Lâm Đồng tháo gỡ “nút thắt” vật liệu xây dựng: Đòn bẩy khơi thông nguồn vốn đầu tư công

Nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt vật liệu phục vụ các dự án đầu tư công và thị trường, Lâm Đồng tiến hành rà soát tổng thể nhu cầu đến năm 2028, chủ động điều chỉnh công suất mỏ và siết chặt kỷ cương quản lý tài nguyên khoáng sản.

Sự chênh lệch giữa công suất cấp phép khai thác thực tế và nhu cầu tăng đột biến từ các dự án hạ tầng trọng điểm đang gây nên tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng cục bộ tại Lâm Đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư công và sinh hoạt của người dân. Trước thực trạng này, tỉnh Lâm Đồng đang quyết liệt tái cấu trúc phương thức quản lý tài nguyên, hoàn thiện bộ máy chuyên trách và kiên quyết lập lại trật tự chấp pháp, hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển bền vững.

Điểm nghẽn lớn nhất đối với hạ tầng và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công hiện nay tại Lâm Đồng xuất phát từ thực tế nhiều mỏ khoáng sản sớm chạm “trần” công suất khai thác thiết kế chỉ sau 7 đến 10 tháng vận hành.

Khi dừng khai thác để tránh vi phạm pháp luật,nguồn cung đá,cát và đất san lấp lập tức rơi vào tình trạng thiếu hụt cục bộ; trong khi đó, nếu tiếp tục khai thác vượt công suất, doanh nghiệp sẽ đứng trước nguy cơ bị xử lý hành chính hoặc hình sự. Áp lực này càng gia tăng khi một số mỏ có công suất lớn phải tạm dừng do vướng mắc thủ tục đất đai, môi trường hoặc chờ khắc phục các kết luận thanh tra, điều tra.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng “vừa thừa trữ lượng, vừa thiếu nguồn cung” bắt nguồn từ sự thiếu chủ động của các chủ đầu tư trong khâu khảo sát, xác định nguồn nguyên liệu ngay từ giai đoạn lập chủ trương đầu tư. Việc chậm trễ phối hợp với chủ mỏ để đề xuất điều chỉnh, nâng công suất khai thác theo các cơ chế đặc thù khiến chuỗi cung ứng vật liệu phục vụ dự án công lẫn thị trường dân sinh bị gián đoạn.

Đứng trước đòi hỏi từ thực tiễn, lãnh đạo Sở Công Thương Lâm Đồng cho biết đơn vị đã đề xuất giải pháp căn cơ: Yêu cầu các Ban Quản lý dự án, chủ đầu tư và UBND cấp xã, phường lập báo cáo chi tiết nhu cầu vật liệu xây dựng cho từng công trình giai đoạn từ nay đến hết năm 2028.

Đây là cơ sở pháp lý then chốt để cơ quan chức năng đôn đốc, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ nâng công suất khai thác đúng quy định, đồng thời hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc cho các mỏ đang tạm dừng để sớm đưa tài nguyên vào vận hành trở lại.

Đi đôi với việc khơi thông nguồn cung, công tác quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản được siết chặt nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép và lãng phí tài nguyên. Mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng đã thành lập Phòng Địa chất và Khoáng sản trực thuộc Sở Công Thương (trên cơ sở tiếp nhận nguyên trạng từ Sở Nông nghiệp và Môi trường) nhằm tập trung đầu mối quản lý chuyên sâu.

Song song đó, công tác đấu tranh phòng chống tội phạm khoáng sản được đẩy mạnh; tính từ giữa năm 2025 đến giữa tháng 9/2026, cơ quan chức năng đã phát hiện 99 vụ vi phạm, xử phạt hành chính 92 vụ với tổng số tiền hơn 1,2 tỉ đồng và khởi tố 3 vụ án với 8 bị can.

Việc chủ động dự báo nhu cầu, linh hoạt điều tiết công suất khai thác kết hợp với siết chặt kỷ cương chấp pháp không chỉ giúp Lâm Đồng tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm mà còn là bước chuyển quan trọng trong quản trị tài nguyên minh bạch,giảm thiểu tác động môi trường và tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho toàn tỉnh.

Cao Hiếu