phù hợp, anh tạm thời chuyển sang lái xe công nghệ để kiếm thêm thu nhập.
Bài toán cắt giảm nhân sự
Chỉ riêng 9 tháng đầu năm nay, Sacombank đã giảm 4.300 nhân viên, tương đương hơn một phần tư lực lượng lao động tại nhà băng này.
Tương tự, LPBank cũng trải qua nhiều thay đổi về lãnh đạo, cơ cấu cổ đông và chiến lược kinh doanh, từ thời ông Nguyễn Đức Thụy tham gia Hội đồng quản trị đến sự xuất hiện của gia đình ông Phạm Nhật Vượng. Trong 9 tháng đầu năm nay, LPBank giảm thêm 4% nhân sự, đưa tổng số lao động giảm ròng trong hai năm qua lên gần 2.900 người, tương đương khoảng 25% quy mô.
Tại Eximbank, nhà băng giảm khoảng 770 nhân viên, tương đương 13% so với đầu năm. Còn tại VIB, quy mô nhân sự giảm 20% trong gần ba năm qua…
Ngoài nhóm tư nhân, ba ngân hàng quốc doanh (BIDV, Vietcombank và VietinBank) cũng ghi nhận xu hướng thu gọn nhân sự với biên độ 1-2% trong 9 tháng đầu năm và diễn ra đều đặn trong một đến hai năm qua. Đây cũng là nhóm nhà băng có mạng lưới phòng giao dịch rộng lớn và lực lượng lao động đông đảo nhất hệ thống.
VnExpress thống kê từ báo cáo tài chính riêng lẻ của 25 ngân hàng niêm yết cho thấy, tổng nhân sự đến cuối tháng 9 đạt gần 229.000 người, giảm hơn 3.800 người, tương đương 1,6% so với đầu năm. Trong đó, 10 ngân hàng giảm ròng nhân sự, 9 nhà băng tăng thêm quy mô, còn 5 đơn vị giữ quy mô gần như đi ngang.
Lý giải thực trạng trên, giới trong ngành cho biết có nhiều nguyên nhân. Thứ nhất là câu chuyện tái cấu trúc của các nhà băng buộc họ phải tinh gọn lại nhân sự để nâng cao hiệu quả hoạt động. Chẳng hạn như tại Sacombank, biến động nhân sự diễn ra trong bối cảnh nhà băng này đã đổi tên, logo và trong giai đoạn tái cấu trúc, thay đổi loạt lãnh đạo chủ chốt cũng như tinh gọn bộ máy.
Eximbank cũng đang trong giai đoạn tái cấu trúc, với những thay đổi về cổ đông, chuyển trụ sở và công bố chiến lược phát triển mới sau sự xuất hiện của cổ đông là Công ty GELEX.
Ngoài ra, số hóa cũng là một phần lý do. Chủ tịch VietinBank Trần Minh Bình từng chia sẻ về định hướng không tăng thêm lao động nhưng nâng hiệu suất nhờ số hóa. Nhà băng này thời gian qua đã đóng cửa nhiều phòng giao dịch, thu hẹp mạng lưới vật lý. “Quá trình chuyển đổi số đặt ra bài toán tối ưu mạng lưới vật lý và phân bổ lại nhân sự”, ông Bình cho biết.
Với VIB, ngoài mục tiêu nâng năng suất nhờ công nghệ, lãnh đạo ngân hàng từng cho biết đơn vị ông đang ở giai đoạn “chững lại cần thiết” sau thời kỳ tăng trưởng nhanh.
Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: Giang Huy
Nhu cầu tuyển dụng vẫn có, nhưng tiêu chí khác trước
Theo hai quản lý cấp trung tại một ngân hàng tư nhân và một nhà băng nước ngoài, thay vì giảm lao động đột ngột, hai nhà băng này ưu tiên điều chuyển, đào tạo thêm kỹ năng và phân bổ lại công việc.
Tuy nhiên, việc số hóa và ứng dụng AI cũng đang làm thay đổi nhu cầu tuyển dụng, đặc biệt ở những vị trí thực hiện công việc có tính lặp lại.
Tại TPBank, ngân hàng này cho biết đã cắt giảm khoảng 500 nhân sự gián tiếp ở các vị trí công việc lặp lại, nhưng đồng thời tăng cường nhân sự kinh doanh trực tiếp. Cùng lúc, nhà băng này lại đẩy mạnh tuyển dụng nhân lực công nghệ, dữ liệu và AI, với gần 200 nhân sự được tuyển trong năm trước và tiếp tục mở rộng.
Theo đó, lãnh đạo ngân hàng nhấn mạnh những lao động làm công việc đơn giản, lặp lại sẽ dần bị thay thế, trong khi người có chuyên môn cao và khả năng thích ứng công nghệ sẽ có lợi thế.
Tại một hội thảo gần đây, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Techcombank, chia sẻ: “Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ trở thành năng lực cốt lõi, song không nhất thiết khiến nhu cầu nhân sự giảm đi. Công nghệ có thể tạo ra thêm nhiều nhiệm vụ, đồng thời giúp một nhân viên đảm nhận được nhiều loại nghiệp vụ hơn”.
Ông Tuấn cho rằng ngân hàng sẽ cần đào tạo lại kỹ năng cho người lao động, để nhân viên có thể thực hiện nhiều công việc khác nhau khi AI tiếp tục phát triển.
Tại VietinBank, ông Trần Công Quỳnh Lân, Phó tổng giám đốc nhà băng, đánh giá ranh giới giữa bộ phận nghiệp vụ và công nghệ ngày càng được xóa nhòa. Thay vì hoạt động riêng biệt, nhân sự kinh doanh, công nghệ và dữ liệu cùng làm việc trong các nhóm linh hoạt, có sự hỗ trợ của AI để phát triển sản phẩm.
Sự thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu chuyển đổi vai trò của nhân sự công nghệ. Với sự hỗ trợ của AI, theo ông Lân, nhân sự công nghệ cần chuyển từ việc thuần túy viết mã sang giải quyết vấn đề và sáng tạo ý tưởng, qua đó tạo thêm giá trị cho hoạt động kinh doanh.
Còn từ góc nhìn của người lao động đang làm việc tại ngân hàng, việc ứng dụng công nghệ không phải lúc nào cũng giúp tối ưu khối lượng công việc cho họ.
Việt Hà, nhân viên một ngân hàng tư nhân thuộc nhóm lớn của hệ thống, cho biết nhà băng nơi cô làm việc thường xuyên đẩy mạnh chuyển đổi số, nhưng cô lại chưa cảm nhận rõ hiệu quả giảm tải công việc.
“Ngân hàng ứng dụng các phần mềm khác nhau, đẻ ra nhiều hệ thống, nhưng tới lúc vận hành, nhân viên như chúng tôi lại phát sinh ra thêm nhiều tác vụ khác. Chưa nói đến việc có những phần mềm được phát minh ra nhưng tính ứng dụng thực tế lại rất thấp”, Hà cho hay.
Hoạt động tuyển dụng vẫn đang diễn ra tại nhiều ngân hàng, thậm chí một số gặp khó trong việc giữ chân người lao động và “hụt” chỉ tiêu tuyển dụng. Các nhà băng vẫn cần nhân sự đáp ứng yêu cầu chuyên môn, kỹ năng, song áp lực công việc cũng là một trong những lý do khiến nhân viên chủ động rời đi.
Quỳnh Trang