Thời sự

Hà Nội thử nghiệm phun sương dập bụi: Cần cách tiếp cận khách quan, bài bản và khoa học

Thứ ba, 17/11/2026 07:30
QUẢNG CÁO Liên hệ Quảng cáo iSocial Vietnam
TÓM TẮT & GÓC NHÌN ISOCIAL
Tin tức được iSocial Vietnam tổng hợp & biên tập theo Giấy phép số 8095/GP-TTĐT. Cung cấp góc nhìn trọng tâm, tổng hợp tin tức đa chiều cho độc giả.

Đại diện URENCO thẳng thắn nhìn nhận về việc đánh giá mức giảm nồng độ bụi mịn từ quá trình phun sương dập bụi, đồng thời cho rằng cần tính toán kỹ lưỡng về chi phí – lợi ích của phương pháp này.

QUẢNG CÁO IN-READ
Vị trí Quảng cáo giữa bài viết (300x250 / Responsive) / Google AdSense In-Read Banner

Sau thời gian Hà Nội thí điểm phun sương dập bụi diện rộng tại khu vực nội đô, hiệu quả thực tế, bài toán kinh phí vận hành cũng như các rủi ro phát sinh đang nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận và giới chuyên môn.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Kinh tế Môi trường về vấn đề này, ông Bùi Ngọc Tú – Trưởng phòng Kỹ thuật công nghệ, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội (URENCO) – thẳng thắn nhìn nhận, việc đánh giá chính xác mức giảm nồng độ bụi mịn PM2.5 hay PM10 đòi hỏi phải có hệ thống quan trắc độc lập và dữ liệu đồng bộ.

Bên cạnh đó, công tác vận hành cần được tính toán kỹ lưỡng về định mức chi phí, kiểm soát chặt chẽ rủi ro trơn trượt, bụi thứ cấp, đồng thời khoanh vùng các “điểm nóng” và phối hợp sâu rộng với các nhà khoa học để xây dựng giải pháp xử lý ô nhiễm không khí toàn diện, bền vững.

Hà Nội thử nghiệm phun sương dập bụi: Cần cách tiếp cận khách quan, bài bản và khoa học - Ảnh 1
Hà Nội thử nghiệm vận hành xe phun sương dập bụi trên diện rộng trong khu vực nội đô. (Ảnh: URENCO)

Hiệu quả thực tế và bài toán kinh phí

Sau 9 ngày vận hành thử nghiệm phun sương dập bụi diện rộng trong khu vực Vành đai 1, số liệu quan trắc thực tế tại hiện trường ghi nhận nồng độ PM2.5 và PM10 giảm đi như thế nào so với thời điểm trước khi phun, thưa ông?

Ông Bùi Ngọc Tú: Sau 9 ngày thử nghiệm, URENCO chưa có bộ số liệu quan trắc độc lập, được thiết kế đồng bộ trước, trong và sau khi phun để định lượng mức giảm PM2.5 và PM10. Vì vậy, hiện chưa đủ cơ sở công bố tỷ lệ giảm hoặc khẳng định mức độ cải thiện nồng độ bụi do riêng hoạt động phun sương.

Trong đợt thử nghiệm, chúng tôi có theo dõi diễn biến chất lượng không khí từ các nguồn công bố công khai. Tuy nhiên, các dữ liệu này chỉ mang tính tham khảo, bởi nồng độ bụi còn chịu ảnh hưởng của thời tiết, hướng và tốc độ gió, độ ẩm, mật độ giao thông và các nguồn phát thải khác.

Để đánh giá khách quan, cần phối hợp với đơn vị quan trắc đủ năng lực, lựa chọn vị trí đo phù hợp, có điểm đối chứng và theo dõi các điều kiện khí tượng. Kết quả phải được đánh giá riêng cho PM2.5 và PM10, đồng thời xem xét mức độ duy trì hiệu quả sau khi phun.

GS Hoàng Xuân Cơ – Trưởng ban Khoa học, Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam – đã có những phân tích về bài toán Chi phí – Lợi ích của việc phun sương dập bụi này. Ở góc độ đơn vị vận hành, ông có thể cho biết, chi phí Thành phố chi trả cho URENCO liệu có đủ bù đắp chi phí vận hành không?

