Hàng xóm chung cư ngày nào cũng gặp nhưng không biết tên

Tầng chung cư có vài chục gia đình, sáng gặp nhau trong thang máy, tối gặp nhau ở sảnh, nhưng sống vài năm vẫn không biết hàng xóm tên gì?

Ngày trước, người Việt có câu “tối lửa tắt đèn có nhau”. Một nhà có việc, cả xóm biết. Nhà ai đi vắng, hàng xóm để mắt. Có khi chẳng cần nhờ, thấy trời mưa người ta đã chạy sang kéo giúp mấy bộ quần áo ngoài sân. Bây giờ, nhà cửa chắc chắn hơn, camera nhiều hơn, điện thoại thông minh hơn, nhưng đôi khi người sống sát vách lại xa nhau hơn cả những người cách nhau hàng trăm cây số.

Tôi để ý thấy một tầng chung cư có vài chục gia đình. Sáng gặp nhau trong thang máy, tối gặp nhau ở sảnh, ngày nào cũng nhìn thấy mặt nhau, nhưng có người sống vài năm vẫn không biết người hàng xóm bên cạnh tên là gì? Chúng ta đang ở rất gần nhau, nhưng có khi chẳng còn thật sự sống cạnh nhau. Đó mới là điều đáng suy nghĩ.

Có một điều đáng buồn là nhiều mâu thuẫn trong đời sống bắt nguồn từ những chuyện rất nhỏ nhưng lại kết thúc bằng những chuyện rất lớn. Một chiếc xe để chắn lối đi, một túi rác đặt sai chỗ, một tiếng nhạc hơi to, một đứa trẻ chạy ngoài hành lang, một câu nói nghe không vừa tai… nếu hai bên nói chuyện bình tĩnh, có thể chẳng có gì. Nhưng nếu ai cũng nghĩ người kia “cố tình” gây sự, câu chuyện lập tức đổi khác. Rồi người ta chụp ảnh, đăng mạng, bình luận… một chuyện giữa hai nhà trở thành chuyện của cả cộng đồng.

>> Hàng xóm không đóng 100 K nhưng ‘ăn vạ’ vì con không có quà trung thu

Tôi nghĩ trong thời đại mạng xã hội, chúng ta càng cần học lại một kỹ năng rất cơ bản: nói chuyện trực tiếp với nhau. Không phải chuyện gì cũng cần đưa lên mạng. Không phải bất đồng nào cũng cần tìm người thắng – kẻ thua. Nhiều khi, một câu “anh thông cảm giúp tôi”, “chị cho tôi xin lỗi” hoặc “mình nói lại để hiểu nhau hơn” có thể giải quyết việc mà hàng chục bình luận trên mạng không giải quyết nổi.

Tôi không vận động mọi người phải thân thiết với tất cả hàng xóm. Mỗi người đều có ranh giới riêng và quyền riêng tư cần được tôn trọng. Chỉ cần bắt đầu bằng một việc đơn giản: biết người đang sống cạnh mình là ai? Gặp nhau thì chào, có việc thì nói với nhau, có thể giúp được thì giúp, không thể giúp thì từ chối tử tế, có bất đồng thì trao đổi trước khi phán xét, được người khác giúp thì cảm ơn…

Một cộng đồng thì không thể chỉ được xây bằng những cánh cửa đóng kín. Một xã hội đáng sống cần những con người biết bảo vệ mình nhưng không đánh mất niềm tin; biết cảnh giác nhưng không cực đoan; biết giữ ranh giới nhưng không vô cảm. Bởi đến một lúc nào đó, trong một đêm mưa, một cơn đau bất ngờ, một sự cố bất ngờ hay đơn giản là một ngày mình cảm thấy quá mệt mỏi, điều cứu mình có khi chẳng phải chiếc khóa hiện đại nhất. Mà là tiếng gõ cửa của một người hàng xóm.

Vũ Thị Minh Huyền