Thứ trưởng Bộ Xây dựng: Hoàn thiện chính sách để nhà ở xã hội đến được với đối tượng thực sự cần
Liên quan đến câu chuyện nhà ở xã hội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh cho biết: Nhu cầu nhà ở xã hội là nhu cầu rất thiết thực và chính đáng của người dân để có nơi an cư lạc nghiệp. Khi an cư lạc nghiệp mới thiết lập được nguồn lực lao động cho xã hội, cho các khu vực thành thị, khu vực phát triển công nghiệp và tạo nguồn lao động cho xã hội.
Về kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026, hiện nay cả nước đang triển khai xây dựng 293 dự án với quy mô 363.065 căn. Đã khởi công mới128 dự án với quy mô 183.293 căn; trong đó có 140.492 căn nhà ở xã hội và 42.801 căn nhà ở cho thuê. 170 dự án hoàn thành với quy mô là 46.962/97.271 căn, đạt 48% so với kế hoạch.
Dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Về kết quả thực hiện chỉ tiêu thực hiện nhà ở cho thuê năm 2026, lũy kế đến nay cả nước có 114 dự án nhà ở xã hội có nhà ở cho thuê đang triển khai với tổng số 63.970 căn để cho thuê.
Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh việc phát triển phân khúc nhà ở cho thuê từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã có 29 dự án mới được khởi công. Quy mô các dự án này khoảng 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm 40%. Đến nay cả nước đã hoàn thành được 8.314 căn, đạt tỉ lệ 48% kế hoạch và khả năng hoàn thành năm 2026 đạt 18.049 căn và đạt tỉ lệ 104% so với kế hoạch thực giao.
Về các giải pháp để người dân tiếp cận nhà ở xã hội, thời gian qua chúng ta đã có nhiều giải pháp giúp người dân tiếp cận với nhà ở xã hội. Tuy nhiên, các giải pháp đang mang tính manh mún, sự vụ, sự việc và đang được tháo gỡ khi có những kiến nghị, đề xuất.
Hiện nay, Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu để sửa đổi, hoàn thiện Luật Nhà ở, trình Quốc hội trong kỳ họp này. Theo đó, Luật Nhà ở cụ thể hóa các cơ chế, chính sách nhằm đảm bảo người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng được hưởng chính sách thực sự tiếp cận được nhà ở: Mua, thuê hoặc là thuê lâu dài với giá phù hợp tại các điều luật cụ thể như sau:
Thứ nhất, về đối tượng và điều kiện thụ hưởng, tại các Điều 31, 38, 44, 59, 70, dự thảo Luật Nhà ở đã cụ thể, thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; đồng thời quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Thứ hai, về nguyên tắc hỗ trợ và phát triển nhà ở, tại các Điều 32, 33, 45, 60, 62, dự thảo Luật Nhà ở cũng quy định rõ các nguyên tắc thực hiện hỗ trợ nhà ở xã hội, đảm bảo công khai, minh bạch, đúng đối tượng; ưu tiên người có công, người khuyết tật, hộ nghèo; hỗ trợ vay vốn ưu đãi; đồng thời đã thể chế hóa cụ thể cơ chế tạo lập nguồn vốn không thông qua Quỹ nhà ở hoạt động không vì lợi nhuận và tài chính công đoàn cùng với các hình thức quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và các nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.
Thứ ba, về chính sách ưu đãi chủ đầu tư để kéo giảm giá thành, tại các Điều 42, 48, 64, dự thảo Luật Nhà ở quy định đồng bộ các chính sách ưu đãi về tài chính mạnh mẽ dành cho chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và nhà ở xã hội như miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi về thuế, tín dụng; hạch toán chi phí đầu tư hạ tầng và xây dựng vào chi phí hợp lý; cũng như cho phép dành một tỉ lệ diện tích đất hoặc diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ, thương mại nhằm bù đắp chi phí, giảm chỉ tiêu giá thành và đảm bảo giá bán, giá cho thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Thứ tư, về phương pháp xác định giá và quản lý giao dịch, tại các Điều 37, 43, 67, 68, dự thảo Luật Nhà ở quy định chặt chẽ các nguyên tắc xác định giá bán, giá thuê và giá thuê mua, đảm bảo tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, lợi nhuận định mức và không tính các khoản ưu đãi của Nhà nước.
Qua đó, bảo đảm mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp; đồng thời quy định cụ thể các điều kiện quản lý giao dịch như: Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội và quy định thời hạn hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu để ngăn ngừa đầu cơ, đảm bảo đúng mục đích an sinh xã hội.
Lê Quốc Hưng