Ông Bùi Ngọc Tú: Để xác định kinh phí có đủ bù đắp chi phí vận hành hay không, cần đối chiếu khối lượng thực hiện, mức kinh phí được duyệt và chi phí thực tế. Khi chưa có số liệu đối chiếu đầy đủ, chúng tôi chưa thể kết luận cụ thể.

Hà Nội thử nghiệm phun sương dập bụi: Cần cách tiếp cận khách quan, bài bản và khoa học - Ảnh 2
Ông Bùi Ngọc Tú – Trưởng phòng Kỹ thuật công nghệ, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội (URENCO) – trao đổi tại một tọa đàm về ô nhiễm không khí mới đây.

Về nguyên tắc xây dựng phương án, cần tính toán các khoản chi phí nhân công, nhiên liệu hoặc điện năng, nước, bảo dưỡng, sửa chữa, khấu hao và các chi phí liên quan theo cơ chế áp dụng. URENCO đề xuất theo dõi chi phí thực tế trong quá trình thử nghiệm để làm cơ sở hoàn thiện quy trình, định mức và đơn giá phù hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Còn về lợi ích mà công tác này đem lại, ông đánh giá như thế nào?

Ông Bùi Ngọc Tú: Mục tiêu của giải pháp là hỗ trợ kiểm soát bụi tại khu vực triển khai và hạn chế bụi mặt đường bị cuốn trở lại không khí. Hiệu quả cụ thể cần được lượng hóa bằng kết quả quan trắc và đánh giá thực tế.

Khi phối hợp phù hợp với quét hút, rửa đường và kiểm soát nguồn phát sinh, giải pháp có thể góp phần cải thiện vệ sinh đường phố, giảm ảnh hưởng của bụi đến sinh hoạt và đi lại của người dân. Để đánh giá đầy đủ lợi ích, cần xem xét đồng thời kết quả môi trường, an toàn giao thông, lượng nước sử dụng và chi phí vận hành.

Kiểm soát rủi ro vận hành và tối ưu hóa phạm vi triển khai

Một số ý kiến cho rằng, việc phun sương trong điều kiện nghịch nhiệt mùa khô nếu không đúng lưu lượng có thể khiến nước đọng gây trơn trượt cho người đi đường vào rạng sáng, hoặc khi nước bốc hơi nhanh dưới nắng sớm có làm phát sinh bụi thứ cấp. Xin ông làm rõ vấn đề này?

Ông Bùi Ngọc Tú: Nguy cơ đọng nước hoặc trơn trượt phụ thuộc vào lượng nước phun, kích thước giọt, tốc độ xe, số lượt phun, điều kiện thời tiết, hiện trạng mặt đường và khả năng thoát nước. Vì vậy, không thể khẳng định việc phun sương trong mọi điều kiện đều không gây trơn trượt.

Hà Nội thử nghiệm phun sương dập bụi: Cần cách tiếp cận khách quan, bài bản và khoa học - Ảnh 3
Ảnh: URENCO

Về vận hành, cần điều chỉnh chế độ phun phù hợp từng tuyến và thời điểm, theo dõi mặt đường, tránh phun tập trung gây tích nước hoặc làm giảm tầm nhìn; điều chỉnh hoặc dừng phun khi không bảo đảm an toàn.

Về nguy cơ bụi phát tán trở lại, nếu bụi chỉ lắng xuống mà chưa được thu gom, khi mặt đường khô và có phương tiện lưu thông, bụi vẫn có thể bị cuốn lên. Do đó, cần phối hợp quét hút và rửa đường theo trình tự phù hợp để đưa bụi ra khỏi mặt đường. Nghịch nhiệt là yếu tố cần xem xét khi lựa chọn thời điểm vận hành và đánh giá hiệu quả, không thể giải quyết chỉ bằng điều chỉnh lưu lượng nước.

GS Hoàng Xuân Cơ cho rằng, công tác phun sương dập bụi này chỉ nên thực hiện tại những “điểm nóng”, vào những khoảng thời gian “nóng”, như tại khu vực quanh các công trường vào những ngày cao điểm phát sinh bụi. Ông đánh giá như thế nào về ý kiến này?

