Không phải cứ gửi tiết kiệm càng lâu càng tốt: 3 trường hợp nên chọn kỳ hạn ngắn
Không phải lúc nào gửi tiết kiệm kỳ hạn dài cũng là lựa chọn tối ưu, ngay cả khi lãi suất cao hơn. Với những khoản tiền có thể cần sử dụng trong tương lai gần, kỳ hạn 1-3 tháng giúp người gửi linh hoạt hơn trong việc quản lý dòng tiền, hạn chế nguy cơ phải rút trước hạn và điều chỉnh kế hoạch tài chính khi cần.
Tuy nhiên, kỳ hạn ngắn không phù hợp với tất cả mọi người. Quyết định nên dựa trên thời điểm dự kiến sử dụng tiền, mức độ ổn định của thu nhập và mục đích tiết kiệm. Dưới đây là 3 trường hợp nên cân nhắc.
Khi khoản tiền sắp được sử dụng
Đây là trường hợp dễ xác định nhất. Nếu đã có kế hoạch đóng học phí, đặt cọc thuê nhà, sửa chữa nhà cửa hoặc mua sắm thiết bị phục vụ công việc, người gửi nên ưu tiên khả năng sử dụng tiền đúng thời điểm thay vì chỉ tập trung vào lãi suất.
Chẳng hạn, một người có 100 triệu đồng và dự kiến dùng 80 triệu đồng sau 2 tháng để thanh toán tiền nội thất. Nếu gửi toàn bộ số tiền vào kỳ hạn 12 tháng, người này có thể phải rút trước hạn khi đến ngày thanh toán. Khi đó, phần tiền rút trước hạn thường chỉ được hưởng lãi suất không kỳ hạn theo quy định áp dụng, khiến khoản lãi thực nhận thấp hơn dự kiến.
Trong tình huống này, người gửi có thể chia tiền thành hai phần. Khoản 80 triệu đồng sắp sử dụng được gửi kỳ hạn ngắn, với ngày đáo hạn phù hợp kế hoạch thanh toán; 20 triệu đồng chưa cần dùng có thể cân nhắc gửi kỳ hạn dài hơn nếu phù hợp với nhu cầu tài chính.
Nếu thời điểm chi tiền chưa chắc chắn, người gửi nên tính thêm khoảng đệm hoặc giữ một phần tiền trong tài khoản thanh toán. Mục tiêu quan trọng nhất là bảo đảm tiền sẵn sàng khi cần, không phải tối đa hóa lãi suất bằng mọi giá.
Khi thu nhập chưa ổn định, dễ phát sinh chi phí
Với người làm việc tự do, nhận thu nhập theo dự án, kinh doanh nhỏ hoặc có lương thưởng biến động, khả năng chủ động về dòng tiền đặc biệt quan trọng. Thu nhập tháng này có thể không lặp lại trong tháng sau, trong khi tiền thuê nhà, hóa đơn và các chi phí sinh hoạt vẫn phải thanh toán đúng hạn.
Nếu gửi toàn bộ tiền nhàn rỗi vào kỳ hạn dài, người gửi có thể gặp khó khăn khi khách hàng chậm thanh toán, công việc gián đoạn hoặc gia đình phát sinh chi phí ngoài dự kiến. Ngược lại, tiền gửi kỳ hạn 1-3 tháng tạo ra những mốc đáo hạn gần hơn, giúp người gửi thường xuyên đánh giá lại số tiền có thể tiếp tục tiết kiệm.
Dù vậy, cần phân biệt tiền gửi ngắn hạn với quỹ dự phòng khẩn cấp. Quỹ dự phòng phục vụ những tình huống cần tiền ngay, vì thế không nên phụ thuộc hoàn toàn vào ngày đáo hạn của sổ tiết kiệm. Người có thu nhập thiếu ổn định nên giữ một khoản tiền dễ tiếp cận, sau đó mới cân nhắc gửi tiết kiệm phần còn lại.
Kỳ hạn ngắn có thể hỗ trợ quản lý dòng tiền nhưng không thay thế hoàn toàn nhu cầu dự phòng thanh khoản.
Khi đang chờ cơ hội đầu tư hoặc chưa xác định kế hoạch dài hạn
Một trường hợp khác là khoản tiền chưa cần sử dụng ngay nhưng chủ sở hữu chưa quyết định được mục đích dài hạn. Chẳng hạn, người gửi đang cân nhắc cơ hội kinh doanh, đầu tư tài sản hoặc cần thêm thời gian đánh giá các lựa chọn trước khi rót vốn.
Gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn là phương án trung gian giúp khoản tiền tiếp tục sinh lãi trong thời gian chờ đợi, đồng thời duy trì sự linh hoạt. Khi sổ đến hạn, người gửi có thể quyết định tiếp tục gửi, chuyển sang kỳ hạn khác hoặc sử dụng tiền cho mục đích đã lựa chọn.
Tuy nhiên, không nên mặc định rằng đang chờ cơ hội đầu tư thì phải giữ toàn bộ tiền ở kỳ hạn ngắn. Nếu thời gian chưa cần sử dụng tiền tương đối rõ ràng, người gửi vẫn nên so sánh lãi suất giữa các kỳ hạn để tránh bỏ qua khoản thu nhập có thể nhận được. Quyết định đầu tư sau đó cũng cần dựa trên mức sinh lời kỳ vọng, rủi ro và khả năng chịu tổn thất, thay vì chỉ phụ thuộc vào thời điểm tiền gửi đáo hạn.
Nhìn chung, kỳ hạn 1-3 tháng phù hợp khi tính linh hoạt quan trọng hơn việc cố định tiền trong thời gian dài. Trước khi gửi, người dùng nên kiểm tra lãi suất áp dụng, điều kiện rút trước hạn và ngày đáo hạn của từng sản phẩm. Nếu có khoản tiền chưa cần dùng trong thời gian dài, việc chia thành nhiều phần với các kỳ hạn khác nhau cũng là cách cân bằng giữa khả năng sinh lời và nhu cầu sử dụng vốn.
