Tây Ninh sở hữu hơn 2.188 MW nguồn điện tại chỗ, tăng tốc phát triển năng lượng sạch
Hơn 2.188 MW nguồn điện tại chỗ, điện mặt trời giữ vai trò chủ lực
Trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải trở thành những yêu cầu quan trọng đối với nền kinh tế, Tây Ninh đang tập trung khai thác các lợi thế tự nhiên để phát triển năng lượng tái tạo.
Theo số liệu được công bố, địa phương hiện có 19 nhà máy năng lượng tái tạo đấu nối vào lưới điện 220 kV và 110 kV, với tổng công suất 1.201,4 MW.
Bên cạnh đó, hệ thống điện mặt trời mái nhà tiếp tục đóng góp đáng kể vào nguồn cung điện. Toàn tỉnh có 6.810 hệ thống điện mặt trời mái nhà theo cơ chế giá FIT, tổng công suất 650,92 MW và 729 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với công suất 296,65 MW.
Ngoài ra, Tây Ninh còn có hai nhà máy thủy điện nhỏ với tổng công suất 3 MW và một nhà máy điện sinh khối công suất 37 MW. Tổng công suất các nguồn điện tại chỗ được thống kê đạt khoảng 2.188,97 MW.
Đáng chú ý, điện mặt trời mái nhà đang mở ra hướng khai thác hiệu quả diện tích tại các nhà máy, khu công nghiệp và công trình dân dụng. Việc chủ động bổ sung nguồn điện sạch không chỉ góp phần giảm áp lực cung ứng điện mà còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe từ đối tác và thị trường xuất khẩu.
Một trong những dự án đáng chú ý trong chiến lược phát triển năng lượng tái tạo của địa phương là Nhà máy điện mặt trời Dầu Tiếng 5, được khởi công tại khu vực bán ngập hồ Dầu Tiếng, xã Dương Minh Châu.
Dự án có công suất 450 MW, tổng vốn đầu tư 7.774 tỷ đồng, dự kiến vận hành thương mại vào tháng 12/2027. Khi đi vào hoạt động, nhà máy được kỳ vọng cung cấp hơn 808 triệu kWh điện mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia.
Đặc biệt, dự án gắn với cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), qua đó mở thêm cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận nguồn điện xanh, phục vụ nhu cầu sản xuất và thực hiện các mục tiêu giảm phát thải.
Không dừng lại ở điện mặt trời, Tây Ninh đang nghiên cứu mở rộng danh mục đầu tư sang nhiều loại hình năng lượng khác như điện gió, điện sinh khối, điện rác và điện khí LNG đồng phát.
Trong đó, dự án điện gió Châu Thành đang được triển khai theo quy mô quy hoạch; hai dự án điện sinh khối cũng đang thực hiện các thủ tục đầu tư.
Địa phương đồng thời nghiên cứu khai thác tiềm năng mặt nước hồ Dầu Tiếng, khu vực đất bán ngập và những khu vực khai thác vật liệu đã dừng hoạt động để phát triển các dự án năng lượng tái tạo.
Giai đoạn 2025-2030, danh mục điện mặt trời tập trung của Tây Ninh có 7 dự án với tổng công suất 718 MW. Đáng chú ý, tỉnh kiến nghị xem xét điều chỉnh khoảng 1.250 MW điện mặt trời từ giai đoạn 2031-2035 sang giai đoạn 2026-2030 nhằm đẩy nhanh tiến độ phát triển nguồn điện sạch.
Ngoài ra, Tây Ninh đề xuất bổ sung 40 MW công suất cho dự án điện rác sử dụng công nghệ Hà Lan tại xã Đông Thành, đồng thời kiến nghị hướng dẫn thủ tục đối với các dự án điện mặt trời nổi, hệ thống lưu trữ năng lượng và điện khí LNG đồng phát.
Những định hướng này cho thấy địa phương đang hướng tới cơ cấu năng lượng đa dạng hơn, giảm sự phụ thuộc vào một loại hình phát điện và tận dụng tối đa lợi thế về tài nguyên tự nhiên.
Hạ tầng truyền tải và cơ chế đầu tư là bài toán cần tháo gỡ
Dù sở hữu tiềm năng lớn, quá trình phát triển năng lượng tái tạo tại Tây Ninh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Một trong những vấn đề quan trọng là khả năng đáp ứng của hệ thống truyền tải điện trước tốc độ gia tăng công suất nguồn.
Nếu hạ tầng lưới điện và năng lực đấu nối không được đầu tư đồng bộ, nhiều dự án có thể gặp khó khăn trong quá trình giải tỏa công suất, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác nguồn điện.
Bởi vậy, địa phương kiến nghị tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai và giải phóng mặt bằng; đồng thời ưu tiên phát triển hạ tầng truyền tải tại các khu vực có tiềm năng năng lượng tái tạo và nhu cầu phụ tải tăng cao.
Một vấn đề khác là hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS). Đây được xem là những giải pháp quan trọng nhằm khắc phục tính không ổn định của điện mặt trời và điện gió, giúp điều tiết nguồn cung phù hợp hơn với nhu cầu tiêu thụ.
Đối với điện khí LNG, tỉnh cũng đề xuất tháo gỡ khó khăn trong đàm phán và thực hiện hợp đồng mua bán điện, trong đó có cơ chế cam kết sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn.
Song song với việc mở rộng nguồn cung, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cũng là yếu tố cần được chú trọng. Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý tiêu thụ năng lượng, kiểm toán năng lượng và số hóa dữ liệu.
Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp chủ động cải tiến quy trình sản xuất, giảm chi phí vận hành và từng bước đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững.
Với định hướng từ Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Tây Ninh đang có thêm cơ sở để khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành địa phương có vai trò quan trọng trong phát triển năng lượng sạch, việc đồng bộ quy hoạch nguồn điện, hạ tầng truyền tải, hệ thống lưu trữ và cơ chế đầu tư sẽ mang tính quyết định.
Quốc Lâm – Thế Dương