Ông Bùi Ngọc Tú: Chúng tôi cho rằng cần phân biệt duy trì vệ sinh đường phố thường xuyên với bố trí hoạt động phun sương. Quét hút, thu gom bụi và rửa đường cần được tổ chức theo yêu cầu của từng tuyến. Đối với phun sương, nên lựa chọn phạm vi, thời điểm và tần suất dựa trên mức độ phát sinh bụi, điều kiện khí tượng, an toàn giao thông và kết quả đánh giá hiệu quả.

Những khu vực gần công trường, tuyến có nhiều xe vận chuyển vật liệu hoặc thường xuyên phát sinh bụi cần được ưu tiên xem xét. Đồng thời, phải tăng cường che chắn công trường, vệ sinh phương tiện ra vào, ngăn đất cát rơi vãi và xử lý kịp thời bụi bẩn trên đường.

Việc mở rộng phạm vi phun sương cần có căn cứ từ thử nghiệm và đánh giá chi phí, lợi ích. Chúng tôi không chỉ dựa vào biến động chỉ số AQI để kết luận nguồn gây bụi hoặc tỷ trọng đóng góp của giao thông.

Kiến nghị quản lý và giải pháp phối hợp chuyên gia bền vững

Dựa trên kết quả thử nghiệm thực tế, URENCO đã có những kiến nghị, đề xuất nào đối với các cơ quan quản lý nhà nước, thưa ông?

Ông Bùi Ngọc Tú: Theo nội dung báo cáo sau đợt thử nghiệm được nêu trong hồ sơ phỏng vấn, URENCO đã đề xuất tăng cường quét hút, rửa đường và xem xét tổ chức phun sương tại một số tuyến vành đai, tuyến xuyên tâm, trục chính của Thành phố.

Về hướng triển khai tiếp theo, cần làm rõ phạm vi, khối lượng, thời gian vận hành, cơ chế phối hợp và kinh phí; đồng thời tổ chức quan trắc để đánh giá hiệu quả. Những nội dung liên quan đến tổ chức gói thầu, điều chỉnh thời gian thực hiện hoặc mở rộng phạm vi phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định. Tình trạng chấp thuận từng phương án cần được thông tin trên cơ sở văn bản cụ thể.

GS Hoàng Xuân Cơ cho rằng cần xác định đây là một dự án, cần đầu tư bài bản. Trong các bước triển khai tiếp theo, URENCO có dự định phối hợp chặt chẽ với các nhà khoa học chuyên sâu ngay từ khâu lập đề cương, thẩm định quy trình đến đánh giá hiệu quả dự án hay không?

Ông Bùi Ngọc Tú: URENCO tôn trọng ý kiến của các nhà khoa học và sẵn sàng phối hợp với cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu và đơn vị quan trắc đủ năng lực để hoàn thiện phương án thử nghiệm, quy trình vận hành và phương pháp đánh giá.

Việc phối hợp nên bắt đầu từ xây dựng đề cương, lựa chọn tuyến và điểm đối chứng, xác định chế độ phun, theo dõi khí tượng, đến phân tích kết quả và đánh giá chi phí, lợi ích. Trên cơ sở đó mới đề xuất phạm vi, tần suất và điều kiện áp dụng phù hợp.

Phun sương là một biện pháp hỗ trợ cần được đánh giá trong tổng thể các giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí. Đồng thời, cần kiểm soát phát thải tại nguồn, bụi công trường, vận chuyển vật liệu và bụi đường; không nên coi phun sương là biện pháp duy nhất để xử lý PM2.5.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Diệu An

📌 Tuyên bố bản quyền & Nguồn tin tổng hợp:
Bài viết được tổng hợp từ nguồn Kinh tế Môi trường. iSocial.vn vận hành dưới hình thức Trang thông tin điện tử tổng hợp theo Giấy phép số 8095/GP-TTĐT do Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cấp ngày 28/07/2026. Mọi nội dung trích dẫn đều tuân thủ đúng quy định pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam.
QUẢNG CÁO Liên hệ Quảng cáo iSocial Vietnam
Kinh tế Môi trường
Theo Kinh tế Môi trường
11/17/2026 07:30 (GMT +7)

Tin liên quan