Việt Nam thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho ngành lúa gạo phát thải thấp
Ngày 15/10, tại TP.HCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tổ chức Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026 và tăng cường hợp tác triển khai Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030”.
Hội nghị do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính cùng TS Vinod Ahuja, Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam đồng chủ trì.
Sự kiện thu hút khoảng 200 đại biểu tham dự trực tiếp và hàng trăm đại biểu trực tuyến, đại diện các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.
Với chủ đề “Sáng tạo cho ngày mai đủ đầy”, hội nghị tập trung thảo luận các giải pháp đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào thực tiễn, thúc đẩy hợp tác đa bên nhằm xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đổi mới sáng tạo phải tạo ra giá trị thực chất cho nông dân
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, với vai trò là quốc gia sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng, Việt Nam cần tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, phát triển thị trường và nâng cao sức cạnh tranh dài hạn của nông sản.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh rằng, trước tác động của biến đổi khí hậu, sức ép lên tài nguyên và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, bảo đảm an ninh lương thực không thể chỉ dựa vào việc gia tăng sản lượng. Theo đó, đổi mới sáng tạo phải gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người sản xuất sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm chi phí và nâng cao giá trị sản phẩm.
“Thành công của Đề án không chỉ được đo bằng diện tích triển khai, mà còn bằng chất lượng hạt gạo, hiệu quả sản xuất, thu nhập của nông dân, mức giảm phát thải có thể kiểm chứng và sức cạnh tranh bền vững của ngành hàng”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Việt Nam, với vai trò là quốc gia sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng, cần tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức sản xuất và phát triển thị trường để nâng cao sức cạnh tranh dài hạn của nông sản Việt Nam.
Ông cũng đánh giá cao sự đồng hành của Australia, Canada, FAO và các đối tác phát triển, đồng thời đề nghị tăng cường hợp tác về công nghệ, tài chính xanh, liên kết chuỗi giá trị và phát triển thị trường, bảo đảm các nguồn lực hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.
Phát biểu tại Hội nghị, bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Úc tại TP.HCM khẳng định cam kết hỗ trợ của Chính phủ Úc nhằm triển khai Đề án 1 triệu ha.
Cụ thể, Dự án Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo thích ứng với biến đổi khí hậu và bền vững tại ĐBSCL (TRVC), do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) hỗ trợ thông qua SNV Việt Nam đang có các kết quả rất tích cực.
Dự án áp dụng Quy trình 4043 trên diện tích khoảng 240.000 ha đã trực tiếp đóng góp vào việc triển khai Đề án. Dự án TRVC là một trong những mô hình nòng cốt, đặc biệt, là dự án mô hình mẫu điển hình cung cấp kinh nghiệm quý báu để nhân rộng các mô hình sản xuất lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại ĐBSCL.
Tôn vinh phụ nữ và lan tỏa các sáng kiến từ thực tiễn
Trong khuôn khổ Hội nghị, 10 phụ nữ tiêu biểu có đóng góp cho nông nghiệp, hệ thống nông nghiệp – thực phẩm và phát triển nông thôn được tôn vinh. Các gương mặt được ghi nhận đến từ nhiều lĩnh vực, gồm trực tiếp tổ chức sản xuất, phát triển doanh nghiệp và chuỗi giá trị, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, khuyến nông và quản lý.
Hoạt động này khẳng định vai trò của phụ nữ trong đổi mới sáng tạo, phát triển sinh kế và xây dựng chuỗi giá trị bền vững, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết tạo điều kiện để phụ nữ tiếp cận tri thức, công nghệ, nguồn vốn và thị trường, tham gia vào quá trình ra quyết định và đảm nhận vai trò lãnh đạo.
“Khi phụ nữ có cơ hội bình đẳng trong tiếp cận đất đai, nguồn vốn, tri thức và thị trường, năng suất mùa vụ được nâng cao, trẻ em được chăm sóc dinh dưỡng tốt hơn và cộng đồng có khả năng phục hồi nhanh hơn trước những khó khăn, thách thức”, TS Vinod Ahuja, Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam nhấn mạnh.
Doanh nghiệp phân bón đồng hành cùng sản xuất lúa bền vững
Hưởng ứng Ngày Lương thực thế giới, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) và Công ty Cổ phần Phân bón Miền Nam tích cực tham gia các hoạt động thúc đẩy hợp tác, triển khai Đề án 1 triệu ha.
Với vai trò là những doanh nghiệp chủ lực trong lĩnh vực phân bón, các đơn vị chú trọng nghiên cứu, cung ứng giải pháp dinh dưỡng cây trồng phù hợp, đồng hành cùng ngành nông nghiệp trong chuyển đổi phương thức canh tác lúa theo hướng hiệu quả, tiết kiệm vật tư đầu vào và giảm tác động đến môi trường.
Thông qua hợp tác với cơ quan quản lý, nhà khoa học, địa phương và nông dân, các doanh nghiệp góp phần lan tỏa quy trình canh tác tiên tiến, nâng cao chất lượng nông sản, cải thiện hiệu quả kinh tế cho người trồng lúa. Sự đồng hành của doanh nghiệp không chỉ khẳng định trách nhiệm đối với an ninh lương thực mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp, nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam và thúc đẩy tăng trưởng bền vững tại ĐBSCL.
Thông qua thông điệp “Sáng tạo cho ngày mai đủ đầy”, Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026 khẳng định chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm là trách nhiệm chung; trong đó, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần trở thành động lực thiết thực cho quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường
