Đề xuất cho bán dự án bỏ hoang chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính
Tại phiên thảo luận về dự Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), sáng 30/10, ông Hoàng Văn Nghĩa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu nhắc đến thực trạng hàng nghìn ha đất, hàng trăm dự án bất động sản đóng băng, thậm chí hình thành những đô thị ma, hoang hóa tại nhiều địa phương.
Theo ông Nghĩa, riêng một thành phố lớn trung tâm ở miền Bắc có đến hơn 700 dự án với trên 11.400 ha đất chậm tiến độ. Nhiều địa phương khác hiện cũng có hàng trăm dự án “đắp chiếu”.
“Những đại án vừa qua như Vạn Thịnh Phát càng làm cho hàng nghìn tài sản bị phong tỏa, bế tắc. Trong khi ngân sách thất thu, còn người dân thiếu hụt nguồn cung nhà ở trầm trọng”, ông nói.
Tuy nhiên, dự thảo luật hiện vẫn yêu cầu chủ đầu tư phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai mới được chuyển nhượng dự án bất động sản. Ông cho rằng quy định này tạo ra vòng bế tắc khi doanh nghiệp kiệt quệ, không còn tiền để nộp hay bán lại dự án. Điều này cũng dẫn đến tình trạng lãng phí đất đai, ngân sách không thu được tiền, người dân thiếu nhà ở.
Ông Hoàng Văn Nghĩa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội góp ý dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), sáng 30/10. Nguồn: Cổng thông tin điện tử Quốc hội
Để giải quyết tình trạng này, ông Nghĩa đề xuất dự thảo cho phép bên nhận chuyển nhượng đủ năng lực được kế thừa nghĩa vụ tài chính về đất đai chưa hoàn thành của chủ dự án trước đó. Đồng thời, dự luật cũng có thể cho phép trích trực tiếp số tiền từ hợp đồng chuyển nhượng vào ngân sách trước khi sang tên dự án.
“Đây là chìa khóa để hồi sinh các dự án chết lâm sàng. Nó cũng giúp thu hồi tiền vào ngân sách, thêm nguồn cung nhà ở cho người dân”, Ủy viên Ủy ban Công tác đại biểu nhận định.
Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu cũng ủng hộ việc gỡ vướng chuyển nhượng dự án cho chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa Lương Thị Hoa đề nghị bổ sung phương án xử lý trường hợp nhà đầu tư không còn khả năng triển khai, chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, nhưng có bên nhận chuyển nhượng đủ năng lực và cam kết thực hiện tiếp các nghĩa vụ.
“Mục tiêu là đưa dự án trở lại triển khai, không phải cho phép trì hoãn nghĩa vụ với Nhà nước”, đại biểu lưu ý.
Ông Hoàng Văn Nghĩa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội phát biểu tại hội trường sáng 30/10. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội
Trong báo cáo tiếp thu, giải trình, Bộ Xây dựng cho rằng nếu cho phép chuyển nhượng khi chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, có thể phát sinh rủi ro thất thu ngân sách. Cơ quan này đề xuất các bên có thể thỏa thuận sử dụng tiền chuyển nhượng để hoàn thành nghĩa vụ trước khi thực hiện thủ tục mua bán.
Tuy nhiên, bà Nguyễn Việt Nga, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng cho rằng cách giải trình này chưa giải quyết được điểm nghẽn thực tế. “Nếu vẫn bắt buộc chủ đầu tư cũ phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước khi được chuyển nhượng, chính điều kiện này có thể khiến dự án tiếp tục đình trệ”, bà Nga cho hay.
Theo bà, vấn đề cốt lõi phải là thiết kế được cơ chế để Nhà nước thu đủ nghĩa vụ tài chính, tạo điều kiện cho dự án tiếp tục triển khai hay không. Theo bà, cần phân biệt rõ việc miễn, giảm hoặc cho phép né tránh nghĩa vụ tài chính với thay đổi phương thức bảo đảm thực hiện nghĩa vụ đó khi chuyển nhượng dự án”, đại biểu lập luận.
Bà Việt Nga đề xuất nghiên cứu cơ chế chuyển nhượng có điều kiện, chỉ áp dụng khi đáp ứng đồng thời các yêu cầu, gồm dự án đủ điều kiện pháp lý để tiếp tục thực hiện, không thuộc trường hợp phải thu hồi đất; nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành đã được cơ quan có thẩm quyền xác định cụ thể. Bên nhận chuyển nhượng phải chứng minh được năng lực tài chính. Khoản tiền thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước được thanh toán trực tiếp vào ngân sách theo cơ chế có kiểm soát, trước hoặc đồng thời với việc hoàn tất chuyển nhượng.
Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua dự luật này vào ngày 21/11.
Anh Tú